Giải thưởng-Hội thi → Các Giải thưởng khác

Tập huấn Cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học


 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SƠN LA:

TỔ CHỨC TẬP HUẤN VỀ CUỘC THI KHOA HỌC KỸ THUẬT

DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC

 

Trong hai ngày 9 - 10 tháng 9 năm 2015, tại Trung tâm giáo dục thường xuyên tỉnh, sở Giáo dục và đào tạo Sơn La tổ chức tập huấn cho cán bộ quản lý, lãnh đạo các trường THPT, THCS, Dân tộc nội trú, giáo viên phụ trách Cuộc thi khoa học kỹ thuật về công tác tổ chức, hướng dẫn tham gia Cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học (từ lớp 8 đến lớp 12).

Cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học (Cuộc thi) cấp quốc gia do Bộ giáo dục và đào tạo chủ trì phối hợp với Liên hiệp các hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam, Trung ương đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh được tổ chức từ năm 2013, gồm 20 lĩnh vực dự thi. Cùng với thời gian, Cuộc thi trở thành hoạt động thường niên, thu hút đông đảo học sinh tham gia. Năm 2013 có 44 đơn vị dự thi, 150 dự án và 15/20 lĩnh vực; năm 2014 có 55 đơn vị dự thi với 300 dự án và 15/20 lĩnh vực; năm 2015 có 64 đơn vị dự thi với 385 dự án và 15/20 lĩnh vực. Các cuộc thi cấp tỉnh năm 2015 có gần 5000 dự án tham gia.

Tại tỉnh Sơn La, năm học 2012-2013, sở Giáo dục chỉ lựa chọn một số dự án của một số học sinh THPT trong tỉnh tham gia Cuộc thi toàn quốc và chỉ có 01 dự án đạt giải khuyến khích lĩnh vực. Cuộc lần thứ nhất được tổ chức vào năm học 2013-2014, do sở Giáo dục và đào tạo chủ trì và đã trở thành hoạt động thường niên theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và đào tạo.

Qua 02 lần tổ chức Cuộc thi đã có 118 dự án thuộc 15/20 lĩnh vực của 206 học sinh tham dự, có 39 dự án đạt giải cấp tỉnh. Trong số hơn 15 dự án tham gia Cuộc thi toàn quốc có 07 dự án đạt  giải, trong đó có 01 dự án  đạt giải nhất lĩnh vực và giải ba toàn cuộc, 02 dự án đạt giải ba và 04 dự án đạt giải khuyến khích lĩnh vực; có 02 em được tuyển thẳng vào đại học.

Cuộc thi bước đầu đã giúp các em làm quen với phương pháp nghiên cứu khoa học, biết cách liên hệ với các cơ sở nghiên cứu để thu thập số liệu hoặc phân tích số liệu thực nghiệm của dự án, có nhiều dự án nghiên cứu xuất phát từ tình huống thực tiễn của các địa phương, của hộ gia đình, hoặc trong trường học , qua nghiên cứu các em đã đưa ra những giải pháp tương đối khoa học, hợp lí và khá phù hợp với thực tiễn địa lý, khí hậu và kinh tế của địa phương, cải thiện được tình huống với phương châm tiết kiệm, hiệu quả mà giảm thiểu được chi phí cũng như tác hại đến môi trường

Số lượng các trường và học sinh tham gia cũng như chất lượng các dự án tăng lên đáng kể, điều đáng nói là Cuộc thi đã thu hút lượng học sinh trung học cơ sở tham gia ngày một nhiều hơn, có các trường thuộc vùng sâu, vùng xa như THPT Gia Phù, THPT Chiềng Sơn, Phòng Giáo dục và đào tạo huyện Vân Hồ, Bắc Yên, Quỳnh Nhai cũng có dự án tham dự, Trường THPT Gia Phù hai năm liền có dự án đạt giải toàn quốc, điều đó chứng tỏ, học sinh các dân tộc Sơn La nếu được khuyến khích, động viên tốt cũng có nhiều sáng tạo không thua kém so với học sinh trong toàn quốc.

