No title... No title... No title... No title...
image advertisement
image advertisement
Chiến dịch Thượng Lào – 1953 và sự kiện giải phóng huyện Mai Sơn
Lượt xem: 277

CHIẾN DỊCH THƯỢNG LÀO – 1953 VÀ SỰ KIỆN GIẢI PHÓNG HUYỆN MAI SƠN

Sau thắng lợi của Chiến dịch Tây Bắc (từ 14/10 – 10/12/1952), một vùng giải phóng rộng lớn từ hữu ngạn sông Thao đến sông Đà và dọc biên giới Việt - Lào từ Mộc Châu đến Điện Biên Phủ được mở ra, tạo điều kiện cho quân dân Việt - Lào hoạt động mạnh mẽ và rộng khắp. Để củng cố, mở rộng vùng mới giải phóng và giúp nước bạn Lào xây dựng được chỗ đứng chân, thực hiện chủ trương “Tạm thời tránh chỗ mạnh, đánh chỗ yếu để phân tán lực lượng địch và tiêu diệt sinh lực địch…” của Trung ương Đảng, từ ngày 12-4 đến ngày 3-5-1953 liên quân Việt - Lào đã mở Chiến dịch Thượng Lào và giành thắng lợi vang dội, phá vỡ thế bố trí lực lượng của thực dân Pháp ở Bắc Đông Dương. Tỉnh Sơn La lúc này tuy cơ bản được giải phóng, nhưng quân Pháp vẫn tiếp tục chiếm đóng Nà Sản, liên tục mở các cuộc hành quân lấn chiếm ra các nơi, cản trở công cuộc tái thiết, xây dựng lại quê hương của nhân dân Sơn La. Bên cạnh những ý nghĩa to lớn về các mặt quân sự, chính trị, chiến dịch Thượng Lào còn có những tác động gián tiếp đến tình hình Sơn La, buộc quân Pháp phải rút khỏi Nà Sản, hoàn thành giải phóng huyện Mai Sơn.

Thượng Lào vốn được quân Pháp coi là một sân sau an toàn của mình ở Đông Dương. Tuy nhiên, sau thắng lợi của quân dân Việt Nam trong chiến dịch Tây Bắc, Tổng Chỉ huy quân viễn chinh Pháp tại Đông Dương quyết định đặt Thượng Lào dưới quyền chỉ huy của Bộ Chỉ huy quân đội Pháp ở Bắc Bộ (Việt Nam), để sẵn sàng ứng cứu cho Thượng lào bằng lực lượng cơ động của toàn Bắc Bộ khi bị tiến công. Chiến trường Thượng Lào được Pháp chia làm khu Mê-Kông và khu Trấn Ninh (Cao nguyên Cánh đồng Chum). Khu Mê-Kông có 2 phân khu Viêng Chăn và Luông Pha Băng. Khu Trấn Ninh có 2 phân khu Sầm Nưa và Xiêng Khoảng. Với ý đồ chọn thị xã Sầm Nưa là khu vực phòng thủ chủ yếu, rút kinh nghiệm từ Nà Sản (Việt Nam), Bộ Chỉ huy Pháp tập trung lực lượng, phương tiện, xây dựng thêm nhiều công sự, điểm tựa kiên cố, nhằm biến Sầm Nưa thành một tập đoàn cứ điểm mạnh nhất trên đất Lào. Ngoài 3 đại đội lính khố đỏ, Pháp tăng cường cho Sầm Nưa 3 tiểu đoàn Lào và một số lính Pháp, bố trí thêm 10 vị trí phòng ngự tại những điểm cao xung quanh thị xã Sầm Nưa. Các cứ điểm được xây dựng kiên cố, có hàng rào dây thép gai bao quanh và hệ thống giao thông liên hoàn, các sân bay dã chiến đều được cải tạo, sửa chữa… Quân Pháp nuôi ý đồ nối Sầm Nưa với Lai Châu và Nà Sản, kéo dài xuống tận Trấn Ninh, hình thành một dải liên hoàn các cụm cứ điểm, một hành lang quân sự ngăn cách giữa Lào và Việt Nam, khống chế cả vùng Thượng Lào lẫn vùng Tây Bắc Việt Nam, chia rẽ kháng chiến Lào - Việt.

Trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá tình hình, Tổng Quân ủy nhận định, nếu tấn công vào Sầm Nưa sẽ có ý nghĩa lớn về chiến lược, vừa phù hợp với trình độ tác chiến của ta, vừa làm mất chỗ dựa phía sau Nà Sản và mở được căn cứ cho bạn đứng chân, tạo nên một thế trận liên minh chiến đấu giữa hai nước Lào – Việt. Ngày 3-2-1953, Chính phủ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và Chính phủ kháng chiến Lào quyết định phối hợp mở chiến dịch Thượng Lào, nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, giải phóng một bộ phận đất đai, giúp Lào xây dựng lực lượng, mở rộng, củng cố hậu phương kháng chiến, phá thế bố trí chung của Pháp miền Bắc Đông Dương, buộc chúng phải phân tán lực lượng đối phó, đồng thời tạo điều kiện để bộ đội tập luyện cách đánh tập đoàn cứ điểm, chuẩn bị cho việc tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Nà Sản.

Để đánh lừa địch, Bộ Tổng tham mưu đã xây dựng một kế hoạch nghi binh đánh vào Nà Sản từ ba hướng: sông Đà vào, Sơn La xuống và từ Yên Châu lên. Mọi hoạt động chuẩn bị cho chiến dịch Thượng Lào từ hậu phương lên đến Cò Nòi được ta triển khai rầm rộ, khiến địch lầm tưởng ta chuẩn bị đánh Nà Sản. Trong khi đó các hoạt động trên đoạn đường từ Cò Nòi sang Sầm Nưa đều hết sức giữ bí mật. Động thái này khiến quân Pháp hết sức đề phòng, tăng cường củng cố Nà Sản, tạo điều kiện thuận lợi cho bộ đội hành quân sang Thượng Lào.

Phối hợp thực hiện kế hoạch nghi binh và chuẩn bị hậu cần cho chiến dịch, Tỉnh ủy Sơn La đã chỉ đạo các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể ở địa phương tích cực làm tốt công tác giáo dục, tuyên truyền vận động nhân đi dân công, đóng góp lương thực, thực phẩm. Đồng thời chỉ đạo các đơn vị bộ đội địa phương và dân quân du kích tích cực triển khai các hoạt động quấy rối, phục kích, chặn đánh các cuộc hành quân của địch. Tỉnh đã thành lập hội đồng cung cấp để kịp thời bảo đảm, phục vụ cho chiến dịch, huy động lực lượng xây dựng, bảo vệ và đảm bảo nhân lực cho 3 cụm kho trên dọc tuyến Suối Vạt - Mộc Châu - Vạn Mai. Dù đời sống còn hết sức khó khăn, nhưng quân và dân Sơn La đã góp phần cùng toàn Khu Tây Bắc huy động được 34.650 dân công, 850 thuyền nan, 2.000 xe đạp, 180 ngựa thồ phục vụ chiến dịch; ủng hộ vật chất cho chiến dịch 4.975 tấn gạo, 154 tấn muối, 2.340 con trâu bò, 52 tấn thịt lợn, 12 tấn đường, 108 tấn rau quả và thực phẩm.

Theo kế hoạch tác chiến, Sầm Nưa được lựa chọn làm hướng chính của chiến dịch, hướng thứ yếu là lưu vực sông Nậm Hu ở phía Bắc và Xiêng Khoảng ở phía Nam. Tham gia chiến dịch ở hướng chính có các trung đoàn của Đại đoàn 308, Đại đoàn 312 và Trung đoàn 98 của Đại đoàn 316 cơ động theo Đường số 6 tiến sang Sầm Nưa. Phối hợp với Quân đội nhân dân Việt Nam là các đơn vị Quân giải phóng Pa-thét Lào đang đóng quân trên địa bàn tỉnh Sầm Nưa do đồng chí Cayxỏn Phômvihản chỉ huy. Đồng chí Võ Nguyên Giáp và Hoàng thân Xuphanuvông chỉ huy chung, hành quân cùng các đơn vị ở hướng chủ yếu của chiến dịch. Phối thuộc với các đơn vị ở hướng chính còn có 7 đại đội pháo binh, 2 tiểu đoàn súng phòng không 12,7mm, 1 tiểu đoàn công binh, 1 tiểu đoàn thông tin và 1 đại đội trinh sát của Bộ. Trung đoàn 174 của Đại đoàn 316 là lực lượng dự bị đứng chân ở Mộc Châu (Sơn La) bảo vệ địa bàn và sẵn sàng tham gia chiến đấu.

