Nghiên cứu → Đa chiều

Sơn La đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước


 

 

 

 

 

SƠN LA ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC
 
Bạc Thị Bình
Trường Chính trị tỉnh Sơn La
 
Phát triển nguồn nhân lực đảm bảo về số lượng, nâng cao về chất lượng và cơ cấu hợp lý là động lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh Sơn La trong tiến trình hội nhập quốc tế và góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Trong những năm qua, nhờ thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh đã có những bước phát triển mới: “Nguồn nhân lực có sự gia tăng về số lượng, đa dạng cơ cấu, cơ bản đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh, chuyển dịch theo hướng giảm lao động nông nghiệp, tăng lao động công nghiệp, dịch vụ. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp được kiện toàn, sắp xếp; chất lượng đào tạo nghề được nâng lên, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của xã hội; đến hết năm 2020, tỷ lệ lao động qua đào tạo ước đạt 55% (tăng 19 điểm phần trăm so với năm 2015), trong đó tỷ lệ lao động qua đào tạo được cấp chứng chỉ đạt 20% (tăng 10 điểm phần trăm so với năm 2015), đạt mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIV đề ra. Công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ khoa học và công nghệ có trình độ chuyên môn, năng lực công tác được tăng cường. Đến nay, nguồn nhân lực hoạt động trong lĩnh vực khoa học và công nghệ toàn tỉnh có 2.103 người, tăng 602 người so với năm 2015. Quan tâm, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và đội ngũ trí thức về công tác tại địa phương; tỷ lệ cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn từ đại học trở lên tăng từ 68,8% (năm 2015) lên 83,6% (năm 2020); 97,5% công chức cấp xã đạt trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên”[1, tr.13].
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả nổi bật được khẳng định, công tác phát triển nhân lực của tỉnh Sơn La vẫn còn nhiều bất cập như: Mạng lưới cơ sở đào tạo chưa được quy hoạch đồng bộ, một số cơ sở đào tạo chưa đáp ứng được yêu cầu về số lượng, năng lực, chất lượng; cơ cấu đào tạo còn bất hợp lý, thiếu lao động kỹ thuật lành nghề để phục vụ cho các ngành kinh tế mũi nhọn; một số ngành nghề có nhu cầu cao nhưng chưa có cơ sở đào tạo hoặc chưa có chương trình đào tạo; đội ngũ chuyên gia đầu đàn trong các ngành, lĩnh vực còn thiếu; hệ thống thông tin việc làm, lao động chưa đầy đủ, cập nhật kịp thời đặc biệt là ở các vùng sâu, vùng xa. Năng suất và hiệu quả lao động còn thấp, thu nhập và đời sống của người lao động còn khó khăn; công tác xuất khẩu lao động chưa tương xứng với tiềm năng. Phần lớn lao động còn hạn chế về kiến thức pháp luật, tác phong công nghiệp, ý thức kỷ luật lao động chưa cao.
Bên cạnh đó, trình độ tay nghề chuyên môn của phần lớn lực lượng lao động còn thấp so với yêu cầu phát triển; trên địa bàn tỉnh chủ yếu là các doanh nghiệp, đơn vị sản xuất kinh doanh nhỏ, sức cạnh tranh thấp nên sử dụng lao động không nhiều, khả năng thu hút lao động thấp; chính sách đào tào nghề mức hỗ trợ còn thấp nên chưa khuyến khích được các doanh nghiệp tham gia đào tạo nghề; việc tuyển dụng nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành cũng gặp nhiều khó khăn do tỉnh đang trong giai đoạn thực hiện tinh giản biên chế; việc rà soát, đánh giá trình độ năng lực cán bộ, người lao động còn nhiều bất cập nên việc lựa chọn, sử dụng nguồn nhân lực có trình độ cao rất hạn chế, chưa khuyến khích và thu hút được lao động trình độ cao cho các ngành kinh tế; chính sách thu hút nhân tài của tỉnh chưa thật sự hiệu quả; một số ít cán bộ, công chức, viên chức tuy đã được đào tạo bồi dưỡng song chất lượng tham mưu hiệu quả chưa cao. Tình trạng thiếu việc làm vẫn ở mức cao, số việc làm được tạo ra từ các doanh nghiệp còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu chuyển dịch cơ cấu lao động nông nghiệp sang làm việc tại các lĩnh vực phi nông nghiệp, phần lớn việc làm được tạo ra từ các hộ gia đình, bản thân người lao động, các hộ kinh doanh cá thể tự tạo việc làm là chính. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho công nhân, người lao động ở một số đơn vị chưa thường xuyên, việc thực hiện các cơ chế, chính sách còn bất cập.