Mặc dù Cuộc thi đã có sức lan tỏa, nhưng số lượng các trường  THPT và các phòng giáo dục và đào tạo trong toàn tỉnh tham gia chưa nhiều, Cuộc thi lần thứ nhất chỉ có 30% số trường THPT và Phòng Giáo dục đào tạo tham gia, Cuộc thi lần thứ hai có 40,6% số trường THPT, 58,3% số phòng giáo dục và đào tạo tham gia, điều này chứng tỏ công tác tuyên truyền hướng dẫn và tổ chức Cuộc thi chưa được quan tâm đúng mức. Cán bộ quản lý còn có tư tưởng ngại tiếp cận với các Cuộc thi, giáo viên hướng dẫn chưa có kinh nghiệm, nhiều học sinh có ý tưởng nhưng không tự tin dự thi, hoặc dự án còn mang tính ý tưởng chung chung, chưa biết cách viết và trình bày ý tưởng, còn có sự nhầm lẫn trong việc đăng ký lĩnh vực dự thi. Nhiều bản báo cáo dự án không làm bật được vấn đề nghiên cứu và điểm mới, sáng tạo của đề tài. Việc trình bày poster cũng như việc trả lời phỏng vấn còn nhiều hạn chế, chưa sáng tạo, thiếu linh hoạt, còn dựa dẫm vào giáo viên hướng dẫn. Còn nhiều lĩnh vực không có thí sinh tham gia.

Có dự án dự thi cấp toàn quốc đã vào được vòng chung cuộc, được ban Giám khảo đánh giá cao về ý tưởng sáng tạo, song do không đáp ứng yêu cầu thuyết trình dự án bằng tiếng Anh nên không được lựa chọn vào vòng tiếp theo.

Nguyên nhân của những hạn chế trên là do việc triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học trong hệ thống các trường mới ở mức độ phát động phong trào, chưa tạo cơ hội để học sinh phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo trong việc đề xuất và thực thi ý tưởng sáng tạo khoa học kỹ thuật, việc xây dựng kế hoạch nghiên cứu chưa khoa học, nhiều trường hợp phải bổ sung thông tin về dự án cho phù hợp về thời gian, tiến độ.

Khả năng tìm tòi và tham khảo các tài liệu khoa học chuyên ngành của cả giáo viên và học sinh còn hạn chế, nhất là việc tìm và nghiên cứu các tài liệu bằng tiếng Anh trên mạng, bên cạnh đó kỹ năng thuyết trình, diễn đạt các vấn đề khoa  học kỹ thuật bằng tiếng Anh của học sinh Sơn La còn rất hạn chế, đây là vấn đề cần quan tâm nếu muốn có dự án đi thi quốc tế.

Điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, phòng thí nghiệm phục vụ cho hoạt động nghiên cứu khoa học của học sinh trong các trường phổ thông còn thiếu thốn, chưa đồng bộ, thiếu sự gắn kết giữa các trường phổ thông với trường Đại học Tây Bắc các trường cao đẳng trong quá trình tổ chức cho học sinh nghiên cứu khoa học, các trường phổ thông chưa tận dụng được nguồn lực từ trường đại học, cao đẳng đóng trên địa bàn để hỗ trợ cho việc nghiên cứu khoa học,  giúp học sinh làm quen với phòng thí nghiệm hiện đại, môi trường nghiên cứu bài bản, khoa học, rèn luyện tác phong, tính cẩn thận, nghiêm túc, chính xác trong nghiên cứu khoa học. Việc phối hợp giữa sở Giáo dục và đào tạo với Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật tỉnh và Tỉnh đoàn chưa rõ nét, và một vấn đề nữa đó là cơ chế, chính sách dành cho hoạt động nghiên cứu khoa học của học sinh cũng như kinh phí, chế độ đãi ngộ cho giáo viên làm công tác hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học chưa đầy đủ và đồng bộ, chưa tạo được động lực bên trong cho cả giáo viên và học sinh.

