Nghiên cứu → Doanh nghiệp - Sáng tạo

Khung hoạch định và thực thi chính sách khởi nghiệp của NCTAD: cải thiện khả năng tiếp cận tài chính


 

 

 
 
 

 

KHUNG HOẠCH ĐỊNH VÀ THỰC THI CHÍNH SÁCH KHỞI NGHIỆP CỦA UNCTAD: CẢI THIỆN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN TÀI CHÍNH
 
 
Khả năng tiếp cận tài chính không đầy đủ vẫn là một trở ngại lớn đối với nhiều doanh nhân, đặc biệt là ở các nước đang phát triển. Các doanh nghiệp thuộc mọi loại hình và quy mô cần nhiều dịch vụ tài chính khác nhau, bao gồm các phương tiện để gửi tiền và thanh toán cũng như tiếp cận tín dụng, vốn chủ sở hữu và bảo lãnh. Các nhà hoạch định chính sách cần đặc biệt chú ý hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới, tăng trưởng cao trong lĩnh vực công nghệ xanh và bền vững do các doanh nghiệp này thường cần những hình thức hỗ trợ riêng biệt, bao gồm vốn cổ phần và đầu tư mạo hiểm.
Bảng 1. Cải thiện khả năng tiếp cận tài chính
Mục tiêu chính sách
Lựa chọn chính sách
a . Cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính liên quan theo những điều khoản thích hợp
• Xây dựng các chương trình bảo lãnh tín dụng công;
• Kích thích việc tạo ra các bảo lãnh lẫn nhau tư nhân (private mutual guarantees);
• Thúc đẩy FDI vào các dịch vụ tài chính, quản trị chuỗi cung ứng và cho thuê;
• Tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ chế sàng lọc vay không cần thế chấp.
b. Thúc đẩy tài trợ cho đổi mới sáng tạo
• Đưa ra những biện pháp khuyến khích để thu hút các nhà đầu tư mạo hiểm và thiên thần kinh doanh;
• Khuyến khích các phương thức huy động vốn bằng vốn chủ sở hữu và “vốn rủi ro”;
• Cung cấp các khoản vay dựa trên hiệu suất và những khuyến khích cho đổi mới và tăng trưởng xanh;
• Tạo điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng tài sản trí tuệ làm tài sản thế chấp.
c. Xây dựng năng lực của khu vực tài chính để phục vụ doanh nghiệp khởi nghiệp
• Thiết lập điều lệ tài chính quốc gia;
• Thúc đẩy khu vực công-tư "tiếp cận quan hệ đối tác tài chính" cho các nhóm cụ thể;
• Cung cấp các khoản tài trợ nâng cao năng lực và hỗ trợ kỹ thuật để mở rộng hoạt động cho vay (ví dụ: cung cấp dịch vụ tài chính thông qua bưu điện và “người cho vay lân cận” khác; sử dụng công nghệ ngân hàng mới để tiếp cậnkhu vực nông thôn).
d. Cung cấp kiến thức về tài chính cho doanh nhân, khuyến khích vay và chovay có trách nhiệm
• Thiết lập chương trình đào tạo kiến thức về tài chính và kế toán;
• Thực hiện giám sát thích hợp các sản phẩm tài chính được cung cấp cho doanh nghiệp xã hội và doanh nghiệp siêu nhỏ;
• Mở rộng văn phòng tín dụng tư nhân và phạm vi đăng ký tín dụng công.
 