Hiện nay, nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, mở rộng quan hệ đối ngoại hợp tác với các nước trên thế giới. Đây vừa là thời cơ, vận hội cho nước ta, vừa là những nguy cơ, thách thức yêu cầu phải tạo ra được nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và toàn cầu hoá cũng như sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ và nền kinh tế tri thức, công tác phát triển nhân lực cần được đầu tư thực hiện theo quy hoạch đồng bộ với những mục tiêu, phương hướng và giải pháp thực hiện khả thi nhằm phát triển một đội ngũ nhân lực có trình độ chuyên môn kỹ thuật, kỹ năng làm việc, đạo đức nghề nghiệp và kỷ luật lao động đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá - hiện đại hoá và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đồng thời góp phần thực hiện nhiệm vụ phát triển nhân lực cho khu vực Tây Bắc.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Sơn La lần thứ XV, nhiệm kỳ 2020 - 2025 tiếp tục xác định 03 khâu đột phá chiến lược nhằm khơi thông, liên kết, tạo động lực thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong 5 năm tới của tỉnh. Đột phá đầu tiên là “Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo các cấp, nhất là bậc Trung học phổ thông và giáo dục nghề nghiệp. Thu hút, phát triển nguồn nhân lực cho các ngành kinh tế; nâng cao chất lượng các trường cao đẳng, đại học; quan tâm công tác đào tạo, phát triển đội ngũ cán bộ các cấp. Xây dựng trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại thành phố Sơn La để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao”[1, tr.36]. Ngày 21/01/2021 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU về phát triển nguồn nhân lực tỉnh Sơn La giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030. Trên cơ sở đó, ngày 29/03/2021, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 85/KH-UBND để triển khai thực hiện.
Để thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới, phát triển nguồn nhân lực tỉnh Sơn La đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, tôi xin đề xuất một số giải pháp sau:
Thứ nhất, nâng cao nhận thức của các cấp ủy, tổ chức đảng, đảng viên về vị trí, vai trò của nguồn nhân lực đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Thời gian tới các cấp, các ngành và toàn xã hội cần nâng cao nhận thức về vai trò của phát triển nhân lực. Chú trọng công tác phát triển trong từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp; tăng cường sự chủ động, sáng tạo, tránh dựa hoàn toàn vào các cơ quan quản lý nhà nước. Sơn La cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, góp phần giúp cho mọi người hiểu rõ về các chính sách phát triển nhân lực; vận động các doanh nghiệp tham gia đào tạo nhân lực để sử dụng với chất lượng ngày càng cao.
Thứ hai, tạo đột phá về giáo dục và đào tạo, đây là nhiệm vụ then chốt, giải pháp chủ yếu để phát triển nguồn nhân lực tỉnh. Rà soát, sắp xếp lại hệ thống giáo dục, đẩy mạnh xã hội hóa, đa dạng loại hình trường, phát triển các trường ngoài công lập; xây dựng trường chất lượng cao ở các bậc học. Tập trung các nguồn lực xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, tăng tỷ lệ huy động trẻ trong độ tuổi đến lớp, nâng mức độ đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học, phổ cập trung học cơ sở, xóa mù chữ và nâng cao chất lượng giáo dục các cấp học làm tiền đề cho phát triển nhân lực. Nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông và chất lượng đào tạo nghề nghiệp gắn với thị trường lao động; chú trọng đào tạo nhân lực đáp ứng các ngành nghề; quan tâm đào tạo nghề ở vùng đồng bào các dân tộc thiểu số và các vùng đặc biệt khó khăn phù hợp với trình độ, điều kiện và lợi thế phát triển của vùng. Tăng cường nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; có chính sách xây dựng, sử dụng đội ngũ cán bộ khoa học và các chuyên gia trên các lĩnh vực, từng bước đáp ứng yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và hội nhập quốc tế; quan tâm, hỗ trợ và có cơ chế hợp lý để đào tạo, phát triển nguồn nhân lực các ngành kinh tế mũi nhọn như: Nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến, công nghiệp điện, du lịch; chú trọng đào tạo lao động các ngành nghề phù hợp với sự phát triển của địa phương, đơn vị và thị trường lao động.
Thứ ba, có chính sách khai thác, quản lý tốt các cơ sở dạy nghề, đào tạo nghề trên địa bàn tỉnh. Trong thời gian tới, tỉnh Sơn La cần có chính sách để khai thác có hiệu quả hơn nữa các cơ sở dạy nghề hiện có, đồng thời đầu tư nâng cấp trang thiết bị, cơ sở vật chất cho các trường nghề, cơ sở dạy nghề và định hướng cho chương trình dạy nghề đảm bảo nâng cao chất lượng dạy nghề gắn với giải quyết việc làm sau dạy nghề cho người lao động. Tập trung đào tạo các nghề phục vụ cho chương trình xây dựng nông thôn mới. Đào tạo nghề theo hướng đáp ứng nhu cầu học nghề của người lao động, của thị trường lao động và phù hợp với mục tiêu chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng tăng tỷ trọng lao động phi nông nghiệp, trong đó ưu tiên doanh nhiệp cho nhóm lao động dịch vụ và du lịch.
