HỘI THẢO TƯ VẤN “NÔNG NGHIỆP HỮU CƠ – TRIỂN VỌNG VÀ THÁCH THỨC ĐỐI VỚI TỈNH SƠN LA”

Ngày 23/12/2025, tại Khách sạn Mường Thanh tỉnh Sơn La, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Sơn La đã phối hợp tổ chức Hội thảo tư vấn “Nông nghiệp hữu cơ - Triển vọng và thách thức đối với tỉnh Sơn La”. Phó Tổng thư ký Liên hiệp Hội Việt Nam Lê Công Lương, Trưởng ban Tư vấn phản biện LHH Việt Nam Bùi Kim Tuyến và  Chủ tịch Liên hiệp Hội Sơn La Phạm Thị Hà chủ trì hội thảo. Dự Hội thảo có đại diện lãnh đạo: Ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh uỷ; một số sở, ban, ngành của tỉnh; đại diện Trung tâm Dịch vụ tổng hợp các phường: Tô Hiệu, Chiềng Sinh, Chiềng An, Chiềng Cơi; Khoa Nông Lâm Trường Đại học Tây Bắc; Khoa Nông nghiệp Trường Cao đẳng Sơn La; các chuyên gia, nhà khoa học; Đại diện một số doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình sản xuất nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn tỉnh Sơn La.

Phát triển nông nghiệp hữu cơ là xu thế tất yếu trong bối cảnh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững. Đối với tỉnh Sơn La có nhiều lợi thế về điều kiện tự nhiên, khí hậu và sản phẩm nông nghiệp đặc thù, nông nghiệp hữu cơ không chỉ góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản mà còn là hướng đi quan trọng để phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Hội thảo đã tạo không gian trao đổi cởi mở, đa chiều giữa các nhà khoa học, chuyên gia, cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp, hợp tác xã và các chủ thể trực tiếp sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Thông qua các báo cáo tham luận và ý kiến thảo luận, hội thảo đã tập trung làm rõ ba nhóm vấn đề lớn: (1) Cơ sở lý luận, xu hướng và vai trò của nông nghiệp hữu cơ đối với phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường; (2) Thực trạng, tiềm năng và những kết quả bước đầu trong phát triển nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn tỉnh Sơn La; (3) Những khó khăn, thách thức và yêu cầu đặt ra đối với việc mở rộng, phát triển nông nghiệp hữu cơ theo hướng bền vững trong thời gian tới.

Tại hội thảo đã có 19 báo cáo tham luận của các cơ quan quản lý, cơ sở nghiên cứu - đào tạo và các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất nông nghiệp hữu cơ trên địa bàn tỉnh, phản ánh khá toàn diện bức tranh phát triển nông nghiệp hữu cơ của Sơn La hiện nay. Các tham luận đã cung cấp nhiều thông tin thực tiễn phong phú về các mô hình sản xuất hữu cơ và sản xuất theo hướng hữu cơ đối với một số sản phẩm chủ lực của tỉnh như cà phê, chè, mận, nhãn, rau an toàn, dược liệu và cây ăn quả đặc sản; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học - kỹ thuật và tiếp cận thị trường.

Trong giai đoạn 2021-2025, tỉnh Sơn La đã từng bước cụ thể hóa định hướng phát triển nông nghiệp theo hướng an toàn, bền vững, ứng dụng công nghệ cao, trong đó nông nghiệp hữu cơ được xác định là một hướng đi quan trọng nhằm nâng cao giá trị gia tăng, bảo vệ môi trường và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Quy mô và chất lượng sản xuất nông nghiệp của tỉnh tiếp tục được mở rộng, tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển nông nghiệp hữu cơ.