Ngày 12-4 chiến dịch Thượng Lào bắt đầu diễn ra. Đây là một chiến dịch vận động tiến công, liên tục truy kích quân địch rút chạy trên quãng đường dài 270 km. Sau 20 ngày chiến đấu, ngày 3-5-1953 chiến dịch giành thắng lợi vang dội. Bộ đội Việt - Lào đã loại khỏi vòng chiến đấu 1/5 lực lượng địch ở Lào, giải phóng 4.000 km2, gồm toàn bộ tỉnh Sầm Nưa và một phần các tỉnh Xiêng Khoảng, Phông Xa lỳ.

Thắng lợi của chiến dịch Thượng Lào không những đẩy lực lượng cơ động của quân đội Pháp trên chiến trường Bắc Đông Dương lún sâu vào thế bị động đối phó mà còn làm phá sản kế hoạch giành lại quyền chủ động chiến lược của chúng; quyền chủ động chiến lược của ta được củng cố, không chỉ ở chiến trường chính Bắc Bộ mà đã mở rộng ra phạm vi toàn miền Bắc Đông Dương. Lực lượng cơ động của địch bị căng mỏng, phân tán, khiến hệ thống bố trí chung của thực dân Pháp bị phá vỡ, phải co cụm lại đối phó bị động. Sầm Nưa được giải phóng, Nà Sản bị cô lập đã làm suy yếu tuyến phòng thủ phía Tây, từ Lai Châu đến Nà Sản (Việt Nam), Sầm Nưa đến Trấn Ninh (Lào) của địch. Nà Sản - vị trí địch cho rằng có tác dụng chặn đường tiến công của quân ta về phía này đã bị cô lập, âm mưu của địch dùng Nà Sản làm bàn đạp chiếm giữ lại Tây Bắc càng khó khăn hơn trước. Không những thế, quân địch ở Lai Châu, Phông Xa Lỳ, Luông Pha Băng, Trấn Ninh cũng bị cô lập và uy hiếp trực tiếp.

Sau 8 năm tiến hành xâm lược Đông Dương, chi phí cho chiến tranh ngày càng cao làm cho nền kinh tế tài chính Pháp kiệt quệ. Tình hình chính trị - xã hội bất ổn, nước Pháp hầu như không còn đủ sức chịu đựng gánh nặng chiến tranh Đông Dương, phải phụ thuộc nhiều hơn vào Mỹ. Người Pháp bắt đầu nghi ngờ vào các “con nhím” (tức các cụm cứ điểm lớn được án ngữ bởi các tiểu đoàn chính quy như Nà Sản, Sầm Nưa). Chính phủ Pháp buộc phải tính tới chuyện thay thế kế hoạch của tướng De Lattre. Ngày 7-5-1953, với sự thỏa thuận của Mỹ, Pháp cử tướng Henri Navarre sang Đông Dương làm Tổng chỉ huy quân viễn chinh Pháp. Ngày 21-5-1953, tướng Navare lên khảo sát chiến trường Tây Bắc. Tại Nà Sản, Navarre nhận thấy căn cứ này tuy nằm trên trục đường 41, nhưng không có nhiều tác dụng trong việc ngăn cản Việt Minh tiến lên Điện Biên Phủ, Lai Châu. Bởi sau chiến dịch Thượng Lào, ta đã khai thông được đường thông qua Thượng Lào. Navarre đã tính đến chuyện phải thay thế Nà Sản bằng một cứ điểm khác, một căn cứ dễ phòng ngự, dễ tiến công, từ đó có thể tung quân đi khắp nơi, tỏa khắp Lai châu, Thượng Lào. Đó là lòng chảo Điện Biên Phủ. Đồng thời, việc rút quân khỏi Nà Sản cho phép Navarre có thêm được 3 tiểu đoàn cơ động để đối phó với các cuộc tiến công của ta.