Những hành động có thể được thực hiện để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận các loại hình dịch vụ tài chính khác nhau bao gồm: cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính liên quan theo những điều khoản thích hợp; thúc đẩy tài trợ cho lĩnh vực đổi mới sáng tạo; xây dựng năng lực của khu vực tài chính để phục vụ doanh nghiệp khởi nghiệp; và cung cấp kiến thức về tài chính cho doanh nhân, khuyến khích vay cho vay có trách nhiệm (Bảng 1).
a) Cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính liên quan theo những điều khoản thích hợp
Nhiều doanh nhân ở các nước đang phát triển không có khả năng tiếp cận những dịch vụ tài chính cần thiết, hoặc nếu có thì ở mức lãi suất quá cao và các yêu cầu quá mức về tài sản thế chấp, mặc dù kế hoạch và ý tưởng kinh doanh của họ có thể khả thi. Điều này nói chung do những thất bại thị trường như chi phí cao mà người cho vay phải chịu để xác minh thông tin tài chính, cơ sở hạ tầng yếu kém ở các vùng nông thôn, những vấn đề về khả năng thực thi hợp đồng hoặc doanh nhân không có tài sản thế chấp khi đối mặt với quyền sở hữu yếu kém hoặc không tồn tại quyền sở hữu đất đai. Những vấn đề này thường ảnh hưởng không giống nhau đến các nhóm doanh nhân, cụ thể như phụ nữ, người thiểu số hoặc doanh nghiệp do thanh niên làm chủ. Về dài hạn, biện pháp chính sách thích hợp nhất để giải quyết những vấn đề này là loại bỏ những yếu tố dẫn đến thất bại thị trường. Ngoài ra, có một số công cụ chính sách mà các nhà hoạch định có thể sử dụng để cải thiện khả năng tiếp cận của doanh nhân đối với các dịch vụ tài chính.
Phương pháp phổ biến nhất được sử dụng để tạo điều kiện tiếp cận tài chính cho doanh nhân không đủ điều kiện là thông qua bảo lãnh tín dụng công. Tính năng chính của các chương trình này - chẳng hạn như tiêu chí đủ điều kiện, tỷ lệ bảo hiểm, phí và quy định thanh toán - về cơ bản khác nhau giữa các chương trình. Chương trình bảo lãnh có thể nhắm mục tiêu đến các nhóm doanh nhân cụ thể (chẳng hạn như công ty khởi nghiệp công nghệ cao, phụ nữ, thanh niên hoặc doanh nghiệp xã hội và doanh nghiệp siêu nhỏ) thông qua những yêu cầu đặc biệt. Hơn nữa, bằng cách chia sẻ rủi ro, bảo lãnh tín dụng hạn chế sự không chắc chắn mà các doanh nhân và công ty khởi nghiệp phải đối mặt, do đó làm giảm việc nắm giữ số dư tiền mặt lớn để đề phòng và chuyển số tiền này vào hệ thống tài chính chính thức, nơi chúng có thể sẵn sàng để làm trung gian tiếp theo.
Bảo lãnh tín dụng công có thể được bổ sung bởi các hiệp hội bảo lãnh lẫn nhau tư nhân (MGA). Các hiệp hội bảo lãnh lẫn nhau có cách tiếp cận theo định hướng thị trường hơn so với các chương trình bảo lãnh công, thay thế các tài sản thế chấp bị thiếu bằng cách đóng vai trò trung gian giữa ngân hàng và các thành viên của họ. Các khoản bảo lãnh của MGA thường được các cơ quan công quyền bảo lãnh đối ứng, vì vậy tạo ra mối quan hệ đối tác công- tư. Việc chính phủ tham gia vào các quan hệ đối tác như vậy có thể mở rộng hoạt động bảo lãnh quốc gia với chi phí khiêm tốn.
Ngoài ra, thúc đẩy FDI vào các dịch vụ tài chính có thể cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng cho các doanh nhân địa phương. Tuy nhiên, thúc đẩy FDI cần đi kèm với việc cải thiện các quy định và giám sát.
Một phương pháp khác để tăng khả năng tiếp cận tài chính cho các doanh nhân đang hoạt động với tư cách là nhà cung cấp cho các công ty lớn hơn trong chuỗi giá trị là việc sử dụng nhiều hình thức “bao thanh toán” và “thuê tài sản”. Ví dụ, một nhà cung cấp có thể nhận được một khoản vay bằng cách cung cấp một đơn đặt hàng đã ký với khách hàng lớn của họ làm tài sản thế chấp. Sau đó, khách hàng lớn thanh toán hóa đơn hàng hóa trực tiếp cho tổ chức cho vay, tổ chức này sẽ chuyển 