Thứ tư, thực hiện có hiệu quả hơn các chính sách thu hút nhân tài. Thực hiện tốt các chính sách tín dụng ưu đãi đối với các đơn vị, doanh nghiệp có hoạt động dạy nghề, tuyển lao động vào dạy nghề và bố trí việc làm tại đơn vị, doanh nghiệp. Phối hợp với các doanh nghiệp tổ chức đào tạo các ngành nghề phù hợp cho người lao động có trình độ đáp ứng được nhu cầu sử dụng trong các loại hình doanh nghiệp, phục vụ các khu công nghiệp. Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho chương trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn, đáp ứng được yêu cầu hội nhập quốc tế trong bối cảnh mới.
Thứ năm, thực hiện tốt các chính sách gắn đào tạo với sử dụng lao động, tránh lãng phí các nguồn lực. Cơ quan được giao quản lý về đào tạo và phát triển nhân lực của tỉnh tiến hành khảo sát nhu cầu các ngành nghề cần tuyển dụng tại các doanh nghiệp, khu công nghiệp, cụm công nghiệp... để từ đó có kế hoạch cho việc đào tạo theo địa chỉ và phù hợp với những tiêu chuẩn mà doanh nghiệp đặt ra như kỹ sư cơ khí, điện tử, kỹ sư về công nghệ thông tin, kỹ thuật viên vi tính, cử nhân ngoại ngữ, quản trị, v.v.., cụ thể như sau:
- Cần quan tâm trong vấn đề đào tạo nghề tại chỗ cho các đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng xa, lao động nông thôn, người nghèo và các đối tượng đặc thù. Tích cực tổ chức các chương trình đào tạo nghề ngắn hạn như: khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư, khuyến công, chuyển giao khoa học kỹ thuật công nghệ cho người lao động.
- Đầu tư phát triển nhân tài bằng cách cử đi học tập đào tạo ở trong và ngoài nước, hỗ trợ kinh phí học tập, sáng tạo gắn với một số chế tài đảm bảo đối tượng tham gia đào tạo trở về phục vụ cho địa phương nhất là đội ngũ đào tạo ở nước ngoài.
- Cần có chính sách kêu gọi nhân tài của tỉnh sau khi học tập trở về địa phương công tác. Đồng thời có chính sách hỗ trợ và thu hút nhân tài từ các nơi khác đến làm việc tại tỉnh Sơn La. Nâng cao nhận thức trong việc đổi mới cơ chế, trọng dụng nhân tài, sử dụng và phát triển tài năng của thế hệ trẻ một cách hợp lý, chống các quan điểm tiêu cực, cục bộ trong việc bố trí và sử dụng nhân tài. Bên cạnh đó có chính sách, chế độ đãi ngộ về vật chất và tinh thần cho chuyên gia trình độ cao và nhân tài.
- Huy động nguồn lực cho phát triển nhân lực, đẩy mạnh liên kết với các cơ sở trong và ngoài nước. Có cơ chế đột phá trong bố trí và sử dụng nguồn nhân lực trẻ, được đào tạo cơ bản, tạo điều kiện cho công chức, viên chức trẻ được thăng tiến, đề bạt, bổ nhiệm vào các chức vụ lãnh đạo, quản lý.
- Tăng cường nguồn vốn cho quỹ giải quyết việc làm tỉnh nhằm đáp ứng được nhu cầu vay vốn tạo việc làm của người lao động trên địa bàn tỉnh.
- Đẩy mạnh công tác quảng bá tuyên truyền chính sách thu hút nhân tài của tỉnh. Xây dựng cơ sở dữ liệu về các cán bộ khoa học công nghệ ở trong nước và nước ngoài trong các ngành mũi nhọn, lĩnh vực quan trọng nhằm phục vụ chính sách thu hút các nhà khoa học trình độ cao tham gia công tác giảng dạy, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ tại các cơ sở đào tạo, tổ chức khoa học và công nghệ.
Thứ sáu, tổ chức triển khai và thực hiện tốt hoàn thành các mục tiêu Kế hoạch phát triển nguồn nhân lực của tỉnh giai đoạn 2021-2025. Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng hằng năm sát thực tế. Chú trọng công tác rà soát, bổ sung quy hoạch cán bộ, để cử đi đào tạo, bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ ngày càng cao của công việc được giao. Tuyên truyền, giáo dục cán bộ, công chức, viên chức nâng cao ý thức tự giác nghiên cứu, học tập, nâng cao trình độ về mọi mặt, tiếp cận với tiến bộ khoa học kỹ thuật, khoa học công nghệ thông tin để áp dụng vào thực tiễn, đáp ưng yêu cầu nhiệm vụ được giao.
Phát triển nguồn nhân lực trọng tâm là nguồn nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ then chốt trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội. Với những đột phá được xác định trong Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV khẳng định một lần nữa sự ưu tiên cho phát triển nguồn nhân lực của tỉnh Sơn La trong những năm tới. Thực hiện đồng bộ các giải pháp nêu trên sẽ góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển của tỉnh, xây dựng Sơn La trở thành trung tâm nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của vùng Tây Bắc có kinh tế phát triển cao, có đội ngũ nguồn nhân lực có trình độ cao, đưa Sơn La tiếp tục phát triển vững bức đi lên trong giai đoạn tới.
 
Chú thích:
1, 2. Tỉnh ủy Sơn La, Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2020-2025. tr. 13, 36.
 

 

 

Số lần đọc : 52   Cập nhật lần cuối: 07/10/2021

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 11489989

Số người Onlne: 37