Cùng với những tác động của chiến dịch Thượng Lào, việc quân Pháp rút khỏi Nà Sản còn do sức ép từ tinh thần đoàn kết chiến đấu của lực lượng bộ đội địa phương Sơn La cùng các đơn vị chủ lực. Được Trung đoàn 174 làm nòng cốt, các đại đội bộ đội địa phương và dân quân du kích huyện Mai Sơn đã tích cực tổ chức nhiều trận phục kích, chặn đánh quân địch từ Nà Sản ra các nơi. Tiêu biểu như trận chống càn ở Mường Chanh, trận diệt đồn bản Pàn (Nậm Ty, Sông Mã), 3 trận chống càn ở Chiềng Ban, 1 trận diệt phỉ ở Thuận Châu. Trong các trận này, ta đã tiêu diệt được 28 tên địch, bắt sống 79 tên phỉ; thu được 1 trung liên, 25 súng trường, 10 lựu đạn (1). Trong trận chống địch càn quét vào Chiềng Kheo ngày 22-4-1953, các đơn vị vũ trang huyện Mai Sơn đã chiến đấu dũng cảm, tiêu diệt được nhiều sinh lực địch; đồng chí Thái Duy – Huyện đội trưởng và 2 đội viên đã anh dũng hi sinh. Sau trận này, cán bộ, chiến sỹ của Huyện đội Mai Sơn sôi sục khí thế, noi theo tấm gương anh dũng của đồng chí Thái Duy, tổ chức nhiều trận đánh khiến địch hoang mang, không dám tổ chức càn quét bừa bãi.

Trải qua thực tế chiến đấu, lực lượng bộ đội địa phương, du kích các xã, bản đều trưởng thành nhanh chóng, hăng hái, gan dạ trong chiến đấu. Đội du kích xã Dong Dăm đã xông pha trận địa để tải thương binh. Du kích Bon Chăn dù phải đào củ mài ăn thay cơm nhưng vẫn tích cực hoạt động. Du kích Mường Chanh luôn bám sát địch chống càn, đưa bộ đội đánh đồn bản Pàn (Sông Mã). Ngoài ra, du kích còn tích cực tổ chức canh gác, phòng gian và dẫn giải mít-xe, do thám, giúp đỡ bộ đội vận chuyển chiến lợi phẩm. Từ tháng 7 đến tháng 9-1953, dân quân du kích Mai Sơn đã phối hợp với bộ đội đánh 5 trận, 45 người tham gia chiến đấu, bắt 20 tên mít-xe, do thám; 128 đồng chí tham gia dẫn giải, canh gác tù binh, đóng góp hàng trăm ngày công vận chuyển chiến lợi phẩm, làm nhiệm vụ canh giữ kho tàng trong nhiều tháng (2)  .

Trước sức ép tiến công của quân dân huyện Mai Sơn và lực lượng vũ trang Sơn La, ngày 13-6-1953, Pháp bắt đầu rút một số đơn vị khỏi Nà Sản để tăng cường cho Lai Châu và Lào. Đến ngày 9-7-1953 thì địch rút khỏi Thuận Châu và ngày 10-7 thì rút nốt quân Tỉnh lỵ về Nà Sản. Lực lượng địch ở Nà Sản chỉ còn lại 3 tiểu đoàn Thái (BT1, BT2, BT3) với 1.500 quân và 1 đại đội pháo do 100 lính Âu Phi phụ trách và 50 lính quân y. Tổng số quân ở Nà Sản có 1.650 tên do một quan tư Pháp trực tiếp chỉ huy (3)  .

