Nghiên cứu → Doanh nghiệp - Sáng tạo

Startup với thành phố thông minh và công nghệ bất động sản (phần 1)


 

 


 
Trong những năm gần đây, sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế-xã hội trong bối cảnh bùng nổ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đã góp phần thúc đẩy và lan tỏa sâu rộng tinh thần đổi mới sáng tạo tại Việt Nam. Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, hành lang pháp lý thông thoáng, cởi mở nhằm thúc đẩy phát triển đô thị thông minh cùng với chuyển đổi số quốc gia. Đây cũng chính là cơ hội cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo công nghệ, đặc biệt là lĩnh vực công nghệ số tại Việt Nam.


 
Làn sóng đầu tư khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (ĐMST) trong khu vực thời gian qua tập trung nhiều vào lĩnh vực Fintech và Việt Nam là một trong những quốc gia đã tạo dựng được vị thế trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, khởi nghiệp ĐMST cũng đang có dấu hiệu chuyển sang một làn sóng mới đó là công nghệ bất động sản (Property Technology hay Proptech) và đô thị thông minh (Smart city) với các giải pháp sáng tạo tiềm năng được phát triển và đầu tư mạnh mẽ. Phát biểu khai mạc Hội thảo “Startup với thành phố thông minh”, ông Nguyễn Đình Thắng, thành viên Hội đồng sáng lập VINASA, Chủ tịch Câu lạc bộ Đầu tư công nghệ số (VDI), nhận định Smart city và Proptech sẽ là làn sóng tiếp theo của đầu tư khởi nghiệp.
Theo một báo cáo của Navigant Research, doanh thu từ công nghệ trong lĩnh vực thành phố thông minh toàn cầu sẽ tăng từ 8,8 tỷ USD năm 2014 lên 27,5 tỷ USD vào năm 2023 khi các thành phố trên thế giới áp dụng công nghệ thành phố thông minh để đáp ứng các mục tiêu bền vững, thúc đẩy nền kinh tế địa phương và cải thiện dịch vụ. Sự phát triển trong các lĩnh vực như truyền thông không dây, mạng cảm biến, phân tích không gian địa lý, điện toán di động, phân tích dữ liệu và điện toán đám mây đang hỗ trợ phát triển các công nghệ thành phố thông minh để giải quyết các vấn đề như quản lý năng lượng, quản lý nước, giao thông trong đô thị, chiếu sáng đường phố và an toàn công cộng. 

Hình 1. Đầu tư vào lĩnh vực công nghệ thành phố thông minh theo khu vực, 2014-2023

 

Đầu tư trong lĩnh vực công nghệ bất động sản ở Việt Nam đã chứng kiến tốc độ tăng trưởng rõ rệt. Nếu như năm 2013, lượng vốn đầu tư đổ vào lĩnh vực này là 1 triệu USD thì đến năm 2020 đã tăng lên 26 triệu USD.
Nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam đã thành công trong những hoạt động khác nhau như niêm yết, tìm kiếm, bigdata bất động sản, thậm chí một số nền tảng niêm yết bất động sản đã thoái vốn hàng trăm triệu đô la.


 

Hình 2. Đầu tư vào lĩnh vực công nghệ bất động sản và cơ sở hạ tầng của Việt Nam
Nguồn: Cento Ventures, Do Ventures Research, Vietnam Innovation & Tech Investment Report 2020
 
Thành phố thông minh và công nghệ bất động sản là các lĩnh vực được quan tâm và đầu tư rất mạnh trong nhiều năm qua ở Việt Nam do chúng ta có các nền tảng viễn thông cũng như khả năng tiếp cận Internet và thiết bị thông minh rất cao của người dân (khoảng 70%), thậm chí gần tương đương so với các nước phát triển trên thế giới. Đó là nền tảng quan trong để đưa các ứng dụng công nghệ tài chính và thành phố thông minh vào thực tiễn. Bên cạnh đó, thị trường thành phố thông minh và công nghệ bất động sản còn rất mới ở Việt nam do vậy còn rất nhiều dư địa để phát triển.
 