khoản thanh toán ròng cho nhà cung cấp số tiền gốc và lãi của khoản vay. Loại tài chính chuỗi cung ứng này là một công cụ mà các nhà hoạch định chính sách có thể thúc đẩy để cải thiện khả năng tiếp cận tài chính cho doanh nhân ở các nước đang phát triển nơi thông tin tài chính yếu kém, cho phép các nhà cho vay dựa trên xếp hạng tín dụng của người vay.
Cho thuê tài sản là sự thoả thuận giữa bên cho thuê và bên thuê về việc bên cho thuê chuyển quyền sử dụng tài sản, chẳng hạn như thiết bị, máy móc, phương tiện, cho bên thuê trong một khoảng thời gian nhất định để được nhận tiền cho thuê một lần hoặc nhiều lần. Việc phát triển lĩnh vực cho thuê tài sản làm tăng phạm vi sản phẩm tài chính trên thị trường và có thể giúp phát triển sản xuất trong nước bằng cách khuyến khích các hình thức khác nhau của các chương trình người mua - nhà cung cấp.
Nhiều doanh nhân ở các nền kinh tế đang phát triển khởi nghiệp bằng cách huy động vốn từ người thân và bạn bè, bao gồm cả thông qua chuyển tiền từ các thành viên gia đình ở nước ngoài. Điều quan trọng là phải nhận ra những thực tế này và cung cấp sự hỗ trợ phù hợp, ví dụ, bằng cách làm việc với các nhà cung cấp khu vực tư nhân để giảm chi phí gửi và chuyển tiền.
Các công cụ đổi mới gần đây hơn để tạo điều kiện tiếp cận tài chính cho doanh nhân ở các nước đang phát triển bao gồm các biện pháp cố gắng giải quyết hoàn toàn các yêu cầu tài sản thế chấp thông thường.
b)   Thúc đẩy tài trợ cho đổi mới
Doanh nhân điều hành công ty đổi mới và/hoặc có tốc độ tăng trưởng cao thường có nhu cầu tài chính khá khác biệt so với nhóm DNNVV và doanh nghiệp khởi nghiệp nói chung, chẳng hạn như nhu cầu về vốn rủi ro và mạo hiểm trong giai đoạn khởi nghiệp và mở rộng của họ. Tuy nhiên, ngay cả ở các nền kinh tế tiên tiến, chỉ một phần nhỏ các công ty có thể thu hút được loại tài trợ này. So với các sáng kiến tài chính khác, quỹ đầu tư mạo hiểm có phạm vi hạn chế cả về số lượng quỹ đạt được và tổng số vốn cam kết, vì họ tập trung vào phân khúc quỹ tương đối rủi ro có tiềm năng phát triển và đổi mới cao nhất. Các khoản đầu tư thành công kiểu này có thể đóng vai trò như chất xúc tác giúp chuyển đổi các ngành công nghiệp và khu vực. Ví dụ bao gồm các ứng dụng di động và công nghệ xanh như năng lượng tái tạo - những lĩnh vực mà các nước đang phát triển có tiềm năng “đi tắt đón đầu” sự phát triển công nghệ ở các nền kinh tế tiên tiến hơn.
Việc thiết kế các chương trình nhằm giảm thiểu rủi ro liên quan đến các doanh nghiệp giai đoạn đầu có thể bao gồm khuyến khích các cá nhân giàu có (thiên thần kinh doanh) sẵn sàng cung cấp hỗ trợ tài chính và kiến thức cho doanh nhân khởi nghiệp. Những quỹ này đại diện cho một giải pháp thay thế cho các quỹ cổ phần chính thức và thường xem xét các khoản đầu tư quy mô nhỏ hơn. Một số quỹ định hướng phát triển được hỗ trợ tài chính bởi các nhà tài trợ hoặc các tổ chức tài chính quốc tế có thể cung cấp vốn cho các công ty nhỏ, bao gồm tài trợ hạt giống và khởi nghiệp.
Các doanh nhân đang tìm kiếm sự đổi mới phải đối mặt với một trở ngại kép vì khoản đầu tư như vậy liên quan đến sự không chắc chắn đáng kể, sự bất cân xứng về thông tin và tài sản vô hình ở mức độ lớn hơn nhiều so với đầu tư vào các dự án kinh doanh truyền thống. Để tránh rủi ro, các ngân hàng sẽ tránh các khoản vay cho các dự án mạo hiểm có thời gian “thai nghén” dài và kết quả không chắc chắn về sản phẩm, quy trình hoặc thị trường mới. Ví dụ, một số quốc gia đang phát triển đã hỗ trợ sự phát triển ban đầu của ngành đầu tư mạo hiểm bằng cách cung cấp cho các nhà đầu tư các ưu đãi như giảm thuế và/hoặc bằng cách bảo đảm một phần vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư. Các nước đang phát triển nhỏ hơn có thể muốn tập hợp các nguồn lực và làm việc vượt ra ngoài ranh giới quốc gia, vì các công ty đầu tư mạo hiểm có xu hướng thích các quỹ liên khu vực hơn các quỹ quốc gia, cho phép tiếp cận nhiều hơn với những cơ hội đầu tư hứa hẹn nhất.
Các chiến lược về tăng trưởng xanh mang đến cho doanh nhân nhiều cơ hội để khởi sự các doanh nghiệp mới thông qua nhiều hoạt động như cung cấp nước, thu hồi và tái chế chất thải, bảo vệ môi trường sống, du lịch sinh thái và năng lượng tái tạo. Mặc dù các doanh nhân có thể đóng một vai trò quan trọng nhưng họ cần được tiếp cận các hình thức tài trợ phù hợp cho những dự án mạo hiểm mới này và một sân chơi bình đẳng để hưởng lợi từ hoạt động mua sắm xanh. Ràng buộc tài chính đặc biệt cao đối với những người mới tham gia vào đổi mới sinh thái vì họ không có lịch sử thành công và, trong trường hợp đổi mới sinh thái, sự không chắc chắn về công nghệ và thị trường đặc biệt cao, làm tăng phí bảo hiểm. Việc xanh hóa các sản phẩm, quy trình và dịch vụ cần phải nghiên cứu và các ngân hàng có thể không sẵn sàng thực hiện đổi mới sinh thái vốn không thể thu được ngay lập tức. Do đó, các doanh nghiệp định hướng tăng trưởng xanh có thể dựa vào các khoản tài trợ, các khoản vay đặc biệt và các quỹ “xanh”.
c)   Xây dựng năng lực của khu vực tài chính để phục vụ doanh nghiệp khởi nghiệp
Ở các n ướ c đ ang phát tri n, các t ch c tài chính liên quan đến các doanh nhân khởi nghiệp định hướng tăng trưởng và khởi nghiệp có xu hướng thuộc một trong bốn loại cơ bản:
Các ngân hàng thương mi gii thiu các sn phẩm hướng đến khu vực DNNVV;
Các tchc tài chính vi (MFI), bao gm cả những tổ chức hỗ trợ DNVVN;
Ngân hàng cng đồng/hp tác xã tín dng/ ngân hàng bưu điện/đại lý ngân hàng;
• Qucphn tư nhân và đầu tư mo him.
Các nhà hoạch định chính sách nên làm việc với từng nhóm này để xây dựng năng lực nhằm phục vụ tốt hơn các phân khúc doanh nghiệp cụ thể (chẳng hạn như doanh nghiệp khởi nghiệp, nhóm tăng trưởng cao, phụ nữ, thanh niên, doanh nhân nông thôn hoặc thiểu số). Trong việc thiết kế các biện pháp hỗ trợ, họ cần nhận thức và tận dụng các điểm


