Lễ Tổng kết Dự án Cải thiện điều kiện sống cho cộng đồng dân tộc thiểu số giai đoạn I

Ngày 18/9/2025, tại Phường Thảo Nguyên, tỉnh Sơn La, Trung tâm nghiên cứu Sáng kiến phát triển cộng đồng (RIC) tổ chức Lễ tổng kết Dự án cải thiện điều kiện sống cho cộng đồng dân tộc thiểu số giai đoạn I, đây là dự án do tổ chức Bánh mỳ cho thế giới (BftW) tài trợ và được thực hiện tại 04 xã: Tô Múa (Suối Bàng cũ), Vân Hồ (Chiềng Yên cũ), Chiềng Sơn (Chiềng Xuân cũ), Song Khủa (của huyện Vân Hồ cũ).

Dự Lễ tổng kết có đại diện lãnh đạo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Sơn La, Sở Ngoại vụ, Công an tỉnh, đại diện lãnh đạo các xã và các hộ dân được thu hưởng dự án.

Mục tiêu của dự án là (1) Cải thiện đời sống của người dân của bốn xã (gần 7.400 người được thụ hưởng) thông qua áp dụng mô hình, phương pháp do cộng đồng quản lý và thực hiện; và (2) Chia sẻ, nhân rộng phương pháp, mô hình do cộng đồng quản lý hướng tới phát triển bền vững tại địa phương thực hiện dự án.

 Ảnh: Các đại biểu dự Hội nghị chụp ảnh lưu niệm

Sau 2 năm thực hiện, mục tiêu (1) của dự án đã duy tu 75 công trình/mô hình nước sạch (nước sinh hoạt, nước sản xuất, trồng rừng/cây công nghiệp); có 150 hộ áp dụng mô hình sinh kế nông – lâm kết hợp, gần 185 hộ đủ nước sinh hoạt dùng trong 3 tháng mùa khô (tăng 25% số hộ), nhờ đó mà 50 ha đất canh tác một vụ đã được đưa vào canh tác hai vụ. Mục tiêu (2) của dự án đã xây dựng được quy trình quản lý cộng đồng gồm 5 bước: Xác định vấn đề và xếp hạng ưu tiên; thành lập nhóm cộng đồng; lập kế hoạch và ngân sách tiểu dự án; thi công và giám sát; đánh giá và công khai tài chính.

Dự án đã tổ chức 32 khoá tập huấn cho 320 thành viên nhóm nòng cốt và cộng đồng với các chủ đề: Quy trình thực hiện, cách lập kế hoạch và quản lý tài chính dự án quy mô nhỏ; giới và lồng ghép giới trong các dự án phát triển; kỹ năng thúc đẩy; kỹ thuật trồng, chăm sóc cây rừng kết hợp cây ngắn ngày; kỹ thuật canh tác nông nghiệp an toàn; kỹ thuật quản lý, vận hành và bảo trì công trình nước. Triển khai 102 công trình/mô hình, trong đó có 35 mô hình sinh kế (là các tổ, nhóm trồng rừng và trồng các cây giống ngắn ngày, đã trồng 162.000 cây Tếch, 36.000 cây tre Bát độ, 23.000 cây đào, 90.000 cây lát, gáo, mỡ, quế, có  416 hộ tham gia trong đó đa số là phụ nữ); 43 công trình nước sinh hoạt (đã xây 32 bể lọc và chứa nước, đầu tư 72.000 m đường ống, 19 giếng khoan, 15 bai dâng nước đầu nguồn để thu gom nước, có 1.200 hộ được hưởng lợi),  24 công trình nước sản xuất (tưới tiêu cho 195 ha đất canh tác mà trước đây chỉ canh tác 1 vụ hoặc bỏ hoang, 1.300m mương tưới tiêu, 17 đập dâng nước, 7.700m đường ống để dẫn nước qua các đoạn đường sạt lở, 960 hộ dân hưởng lợi).

Dự án đã tổ chức 02 đoàn tham quan học tập tại Trung tâm học tập về khí hậu Thái Nguyên cho 15 đại biểu của 04 xã thực hiện dự án góp phần nâng cao năng lực về mô hình nông lâm kết hợp và nông/lâm nghiệp sinh thái; và tiềm năng áp dụng các mô hình sinh kế thích ứng với biện đổi khí hậu. Mời 03 chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm về tăng cường sự tham gia của người dân trong quản lý, vận hành, bảo trì cơ sở hạ tầng quy mô nhỏ tại 3 xã ngoài dự án vì sau sáp nhập đơn vị hành chính sẽ có thêm một số xã tham gia cùng dự án. Người dân vùng thực hiện dự án đã được tiếp cận các nguồn tri thức về khoa học, kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, thiên nhiên và con người, cải thiện nhiều kỹ năng mềm, ý thức trách nhiệm với cộng đồng được phát huy hiệu quả.

Giai đoạn 2 của dự án được thực hiện tại 12 thôn bản thuộc 3 xã: Tô Múa, Vân Hồ và Song Khủa của tỉnh Sơn La, với tổng vốn đầu tư là 667.000 EURO, dự kiến có 7.100 hộ được hưởng lợi; giai đoạn này dự án tập trung vào 2 mục tiêu (1) Tiếp tục nâng cao điều kiện sống của người dân trong đó tập trung vào việc cải tạo, phát triển hệ thống đường xá và điều kiện cung cấp nước phục vụ sinh hoạt và trồng cấy, (2) Cải thiện thu nhập cho cộng đồng nghèo tại các thôn thực hiện dự án thông qua chăn nuôi, trồng trọt ngắn hạn nhưng phải đảm bảo bền vững, bảo vệ môi trường.

Tin, ảnh: Minh Nguyệt