Xu hướng đầu tư cho lĩnh vực thành phố thông minh và công nghệ bất động sản
 
Bà Lê Hàn Tuệ Lâm, Tổng Giám đốc Quỹ đầu tư Nextrans, cho biết trong năm 2020-2021, một xu hướng nổi lên có thể thấy rất rõ đó là dòng vốn chảy về các nước đang phát triển, đặc biệt là Đông Nam Á, trong đó, Việt Nam là một trong những điểm đến được các nhà đầu tư đặt nhiều kỳ vọng. Công nghệ bất động sản và lĩnh vực thành phố thông minh của Việt Nam nằm trong số những lĩnh vực được các nhà đầu tư quan tâm.
Theo bà Tu ệ Lâm, trong n ă m 2020, có 3 xu hướng chính, điểm nhấn chính trong lĩnh vực thành phố thông minh xuất hiện ở tất cả các quốc gia khi đại dịch COVID-19 gây ra những ảnh hưởng rất rõ rệt. Đây cũng là một tác nhân khiến sự chuyển dịch từ cách hoạt động thông thường sang thành phố thông minh trở nên rất nhanh chóng ở các quốc gia.

 
Xu hướng thứ nhất đó là giao dịch không chạm. Có thể hiểu đơn giản giao dịch không chạm là hình thức thanh toán không cần tiếp xúc về mặt vật lý thay vì dùng tiền mặt hay các kênh thanh toán cần trao đổi trực tiếp. Hình thức thanh toán này đã được áp dụng đáng kể ở các quốc gia như Việt Nam, Ấn Độ, Phillipines, Indonesia. Đây là một trong những điểm nổi bật nhất có lẽ nếu không có đại dịch COVID-19, quá trình đó sẽ mất thêm rất nhiều thời gian. Năm 2020, người tiêu dùng đã làm quen với hình thức giao dịch không chạm và hình thức giao dịch này trở nên rất phổ biến.
Xu hướng thứ hai là thu thập dữ liệu tập trung ở cấp cao hơn dữ liệu cá nhân. Trên thực tế, các quốc gia đã bắt đầu thu thập dữ liệu ở cấp cao hơn trong cộng đồng chứ không chỉ dữ liệu cá nhân và có các hình thức phân chia cũng như các cấp độ thu thập dữ liệu khác nhau. Ví dụ, Phillipines đã sử dụng đèn tín hiệu giao thông hay camera hành trình tích hợp công nghệ AI để giám sát lỗi vi phạm của người tham gia giao thông. Các cơ quan quản lý có thể dựa trên dữ liệu thu được để đưa ra những xử lý phù hợp đối với người vi phạm mà không cần đến cảnh sát giao thông. Ứng dụng này đã được sử dụng ở rất nhiều quốc gia đang phát triển có GDP tương tự như Việt Nam.
 
Xu hướng thứ ba là ứng dụng công nghệ 5G
 
Trong năm 2020-2021, 5G được coi là yếu tố then chốt để phát triển các thành phố thông minh. Tốc độ truy cập mạng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của các giao dịch. Ví dụ trong năm 2020, ở Indonesia, Gojeck đã tiến hành thử nghiệm kết nối lái xe với hành khách bằng công nghệ 5G và nhận ra rằng tốc độ truy cập tăng lên thì số lượng chuyến xe tăng lên, số lượng người dùng cũng tăng lên đáng kể. Chắc chắn đây là yếu tố then chốt trong việc thúc đẩy sự phát triển của các thành phố thông mình.
Có lẽ trong tương lai không xa, Việt Nam cũng sẽ đưa những giải pháp như vậy vào trong thực tế. Trong Cuộc thi Tìm kiếm giải pháp chuyển đổi số quốc gia (Viet Solutions) do Viettel tổ chức năm 2021, có nhiều nhóm cung cấp các giải pháp liên quan đến phát triển thành phố thông minh. Một trong những giải pháp được đưa ra đó là mô hình dịch vụ chiếu sáng (lighting as a service - LaaS). Giải pháp này cũng đang được sử dụng ở các nước phát triển dưới hình thức thuê bên thứ 3 đảm nhận việc chiếu sáng đường phố thay vì thắp sáng đèn đường như cách thông thường rất tốn điện đồng thời tạo ra một lượng khí thải đáng kể vào môi trường. Hằng tháng, thành phố trả sẽ trả mức phí nhất định cho bên thứ 3 cung cấp dịch vụ. Bên thứ ba (tư nhân) phải bảo đảm thời gian hoạt động, mức ánh sáng và lượng cacbon phát thải cho phép theo hợp đồng cũng như bảo trì và nâng cấp khi đến hạn. Mô hình này đã trở nên rất phổ biến và có thể sắp tới Việt Nam cũng cân nhắc để ứng dụng LaaS vào không phải chỉ ở các thành phố lớn mà còn ở cả các thành phố nhỏ vì lượng điện tiêu thị hằng năm cho chiếu sáng đường phố tốn khá nhiều chi phí đồng thời cũng tác động không nhỏ đến môi trường. Nếu Việt Nam có những giải pháp như vậy từ những nhóm cung cấp giải pháp thông minh thì thực sự là một trong những tín hiệu lạc quan mà chúng ta có thể ghi nhận.
 
