Ngành Nông nghiệp và Môi trường Sơn La thúc đẩy Phong trào “Bình dân học vụ số”

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định rõ: nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động là điều kiện nền tảng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Đối với ngành Nông nghiệp và Môi trường – lĩnh vực gắn chặt với sản xuất, tài nguyên, môi trường và đời sống nông thôn, miền núi – chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững.

Ảnh: Tổ Công tác của Tỉnh theo dõi tình hình triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số”

Trong bối cảnh đó, Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai với mục tiêu phổ cập kỹ năng số cho toàn xã hội, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, đã mở ra cách tiếp cận mới trong đào tạo và nâng cao năng lực số: chuyển từ phương thức học tập mang tính hành chính sang học tập suốt đời, gắn trực tiếp với nhu cầu thực tiễn của từng nhóm đối tượng.

Xác định “Bình dân học vụ số” là nhiệm vụ trọng tâm của ngành

Ngay từ đầu năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La đã xác định Phong trào “Bình dân học vụ số” là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn chặt với các chương trình chuyển đổi số, cải cách hành chính và hiện đại hóa quản lý ngành. Hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn được ban hành kịp thời; Ban Chỉ đạo chuyển đổi số của Sở được kiện toàn theo hướng phân công rõ trách nhiệm, rõ đầu mối, bảo đảm thống nhất trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Thực tiễn triển khai cho thấy, Phong trào “Bình dân học vụ số” không chỉ góp phần nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý cấp sở theo hướng dựa trên dữ liệu, nền tảng số và sự phối hợp đa ngành.

Đổi mới công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức và trách nhiệm nêu gương

Công tác tuyên truyền được triển khai thường xuyên, đa dạng về hình thức thông qua hệ thống quản lý văn bản, hội nghị, tập huấn, trang thông tin điện tử và các nền tảng số. Đảng ủy Sở đã đưa nội dung học tập, rèn luyện kỹ năng số vào sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt chuyên đề với chủ đề “Đảng viên tiên phong học tập kỹ năng số”, qua đó phát huy vai trò nêu gương của cán bộ lãnh đạo, đảng viên trong ứng dụng công nghệ số vào thực thi nhiệm vụ chuyên môn.

Trang thông tin điện tử của Sở Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng chuyên mục chuyển đổi số, đăng tải nhiều tin, bài, hình ảnh; từng bước công bố dữ liệu mở; mở chuyên mục hỏi – đáp nhằm hỗ trợ cán bộ, người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin thuận lợi, minh bạch. Thông qua đó, chuyển đổi số từng bước trở thành một bộ phận của văn hóa công vụ, góp phần thay đổi phương thức làm việc theo hướng hiện đại, hiệu quả.

Nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức

Trong năm 2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức và cử nhiều lượt cán bộ, công chức, viên chức tham gia các chương trình đào tạo, tập huấn về chuyển đổi số, kỹ năng số và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà nước. Nội dung đào tạo từng bước chuyển từ trang bị kiến thức chung sang rèn luyện kỹ năng ứng dụng cụ thể như: khai thác và phân tích dữ liệu, sử dụng hệ thống thông tin chuyên ngành, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong soạn thảo văn bản, xây dựng báo cáo và phân tích số liệu phục vụ công tác tham mưu, quản lý.

Việc xây dựng ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm trực tuyến cho nhiều lĩnh vực chuyên môn đã tạo ra phương thức học tập linh hoạt, phù hợp với tinh thần “bình dân học vụ số”, giúp cán bộ tự học, tự đánh giá và thường xuyên cập nhật kiến thức mới.

Họp giới thiệu Dự án số hoá hệ thống nông nghiệp tỉnh Sơn La

Phổ cập kỹ năng số cho nông dân và hợp tác xã

Song song với nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ quản lý, Sở Nông nghiệp và Môi trường đặc biệt chú trọng phổ cập kỹ năng số cho nông dân và hợp tác xã – lực lượng trực tiếp tham gia sản xuất nông nghiệp. Thông qua các lớp “Tập huấn nông dân công nghệ số”, cán bộ khuyến nông, đại diện hợp tác xã và nông dân tiêu biểu được tiếp cận các kỹ năng thiết thực như: ứng dụng AI trong lập kế hoạch sản xuất, quản lý trang trại số, sử dụng mã QR truy xuất nguồn gốc, quảng bá sản phẩm trên nền tảng số và tham gia thương mại điện tử.