mạnh và năng lực cốt lõi tương ứng của mỗi tổ chức đối tác. Để tối đa hóa sự đóng góp của mỗi nhóm tham gia, các nhà hoạch định chính sách có thể phát triển một chương trình chi tiết chung cho vai trò của ngành tài chính phù hợp với chiến lược phát triển của quốc gia. Một số quốc gia đã cụ thể hóa điều này dưới dạng “hiến chương tài chính” quốc gia. Các nhà hoạch định chính sách cũng có thể đi đầu trong việc bắt đầu các mối quan hệ đối tác công-tư để nhắm mục tiêu đến các phân khúc doanh nhân cụ thể.
nhiu nước đang phát trin, nơi cung cp dch vụ tài chính chính thức còn kém, ngoài các thành phố chính và khu vực đô thị, phạm vi bao phủ có thể được mở rộng thông qua việc sử dụng các tổ chức hiện hành với mạng lưới chi nhánh phát triển tốt, chẳng hạn như bưu điện, hoặc thông qua “đại lý ngân hàng” theo đó các cửa hàng bán lẻ, chẳng hạn như các siêu thị địa phương, trở thành đại lý cho ngân hàng và cung cấp các dịch vụ cơ bản. Các cơ sở như vậy có lợi thế là đã có sẵn và có kiến thức đáng kể về địa phương. Tương tác chặt chẽ với khách hàng địa phương cung cấp cho những “người cho vay lân cận” này khả năng hiểu và đánh giá rủi ro của khách hàng hiệu quả hơn, dẫn đến khả năng hỗ trợ các nhóm doanh nhân thường xuyên được các ngân hàng thương mại thông qua, nhưng quá lớn đối với tài chính vi mô.
Các nhà hoạch định chính sách cũng có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy việc áp dụng các công nghệ ngân hàng mới (ví dụ, ngân hàng qua điện thoại di động) có thể khắc phục chi phí giao dịch cao trong việc tiếp cận các doanh nhân nông thôn và vùng sâu vùng xa, mở rộng khả năng tiếp cận và thúc đẩy hòa nhập tài chính. Thông thường, những công nghệ này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc giám sát khu vực tài chính, giám sát ngân hàng và thông tin tín dụng bằng cách số hóa và tự động hóa việc đăng ký vô số giao dịch nhỏ cho đến nay nằm ngoài phạm vi báo cáo tài chính khu vực chính thức. Sự hỗ trợ và tài trợ của cộng đồng cho việc triển khai các công nghệ ngân hàng mới có thể nâng cao tính ổn định và tính minh bạch tổng thể của hệ thống tài chính quốc gia, bằng cách xây dựng trường hợp tích hợp các công nghệ này với hệ thống thông tin tài chính của cơ quan giám sát.