Dòng vốn chảy trong lĩnh vực thành phố thông minh
 
Tại Việt Nam, lĩnh vực công nghệ bất động sản đang là một trong những lĩnh vực thu hút rất nhiều vốn. Một số doanh nghiệp khởi nghiệp đã công bố các khoản đầu tư tương đối lớn từ các nhà đầu tư nước ngoài. Citics, nền tảng cung cấp giải pháp dịch vụ dữ liệu cho các ngân hàng để xác nhận giá trị của bất động sản được sử dụng làm tài sản thế chấp cho các khoản vay, vào tháng 3/2021, thông báo đã nhận được 1 triệu USD trong vòng gọi vốn Series A. Rever, nền tảng cung cấp các dịch vụ phù hợp và minh bạch nhằm giúp khách hàng tìm nhà để ở và đầu tư, vào tháng 9/2019, đã huy động được 2,3 triệu USD để mở rộng hoạt động kinh doanh từ vòng gọi vốn do Quỹ Đổi mới và Công nghệ GEC-KIP dẫn đầu. Propzy, startup Protech cung cấp phần mềm hỗ trợ người dùng tự động định giá tài sản của mình bằng cách sử dụng dữ liệu lớn, vào tháng 6/2020, đã nhận được 25 triệu USD từ vòng gọi vốn Series A do SoftBank Ventures Asia, công ty con đầu tư mạo hiểm của SoftBank Group và Gaw Capital dẫn đầu.
Lĩnh vực công nghệ bất động sản ở Việt Nam còn khá mới và có nhiều cơ hội cho các nhà đầu tư so với các thị trường đã trưởng thành hơn như Singapore, Indonesia hay những thị trường đi trước chúng ta khoảng 5-10 năm như Hàn quốc và Nhật Bản. Ở những thị trường này, lĩnh vực công nghệ bất động sản đã rất cạnh tranh. Các nhà đầu tư không còn nhìn thấy nhiều cơ hội ở đó nên họ chuyển đầu tư sang các nước có lĩnh vực công nghệ bất động sản tiềm năng, trong đó có Việt Nam. Do đó, trong đại dịch COVID-19 chúng ta nhận được không ít vốn đầu tư từ các nhà đầu tư nước ngoài đặc biệt là lĩnh vực đô thị thông minh. Trong những năm tới, các nhà đầu tư cũng như Chính phủ và các tập đoàn tư nhân lớn ở Việt Nam kỳ vọng sẽ có những giải pháp thành phố thông minh rất thiết thực sớm được đưa vào thực tiễn. Hiện nay, tốc độ ứng dụng các giải pháp đô thị thông minh ở các nước trong khu vực Đông Nam Á di ễ n ra r ấ t nhanh và các nhà đầ u t ư n ướ c ngoài k ỳ vọng thị trường Việt Nam cũng có các giải pháp như vậy với tốc độ nhanh không kém.
Trong quá trình hình thành và phát triển thành phố thông minh, AI chắc chắn là xu hướng không thể thiếu. Tại Việt Nam, có rất nhiều công ty hay đội nhóm đã và đang nghiên cứu các giải pháp AI mặc dù rất thiết thực nhưng so với thị trường đi trước, chúng ta chưa đạt được thương mại hóa ở khu vực hoặc thế giới. Các giải pháp AI mới chỉ được ứng dụng vào một lĩnh vực nhất định trong một khung vừa phải, như giải pháp về nhận diện khuôn mặt, xử lý hình ảnh nói chung hay các giải pháp về thu thập và xử lý dữ liệu.
Việc xử lý dữ liệu là một trong những yếu tố then chốt dẫn đến sự thành công của thành phố thông minh. Tuy nhiên, một trong những đặc trưng ở Việt Nam là việc thu thập dữ liệu gặp rất nhiều khó khăn do dữ liệu bị phân tán. Đối với dữ liệu cá nhân như dữ liệu người dùng, việc thu thập sẽ dễ hơn. Tuy nhiên, đối với dữ liệu ở cấp cao hơn như dữ liệu doanh nghiệp hay dữ liệu từ các tổ chức và các cấp ban ngành, việc thu thập gặp rất nhiều khó khăn. Trong khi đó, một trong những phần quan trọng của

