Lá xoài tròn Yên Châu: Tiềm năng nguồn thảo dược
Xoài tròn Yên Châu đã được xây dựng và đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý và đã trở thành tài sản quốc gia. Gần đây, các nhà khoa học đã phát hiện lá xoài tròn Yên Châu còn có nhiều công dụng về mặt y dược.
Nhóm nghiên cứu Nguyễn Xuân Khu, bác sỹ chuyên khoa II và các cộng sự Bệnh viện y học cổ truyền Sơn La đã cùng PGS, TS Nguyễn Trần Thị Giáng Hương, TS Phạm Thị Vân Anh, BS Nguyễn Thị Vân Hà, KTV Nguyễn Kiều Vân, KTV Đinh Quang Trường, KTV Đàm Đình Tranh Trường đại học Y Hà Nội, TS Đỗ Quyên trường đại học dược Hà Nôị...tiến hành nghiên cứu đề tài KHCN cấp tỉnh: Chiết xuất glycoside toàn phần, đánh giá tính an toàn và tác dụng hỗ trợ điều trị viêm phế quản mãn tính trên thực nghiệm của lá xoài tròn Yên Châu.
Nhóm nghiên cứu đã xác định Xoài tròn Yên Châu thuộc loài Mangiera indica L, họ Ancardiaceae. Hàm lượng hoạt chất mangiferin( hoạt chất sinh học có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn...) trong lá xoài khi chiết xuất bằng dung môi EtOH nồng độ 70 độ đạt 6,47%( lá già), 6,78%( lá non), 7,39%( lá bành tẻ).
Nhóm nghiên cứu đã xác định Xoài tròn Yên Châu thuộc loài Mangiera indica L, họ Ancardiaceae. Hàm lượng hoạt chất mangiferin( hoạt chất sinh học có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn...) trong lá xoài khi chiết xuất bằng dung môi EtOH nồng độ 70 độ đạt 6,47%( lá già), 6,78%( lá non), 7,39%( lá bành tẻ).
Nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm trên chuột nhắt trắng và thỏ: cao lỏng lá xoài tròn 4:1(4 gam dược liệu/01 ml) với liều 490,10g dược liệu khô/chuột nhắt trắng, liều 1,8g -9g dược liệu/kg/ngày, uống trong 4 tuần liền. Thấy cao lỏng lá xoài tròn có tính an toàn cao, không gây ngộ độc cấp tính hay ngộ độc bán trường diễn. Cao lỏng lá xoài tròn có tác dụng kháng khuẩn tốt đối với 5 loại vi khuẩn ( E.Coli, E.Faecalis,P.Aeruginosa,S.Aureus,S.pneumonia);
Cao lỏng liều 8g, 16g, 32 g dược liệu/kg/ ngày, uống trong 4 ngày có tác dụng chống viêm cấp tương đương aspirin liều 200mg/kg; Liều 6g, 12g, 24g dược liệu/kg/ngày có tác dụng chống viêm mãn tính tương đương Methylprednisolon liều 8mg/kg; Đồng thời có tác dụng làm giảm co thắt khí phế quản, giảm ho, long đờm, có tác dụng kích thích miễn dịch...
Nhóm nghiên cứu kết luận, lá xoài tròn là một dược liệu quý, hứa hẹn một loại thuốc mới trong tương lai, có khả năng hỗ trợ tốt cho điều trị cho những bệnh mãn tính, trong đó có bệnh viêm phế quản mãn tính hay bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.
Kết quả nghiên cứu thử nghiệm trên đã được nhóm tác giả báo cáo tại hội nghị tiến bộ công nghệ sinh học toàn quốc năm 2013 và đã đăng trên Tạp chí của Bộ y tế( số 451, tháng 11/2013).
Vừa qua, ngày 02 tháng 01/2014 Hội đồng khoa học công nghệ tỉnh đã họp và nhất trí nghiệm thu đề tài. Hội đồng hoan nghênh và đánh giá cao hướng nghiên cứu của đề tài. Phòng chống bệnh viêm phế quản mãn tính thuộc chương trình y tế quốc gia, hơn nữa mục tiêu khai thác nguồn thảo dược mới, sẵn có của địa phương càng được khuyến khích.
Tuy nhiên kết quả nghiên cứu mới là bước đầu thử nghiệm trên động vật. Còn phải qua giai đoạn thử nghiệm lâm sàng trên người ( hỗ trợ cùng thuốc tây như thế nào). Việc bào chế thuốc ( dưới dạng viên nang hay dạng khác) đều phải bảo đảm tiêu chuẩn nghiêm ngặt theo quy định. Còn cả một quá trình dài, đến khi rõ về phương án tài chính, hạch toán kinh tế ( cả trong khâu sản xuất thuốc và khâu điều trị) thì các nhà sản xuất mới đầu tư.
Còn một vấn đề nữa là, xoài tròn Yên Châu là giống xoài quý, đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý, sản phẩm có thương hiệu, tạo thu nhập chính là xoài quả. Việc nghiên cứu hướng vào khai thác lá xoài bánh tẻ ( có hàm lượng mangiferin cao) là khó khả thi, vì có thể làm ảnh hưởng đến năng suất quả. Do đó, hướng khả thi hơn phải là khai thác lá xoài già. Hơn nữa, Sơn La có nhiều giống xoài, nếu trong quá trình nghiên cứu, đề tài thử nghiệm chiết xuất để xác định hàm lượng mangiferin đồng thời với một số giống xoài khác thì sẽ có nhiều phương án lựa chọn hơn.
Thu Trang