Nghiên cứu → Văn hóa - Xã hội - Môi trường

Rượu Lạc Hồng (Hùng Vương) ở đất Võ


 

 

Hướng về Giỗ Tổ Hùng Vương – 10-3 Âm lịch 2022:

 

RƯỢU LẠC HỒNG (HÙNG VƯƠNG) Ở ĐẤT VÕ

 

                                                                                              Nguyễn Tấn Tuấn

Nền tảng văn hoá Hùng Vương là sự hội tụ tinh hoa của các tư tưởng triết lý tín ngưỡng tốt đẹp của dân tộc Lạc Việt như: sự hiếu nghĩa, tôn sư trọng đạo, nhân, nghĩa, lễ, trí, tín, hướng lành tránh dữ, xoá bỏ hận thù, bồi đắp tình yêu thương, hướng đến cuộc sống chia sẻ tính nhân ái. Thờ cúng tổ tiên là việc làm hết sức tốt đẹp, là động lực thúc đẩy sự tiến bộ và đạo đức dân tộc. Tuy nhiên theo dòng thời gian đến thế kỷ 21, thế hệ con cháu đang dần phai nhạt văn hoá truyền thống dân tộc.

Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại được công nhận vào ngày 6 tháng 12 năm 2012 tại kỳ họp lần thứ 7 Ủy ban liên chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể ở Paris (Pháp) do Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) thông qua. Chính thức ghi danh Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Việt Nam là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.   

 

Rượu nếp cái Lạc Hồng ủ chum

Ở Bình Định ngoài đặc sản nỗi tiếng rượu Bàu Đá, mới đây Chi nhánh Trung tâm Nghiên cứu và phát triển văn hóa Hùng Vương tỉnh đã nghiên cứu sản xuất rượu Lạc Hồng – Rượu tổ Hùng Vương. Các vùng nông thôn xưa ở nước ta thường có nghề nấu rượu gạo truyền thống để vừa lấy hèm nuôi heo vừa có thêm sản phẩm rượu gạo để dùng trong nhiều sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa và ẩm thực.

Rượu Lạc Hồng được xem là Quốc Tửu của nước Đại Việt. Thời các vua Hùng. Rượu Lạc Hồng được chưng cất từ gạo nếp lên men trong 09 ngày, gồm 05 ngày ủ khô và 04  ngày ủ nước rồi chế biến thủ công thành loại rượu ngon rất đặc biệt, có một không hai gọi là rượu Lạc Hồng. Loại rượu đã được cha ông ta ghi danh và lưu truyền trong truyền thuyết chàng rễ “Sơn Tinh” dâng rượu lên vua Hùng Vương nhân ngày rước cô dâu công chúa Mỵ Nương, rồi từ đó rượu Lạc Hồng được xem là “rượu Tổ” hay nói theo cách khác đó là nét ẩm thực Quốc hồn, Quốc Túy của Việt Nam.

Năm 1858, Chính phủ bảo hộ Pháp khuyến khích người dân nấu rượu thủ công để thu thuế, nhưng từ khi họ xây dựng nhà máy sản xuất rượu thì lại cấm người Việt nấu rượu. Rượu Lạc Hồng từ đó dần bị thất truyền. Năm 1901 công ty Fontaine do A.Fontaine xây dựng hãng rượu độc quyền trên toàn cõi Đông Dương. Chính phủ bảo hộ Pháp thông qua các “quan thương” của các huyện, tổng, làng xã bắt dân Việt phải tiêu thụ rượu của họ. Tuy vậy vì muốn dùng rượu dân tộc thơm ngon hơn. Vài nơi người dân vẫn lén nấu rượu Lạc Hồng. Tuy nhiên do điều kiện khó khăn nên chất lượng rượu Lạc Hồng bị mai một dần. Năm 1933 một số làng nghề thủ công nổi tiếng như rượu làng Vân (Bắc Giang), rượu Kim Sơn (Ninh Bình), rượu Xuân Lai (Sóc Sơn), rượu Quan Đình (Từ Sơn), rượu Đỗ Xá (Hải Dương), rượu Văn Điển (Hà Nội); rượu Bàu Đá (Bình Định)... được chính quyền thục dân cho nấu rượu trở lại nhằm đáp úng nhu cầu và tăng thu thuế.