AI là dán nhãn dữ liệu. Công việc này mất rất nhiều thời gian nếu dữ liệu không được phân tầng, không được xứ lý ngay từ đầu.
Một trong những ứng dụng quan trọng của dữ liệu và thu thập dữ liệu là thanh toán không chạm, không dùng tiền mặt hay thẻ. Thay vào đó, khách hàng sử dụng QR code, mobile money và tất cả các hình thức thanh toán không cần thông qua tiếp xúc vật lý. Trung Quốc hiện đã thử nghiệm giao dịch bằng mắt để thể thanh toán ở các thành phố lớn. Hình thức giao dịch này đã được phổ biến khá rộng rãi ở các thành phố lớn và tới đây sẽ có thể phủ đến 90% dân số. Thông qua dữ liệu mắt để xác nhận thanh toán không cần thẻ hay tài khoản là một viễn cảnh có lẽ các thị trường, trong đó có cả Việt Nam, sẽ hướng tới trong một tương lại không xa. Để làm được như vậy, các nước đi trước cần một nền tảng rất tốt và họ đã chuẩn bị cho sự thay đổi một cách toàn diện như vậy trong vòng 15-20 năm. Đây là thời điểm Việt Nam đang chuẩn bị đón đầu các xu hướng như vậy.
Truy cập Internet tốc độ cao là một trong những yếu tố thành công của rất nhiều công ty nói chung và sự phát triển của thành phố thông minh chứ không chỉ rêng các bên phát triển công nghệ được hưởng lợi. Trong thời gian tới, Việt Nam thực sự có thể kỳ vọng vào việc ứng dụng 5G khi Viettel đã nghiên cứu rất sâu công nghệ này. Đây là cơ hội tốt để Việt Nam đón đầu xu hướng này trong việc xây dựng thành phố thông minh.
Ở Hoa Kỳ, xe điện và xe tự lái đã khá phổ biến. Trung Quốc đã ứng dụng tất cả những công nghệ mới nhất để xây dựng thành phố thông minh như dịch vụ chiếu sáng đèn đường, thanh toán không chạm, đi vào các tòa nhà thông mình chỉ cần dùng mắt. Việt Nam có thể kỳ vọng trong một vài năm tới, những giải pháp như vậy có thể lần lượt được đưa vào để xây dựng thành phố thông minh mà khởi đầu là ở những thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, sau đó ở những thành phố khác. Chắc chắn trong thời gian tới, tốc độ chuyển đổi số ở Việt Nam sẽ diễn ra rất mạnh mẽ và chúng ta kỳ vọng rằng những năm sau đại dịch COVID-19, từ năm 2022 trở đi, Việt Nam tiếp tục duy trì được xu hướng này. Các nhà đầu tư cũng kỳ vọng Chính phủ và các công ty cũng nhanh chóng đón đầu xu hướng đó để nhận được nguồn vốn từ các công ty nước ngoài. 

 

Theo Nguyễn Lê Hằng - Bản tin Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo số 42/2021
 
 

Số lần đọc : 126   Cập nhật lần cuối: 20/12/2021

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 11829190

Số người Onlne: 21