 Hiện nay, ngành giáo dục đang trong quá trình thực hiện các đề án đổi mới căn bản và toàn diện, trong đó việc lựa chọn các phương pháp dạy học nhằm khuyến khích học sinh nghiên cứu, sáng tạo khoa học, công nghệ, kỹ thuật và vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết những vấn đề thực tiễn cuộc sống; góp phần hình thành và phát triển cho học sinh các phẩm chất của nhà khoa học đang được đề cao và thực tế đã phát huy được hiệu quả. Trong dự thảo Công tác giáo dục phổ thông tổng thể, vấn đề nghiên cứu khoa học được đưa thành một hoạt động tự chọn dành cho học sinh từ lớp 8 đến lớp 12.

Để nâng cao chất lượng các dự án trong Cuộc thi toàn quốc và quốc tế, đòi hỏi phải có sự thống nhất đồng bộ trong tất cả các khâu, sự vào cuộc của cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ học sinh, các cơ sở giáo dục các cấp và xã hội; Cần có sự gắn kết giữa các nhà trường THPT với các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh để có sự hỗ trợ cho học sinh trong việc sử dụng phòng thí nghiệm của trường, tạo điều kiện về cơ sở vật chất để triển khai các mô hình thực nghiệm hoặc hỗ trợ nhân lực chất lượng cao tham gia vào công tác tư vấn khoa học và là thành viên Ban giám khảo Cuộc thi. Để bồi dưỡng kỹ năng nghe, nói bằng tiếng Anh cho học sinh, giáo viên hướng dẫn, cán bộ quản lý, sở Giáo dục cần có kế hoạch tăng cường đổi mới phương pháp học ngoại ngữ, ưu tiên bồi dưỡng kỹ năng nghe – nói, kỹ năng trình bày các vấn đề về khoa học và kỹ thuật, tổ chức các Cuộc thi thuyết trình ý tưởng sáng tạo, cuộc thi hùng biện, các hoạt động khoa học cần đến sự vận dụng kiến thức liên môn bằng tiếng Anh; Nghiên cứu thực hiện nghiệm túc quy trình đánh giá phù hợp với Cuộc thi toàn quốc và Cuộc thi quốc tế (INTEL ISEF) được thực hiện từ năm học 2015-2016.

Cần có sự phối hợp chặt chẽ với Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật tỉnh, Tỉnh Đoàn trong công tác tuyên truyền, tổ chức Cuộc thi, đảm bảo có sự gắn kết giữa Cuộc thi khoa học kỹ thuật với Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng và các Cuộc thi chuyên đề khác dành cho học sinh.

Bên cạnh đó, các chính sách khuyến khích, động viên học sinh tham gia Cuộc thi như: tổ chức gặp mặt, trao phần thưởng, học bổng, tổ chức tôn vinh với tiêu chí cụ thể; có hỗ trợ kinh phí đối với học sinh có dự án nghiên cứu khoa học tham gia Cuộc thi các cấp, tạo điều kiện trở về địa phương làm việc sau khi tốt nghiệp các trường chuyên  nghiệp; chế độ đãi ngộ đối với giáo viên hướng dẫn cần được quan tâm đảm bảo tương xứng với công sức, trí tuệ.

Nhằm nâng cao chất lượng các dự án tham gia Cuộc thi các cấp, Bộ Giáo dục và đào tạo chỉ đạo tập huấn công tác triển khai tổ chức Cuộc thi, cung cấp cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên làm công tác hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học trong các nhà trường những kỹ năng cần thiết trong xây dựng, tổ chức, triển khai, cách viết và trình bày một dự án khoa học một cách bài bản, lựa chọn được các dự án chất lượng tham gia Cuộc thi các cấp; những yêu cầu đối với một dự án dự thi quốc gia, quốc tế những quy định mới về Cuộc thi . Sau khi kết thúc đợt tập huấn, theo kế hoạch, các cơ sở giáo dục sẽ phát động và tổ chức Cuộc thi cấp trường, cấp huyện để lựa chọn các dự án chất lượng tốt tham gia Cuộc thi cấp tỉnh dự kiến tổ chức vào ngày 6-10/01/2016.

Tin: Minh Vũ

Số lần đọc : 4805   Cập nhật lần cuối: 29/09/2015

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 12862201

Số người Onlne: 28