Tên của các đặc sản rượu địa phương nổi tiếng ở nước ta thời ấy như “rượu Vọc”, “rượu Bình Khương Thôn”, “rượu Kim Sơn”, “rượu làng Vân”, “rượu Kim Long”, “rượu Bầu Đá”, “rượu Mẫu Sơn”, “rượu Xuân Thạnh”, “rượu Phú Lộc”, “đế Gò Đen”...), tạo nên những thương hiệu nức danh không chỉ với người trong nước mà còn cả nước ngoài. Rượu thủ công nước ta được gọi theo tên của nguyên liệu như rượu nếp cái hoa vàng, rượu ba trăng, rượu ngô Bắc Hà, rượu nếp cẩm, rượu nếp hương, rượu mầm thóc. Nguyên liệu để nấu rượu thủ công gồm các loại ngũ cốc có hàm lượng tinh bột cao như gạo tẻ, gạo nếp, gạo lứt, gạo lúa mạch, ngô hạt, mầm thóc, sắn, hạt mít, hạt dẻ, hạt bo bo, trong đó gạo nếp cho rượu ngon nhất. Ở một số nơi có nguồn nước cho rượu ngon hơn nơi khác. Các loại gạo nếp như nếp cái hoa vàng, nếp bông chát, nếp ruồi, nếp mỡ, nếp mường, nếp sáp, nếp thơm, nếp hương, nếp ngự, nếp quạ, nếp cái, nếp tiêu, nếp sột soạt, nếp ba tháng dùng nấu rượu sẽ tạo ra hương vị độc đáo khác nhau. Nhiều loại gạo được chọn nấu rượu như gạo cúc, gạo co, gạo trì, gạo ba trăng, gạo trăng biển, gạo tứ quý, gạo nhe, gạo bắc thơm, gạo tám, gạo nàng hương đều cho ra loại rượu có hương vị khác biệt.

Rượu nếp cái hoa vàng Lạc Hồng đóng chai

Men rượu cổ truyền được bào chế từ 27 loại lá cây thuốc Nam, 36 vị thuốc Bắc như cam thảo, quế chi, gừng, hồi, thạch xương bồ, bạch chỉ, xuyên khung, rễ ớt ... theo công thức “Cổ phương thuật gia truyền”. Công thức này cùng với kỹ thuật ủ men gia truyền quyết định chất lượng rượu. Tuy nhiên, quy trình ủ men, nấu rượu cũng phụ thuộc tay nghề, kinh nghiệm của nghệ nhân. Nguồn nước sử dụng khi nấu cơm, ủ men và nấu rượu cũng quyết định chất lượng rượu. Loại rượu nổi danh như rượu Bình Khương Thôn, rượu Mẫu Sơn, rượu Bàu Đá, rượu Làng Vân đều có yếu tố nguồn nước tại chổ. Hèm rượu (có nơi gọi là bã rượu) là thứ còn lại sau khi đã chưng cất rượu, thời bao cấp từ 1986-1990 người dân ở các vùng đô thị nước ta thường tự thiết kế “lò” nấu rượu để tự cung tự cấp, sau đó là lấy “hèm” nuôi heo để cải thiện thu nhập.

Theo những huyền tích lưu truyền trong dân gian: Rượu Lạc Hồng gồm Thánh Tửu, Tiên Tửu và Thần Tửu: Thánh tửu màu đỏ tươi, dùng để dâng cúng Tiên Linh, khi uống thì giải trừ được “nghiệp lực”. Khi dâng rượu phải rót vào ly ba lần và khấn vái, sau đó đốt rượu cho cháy lên, tạo ra ngọn lửa xanh để lên kết với trời xanh, thể hiện sự tri ân với các bậc tiền nhân khai quốc công thần, bảo vệ đất nước; Tiên Tửu màu trắng, thường ngâm với thảo được uống để chữa bệnh; Thần Tửu màu xanh nhạt, dùng trong yến tiệc, chiêu đãi hiền tài, khách quý của người Lạc Việt.

          Rượu Lạc Hồng, thánh tửu thời Vua Hùng (còn gọi là “Hồng huyết Hùng Vương”). Dựa theo công thức Cổ phương thuật Gia truyền, trên hai nghìn năm của dân tộc Lạc Việt.  Men rượu được bào chế gia truyền, còn nguyên liệu nấu rượu Tổ gồm: 05 loại đậu, nếp cái hoa vàng, và 36 vị thuốc gia truyền, ủ kín với huyết sâm để tạo màu.

 

Số lần đọc : 388   Cập nhật lần cuối: 10/03/2022

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 12652277

Số người Onlne: 69