BÁO MỸ THỜI SỐ HÓA

Như nhiều tờ báo lớn trên thế giới, ba tuần san lớn nhất của Mỹ - Time, Newsweek và U.S.News & World Report - cùng phải chứng kiến hiện số tượng phát hành ngày càng giảm bởi truyền hình và Internet. Thời hoàng kim của tuần san Mỹ đã qua và hiện nay mỗi tờ báo đều thai nghén những chiêu thức mới để cạnh tranh ...

· Tìm hướng đi mới

Giai đoạn mà Time bán được 5 triệu bản và có khả năng gây ảnh hưởng đến các quyết định của Nhà Trắng cũng như Bộ Ngoại giao đã qua và có lẽ không bao giờ trở lại. Newsweek và U.S.News & World Report cũng vậy. So với trước đây, ba tờ tuần san này đều đang chạy theo xu hướng mềm hóa, tải trên trang báo các thông tin liên quan đến y học, kỹ thuật và giải trí (mà giải trí cũng nhẹ nhàng chứ không thiên về phân tích). Có nhiều lý do để Time - Newsweek - U.S News & World Report thay đổi thực đơn. Trong thời toàn cầu hóa, thông tin cục bộ ở riêng nước Mỹ sẽ không lôi cuốn độc giả thế giới. Bây giờ, ít ai quan tâm đến những bài phân tích về chính sách của Washington. Chiến tranh lạnh đã nguội. Water Isaacson của Time nói : "Bill Gates trở nên hấp dẫn hơn một bộ mặt nào đó trong nội các". Câu nói thoát ra từ miệng của một người từng viết tiểu sử cho Henry Kissinger như Isaacson đã cho thấy sự thay đổi lớn như thế nào trong xu hướng khai thác tin của Time - Newsweek - U.S News & World Report.

Trước đây, cả ba tuần san này đều có thế mạnh cá nhân của mình. U.S News & World Report đứng ở ngôi vị số một về vấn đề tài chính. Newsweek là chuyên gia tung ra những bài hậu trường chính trị trong nước mà bất cứ báo nào cũng thèm thuồng. Time đặt nặng ngòi bút vào Nga và Trung Quốc. Tuy thế, với những thay đổi trong vài năm qua, các điểm khác nhau giữa ba tuần san này không còn rõ ràng.

· Thay đổi để tồn tại

Thay đổi lớn nhất của Time và Newsweek là nhắm vào đối tượng giới trẻ. Đây là sự xoay chiều rất đáng kể vì hai tờ báo trên đều thuộc loại "chính trương" của thế giới chính trị. Bây giờ, Time tập trung vào công nghệ thông tin kỹ thuật cao và gần như cách vài số lại kèm một phụ trương về đề tài này. Trong khi đó, Newsweek nhắm vào lĩnh vực văn hóa pop (phần này, thật ra Newsweek làm không hay bằng Time). Riêng US. News & World Report vẫn duy trì con đường truyền thống : tập trung vào thành phần độc giả trung niên. ảnh bìa cũng thay đổi, thoáng hơn.

Thay đổi lớn kế đến là các tuần san không còn sử dụng ban biên tập, nhằm làm phong phú lối viết và cách hành văn. Trước kia, các phóng viên và thông tin viên từ khắp nơi trên thế giới chỉ gửi bài về tòa soạn và ban chấp bút sẽ tổng hợp lại rồi viết thành bài hoàn chỉnh. Ban chấp bút gồm những chuyên gia nghiên cứu quan hệ quốc tế, mỗi người phụ trách từng khu vực chuyên biệt. Đó là một dây chuyền trong khâu sản xuất do Time thai nghén, được thiết kế sao cho bài viết trở nên súc tích và đầy đủ thông tin trong khuôn khổ bị giới hạn đến tối thiểu của trang báo. Ngoài ra, các tuần san trên cũng chú ý khai thác thông tin từ Net và truyền hình cáp. Từ đầu thập niên 1980, các tuần san bắt đầu nâng cấp những bài ngắn theo kiểu bình luận thành những trang tin tức; đồng thời cùng cộng tác với các hãng thông tấn thay vì tìm cách cạnh tranh với họ.

· Công nghệ quảng cáo

Phương cách giải đáp bài toán sống còn của ba tuần san này mà được xem là quan trọng nhất. Cùng Read-ers Digest và các tạp chí phụ nữ khác (Good house - keeping, Family Circle ...), ba tuần san Time - Newsweek - U.S News & World Report cũng lao vào cuộc chiến giành quảng cáo. Với sự bùng nổ của công nghệ kỹ thuật cao, Time đã khôn ngoan khi tung ra phụ trương kỹ thuật số mà trong đó chỉ giới thiệu các sản phẩm điện tử - tin học mới nhất. Và cũng không phải tự nhiên mà Time - Newsweek - U.S News & World Report có lúc trông hệt như một chuyên san y học hay là một bản sao của tờ PC World.Có khi Newsweek còn tự thực hiện chiến dịch quảng cáo không công bằng những bài "special report", "cover story", "special issue" để mời chào một cách lịch lãm. Những bài viết này luôn có thông tin bổ ích và thậm chí hấp dẫn vì lớp áo quảng cáo đã được che giấu rất "kỹ thuật". Khó có thể nói xu hướng này là sai nhưng vô hình trung, nội dung của tờ báo có phần nhạt hơn. Cách đây vài năm, Time - Newsweek - U.S News & World Report đều có những bài phóng sự điều tra độc đáo nhưng thời gian gần đây thì ngày càng nhạt dần.Trong ba tuần san này, Time được xem là tờ có uy tín nhất. Đó là tờ duy nhất thiết lập mục "Nhân vật trong năm" trong số tổng kết hàng năm bằng cách đưa ra danh sách đề cử độc giả bình chọn. Đây có thể xem là một trong những "chiêu" thông minh của Time.

James Ledbetter trong quyển Made possble by... the death of public broadcasting in the United States (có thể được tạo ra bởi... cái chết của ngành truyền thông công cộng Mỹ) nhận xét: Cả ba tuần san này đều có thế đứng khá vững của mình và có thể được xem là ba tuần san mạnh nhất nước Mỹ. Tuy nhiên, nay đã qua thời hoàng kim ...

NTT

Nguyễn Tấn Tuấn