Ảnh các đại biểu tham luận tại Hội thảo:

Đại diện lãnh đạo Liên hiệp Hội	Sở Nông nghiệp&Môi trường
Trường Đại học Tây Bắc	Công ty CP Phúc Sinh Sơn La
HTX Dịch vụ & SXKD Bình Thuận, xã Bình Thuận	HTX Nông nghiệp bản địa Nọong Piêu, xã Phiêng Khoài
Công ty TNHH MTV Đăng Dương, xã Mường Bú	HTX Phương Nam, xã Phiêng Khoài
HTX Nông nghiệp Bản Sàng Nà Tre, xã Chiềng Mai	Ông Bùi Việt Hùng với mô hình nho Hạ Đen xã Chiềng Mai
HTX Dịch vị nông nghiệp Ngọc Hoàng, xã Mai Sơn	HTX Dược liệu Uyên Thuận, xã Phù Yên

Toàn tỉnh hiện có trên 408.000 ha đất sản xuất nông nghiệp, với cơ cấu cây trồng đa dạng; diện tích cây hàng năm ước đạt trên 212.000 ha, cây công nghiệp và cây ăn quả lâu năm đạt trên 122.000 ha, trong đó cây ăn quả chiếm khoảng 85.000 ha. Trên cơ sở lợi thế về điều kiện tự nhiên và khí hậu, tỉnh đã tập trung phát triển các ngành hàng chủ lực như cây ăn quả, cà phê, chè, rau và dược liệu theo hướng sản xuất hàng hóa, gắn với tiêu chuẩn an toàn, bền vững và từng bước tiếp cận phương thức canh tác hữu cơ

Cùng với đó, việc áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn và bền vững tiếp tục được đẩy mạnh. Toàn tỉnh có 5.596 ha cây trồng được chứng nhận VietGAP; 23.448 lượt ha cà phê đạt tiêu chuẩn bền vững (4C, UTZ); 262 chuỗi cung ứng nông sản an toàn đã được hình thành; 218 mã số vùng trồng được cấp, trong đó có 202 mã số phục vụ xuất khẩu. Tỉnh cũng đã xây dựng 9 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, tạo nền tảng quan trọng để chuyển đổi sang sản xuất nông nghiệp hữu cơ.

Đối với sản xuất hữu cơ, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định số 714/QĐ-UBND ngày 05/5/2024 về việc xác định và công bố các vùng canh tác hữu cơ trên địa bàn tỉnh. Theo đó, định hướng đến năm 2030, diện tích cây trồng sản xuất theo hướng hữu cơ đạt 18.323 ha, với sản lượng ước đạt 165.722 tấn/năm. Đây là bước tiến quan trọng trong công tác quy hoạch và tổ chức phát triển sản xuất nông nghiệp hữu cơ một cách bài bản, có định hướng rõ ràng. Đến nay, toàn tỉnh có 264,79 ha cây trồng được cấp chứng nhận hữu cơ; đồng thời có 2.352,13 ha cây trồng được sản xuất theo hướng hữu cơ, tập trung chủ yếu vào các đối tượng cây trồng như lúa, nhãn và cà phê. Một số mô hình sản xuất hữu cơ tiêu biểu đã được triển khai và mang lại hiệu quả tích cực, như: Mô hình sản xuất rau hữu cơ của Hợp tác xã Rau an toàn Tự Nhiên (phường Mộc Sơn); mô hình sản xuất lúa hữu cơ của Hợp tác xã Nông nghiệp Quang Huy (Phù Yên); mô hình sản xuất chè hữu cơ của Công ty cổ phần chè Chiềng Đi (Vân Hồ)…

Tuy nhiên, quy mô sản xuất hữu cơ hiện nay còn nhỏ, diện tích được chứng nhận hữu cơ chiếm tỷ lệ thấp; sản xuất còn manh mún; chi phí đầu tư cao; thị trường tiêu thụ chưa ổn định…Trên cơ sở phân tích những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân, hội thảo đã đề xuất nhiều giải pháp quan trọng như: Hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nông nghiệp hữu cơ; tổ chức lại sản xuất theo hướng hình thành vùng và chuỗi giá trị; tăng cường đầu tư hạ tầng và ứng dụng khoa học – công nghệ; phát triển thị trường tiêu thụ và nâng cao niềm tin đối với sản phẩm hữu cơ; chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực phục vụ nông nghiệp hữu cơ.

Kết luận hội thảo, Ban Tổ chức khẳng định các ý kiến, kiến nghị tại hội thảo có giá trị khoa học và thực tiễn cao, là cơ sở quan trọng để đề xuất cho tỉnh trong việc xây dựng, hoàn thiện định hướng, chính sách phát triển nông nghiệp hữu cơ phù hợp với điều kiện thực tiễn của Sơn La trong thời gian tới.

                                                                                                      Hải Thành - Tuấn Đạt