Những hoạt động này đã góp phần thay đổi tư duy sản xuất truyền thống, từng bước hình thành lực lượng “nông dân số”, “hợp tác xã số”, tạo tiền đề cho chuyển đổi số nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý ngành

Năm 2025 ghi nhận những bước tiến quan trọng trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và hệ thống thông tin địa lý (GIS) vào quản lý nông nghiệp và môi trường. Các hệ thống giám sát tự động về môi trường, tài nguyên nước, diễn biến rừng được triển khai và vận hành ổn định, cung cấp dữ liệu kịp thời phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành.

Đặc biệt, công tác làm sạch và chuẩn hóa cơ sở dữ liệu đất đai đạt kết quả tích cực, với tỷ lệ lớn thửa đất đạt tiêu chí “Đúng – Đủ – Sạch – Sống”. Đây là nền tảng dữ liệu quan trọng để triển khai chính quyền số, dịch vụ công trực tuyến và quản lý ngành theo hướng hiện đại, minh bạch.

Kinh nghiệm thực tiễn và định hướng cho Sơn La

Thực tiễn triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” cho thấy, các mô hình gắn đào tạo kỹ năng số với nhu cầu thực tế của người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp mang lại hiệu quả rõ rệt. Việc hỗ trợ hợp tác xã xây dựng thương hiệu, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, ứng dụng nhật ký điện tử và kết nối tiêu thụ trên nền tảng số đã góp phần nâng cao giá trị nông sản và khả năng cạnh tranh của sản phẩm địa phương.

Kinh nghiệm từ một số địa phương như Bắc Giang, Lào Cai, Đồng Tháp cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của sự đồng bộ giữa đào tạo kỹ năng số, ứng dụng công nghệ và cơ chế chính sách hỗ trợ, với cách tiếp cận lấy người sản xuất làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng và lấy thị trường làm mục tiêu. Đối với Sơn La, việc vận dụng linh hoạt những kinh nghiệm này, phù hợp với điều kiện miền núi và hạ tầng còn phân tán, sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện các mô hình “nông nghiệp số”, “hợp tác xã số”.

Một số vấn đề đặt ra và giải pháp trọng tâm

Bên cạnh kết quả đạt được, việc triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” vẫn còn những hạn chế như: thiếu nguồn nhân lực số chất lượng cao; một bộ phận cán bộ, người lao động mới dừng ở mức sử dụng công nghệ cơ bản; hạ tầng mạng tại vùng sâu, vùng xa chưa đồng bộ; kinh phí đầu tư cho thiết bị và phần mềm còn hạn chế.

Từ thực tiễn năm 2025, có thể rút ra một số giải pháp trọng tâm cho quản lý cấp sở, ngành trong thời gian tới: Đào tạo kỹ năng số theo vị trí việc làm, chú trọng AI, phân tích dữ liệu và an toàn thông tin; Hoàn thiện cơ chế hỗ trợ tài chính linh hoạt cho các mô hình nông nghiệp số; Tăng cường liên kết liên ngành, liên tỉnh và hợp tác công – tư; Lấy dữ liệu số làm trung tâm của quản trị và hoạch định chính sách.

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La: từ nhận thức sang hành động, từ đào tạo dàn trải sang ứng dụng thực tiễn. Những kết quả đạt được đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo nền tảng vững chắc cho chuyển đổi số nông nghiệp, nông thôn theo hướng hiện đại và bền vững.

                                                             Nam Sơn

Nguồn tham khảo: Báo cáo số 2086/BC-SNNMT ngày 13/12/2025 về tình hình triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” năm 2025.