Sau trận Sầm Nưa, tập đoàn cứ điểm Nà Sản bị cô lập, uy hiếp, có nguy cơ bị tiêu diệt, đồng thời vị trí này cũng không còn đủ sức ngăn cản các mũi tiến quân của bộ đội ta lên Tây Bắc, từ ngày 6/8-12/8/1953, quân Pháp buộc phải rút hết quân khỏi đây, để thực hiện một bước phiêu lưu quân sự mới theo ý tưởng của tướng lĩnh Pháp lúc đó: “Nà Sản không có giá trị gì đối với việc che chở cho Thượng Lào. Việt Minh đang xây dựng một con đường vòng qua phía bắc Nà Sản, rồi qua Tuần Giáo. Điện Biên Phủ và lưu vực sông Nậm Hu tiến đến Luang Prabang… thay vì Nà sản… nên khóa con đường ấy lại ở Điện Biên Phủ” (4)  . Ý đồ dùng Nà Sản “thành căn cứ để phản công đánh bật Việt Minh ra khỏi xứ Thái” của Pháp hoàn toàn tan vỡ. Huyện Mai Sơn và tỉnh Sơn La hoàn toàn được giải phóng.

#HSL

 

TG: Hà ngọc Hòa

Thông tin doanh nghiệp
  • Chỉ số PCI và chỉ số PGI năm 2023 của tỉnh Sơn La
  • Gặp mặt kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam
  • Mức tăng lương công chức, lương hưu, lương tối thiểu vùng là bao nhiêu?
  • Hội thảo tư vấn Dự thảo Luật Phòng, chống mua bán người (sửa đổi)
  • Liên hiệp Hội Sơn La tham gia góp ý 04 Dự thảo Luật
  • Nhân tố quan trọng góp phần làm nên chiến thắng của Chiến dịch Điện Biên Phủ
  • Thông báo Tiếp nhận hồ sơ xét tặng Giải thưởng khoa học và công nghệ tỉnh Sơn La lần thứ nhất, năm 2024
  • Tại sao Trung Quốc đặt cược lớn vào Chiplet?
  • VNPT Family Safe - “vệ sĩ” bảo vệ con trong môi trường mạng
  • Hội thảo khoa học “Sơn La với chiến thắng Điện Biên Phủ 1954 và công tác phát huy giá trị di tích lịch sử kháng chiến chống Pháp”
  • Những loài Cóc mày nhỏ cực kỳ nguy cấp ở Việt Nam
  • 84 giải pháp đoạt giải Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc lần thứ 17
  • Sơn La triển khai đề án điểm về quản lý bảo vệ và phát triển rừng bền vững tại một số lưu vực thuỷ điện nhỏ
  • Ký kết thỏa thuận hợp tác thực hiện Dự án “Nông nghiệp thông minh vì thế hệ tương lai”
  • Cuộc thi Phụ nữ khởi nghiệp năm 2024
  • 7 trường hợp người sử dụng đất không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
  • Bộ trưởng Bộ Công Thương nêu 3 chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà
  • Công nghệ mô phỏng số DKS - giải pháp cho đào tạo nghề
  • Kết quả xếp hạng chỉ số đổi mới sáng tạo cấp đḷa phương năm 2023: Hà Nội dẫn đầu cả nước
  • Chỉ số Papi tỉnh Sơn La năm 2023 trong cả nước và vùng TD&MNPB
Tiêu điểm
Xem & Nghe
  • Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng phát biểu tại Lễ trao giải Vinfuture 2023
  • Những Tỉnh Thành Nào Sẽ Bị Sáp Nhập?
  • Sổ Hộ Khẩu, Sổ Tạm Trú Sẽ Hết Giá Trị Sử Dụng Sau Ngày 31/12/2022 | TVPL
1 
Bình chọn
Làm thế nào bạn tìm thấy trang web này?
  • Bình chọn Xem kết quả
    Thống kê truy cập
    • Đang online: 24
    • Hôm nay: 2349
    • Trong tuần: 19 302
    • Tất cả: 14058491
    Đăng nhập
     
    image banner
     TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ NỘI BỘ CỦA LIÊN HIỆP CÁC HỘI KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT TỈNH SƠN LA
    Địa chỉ: 56A Đường Lò Văn Giá, Tổ 3, Phường Chiềng Lề, Thành phố Sơn La, Tỉnh Sơn La
    Điện thoại: 02123.858.268/ 02123.755.068             Fax:02123.755.068            Email: lienhiephoisonla@gmail.com
    Ghi rõ nguồn "Susta.vn" hoặc "Liên hiệp hội Sơn La" khi phát hành lại thông tin từ website này