d)  Cung cấp các khóa đào tạo về tài chính cho doanh nhân, khuyến khích vay và cho vay có trách nhiệm
Một rào cản lớn đối với các doanh nhân ở các nước đang phát triển là mức độ hiểu biết về hoạt động tài chính nói chung không đầy đủ. Lập kế hoạch kém, đánh giá thấp sự biến động của thị trường và thực hành kế toán không đầy đủ đều có thể trực tiếp dẫn đến tổn thất tài chính cho các doanh nghiệp ở các nước đang phát triển. Những tính toán này cũng hạn chế khả năng của các doanh nhân trong việc tiếp cận tài sản từ những người cho vay, những người yêu cầu thông tin tài chính chắc chắn mà các doanh nghiệp này thiếu kiến thức về tài chính để cung cấp. Nhiều doanh nhân có thể hưởng lợi rất nhiều từ việc đào tạo kiến thức về tài chính và kế toán để đảm bảo việc vay nợ có trách nhiệm và bảo vệ khách hàng. Để đạt được số đông quan trọng, các chương trình như vậy yêu cầu tài trợ công hoặc quan hệ đối tác công-tư giữa các bên khác nhau trong hệ sinh thái tài chính. Các sản phẩm tài chính - đặc biệt khi được cung cấp cho các khách hàng nghèo và dễ bị tổn thương như doanh nhân xã hội và doanh nghiệp vi mô - cần có sự giám sát và quy định phù hợp để ngăn chặn hoạt động cho vay không bền vững. Các mục tiêu chính sách liên quan bao gồm đảm bảo giá cả minh bạch, tránh tình trạng khách hàng mắc nợ quá nhiều và thiết lập hệ thống giải quyết khiếu nại theo luật định.
Nền tảng của hầu hết các hệ thống tài chính cung cấp hiệu quả quyền truy cập tài chính cho các doanh nhân tham vọng là sự sẵn có dễ dàng của thông tin tín dụng. Nhiều doanh nhân ở các nước đang phát triển cảm thấy khó có được tín dụng đơn giản vì trước đây họ chưa bao giờ được tiếp cận với các dịch vụ tài chính và không có cơ hội xây dựng “tài sản thế chấp uy tín” bằng lịch sử trả nợ đã được chứng minh. Trong bối cảnh hiện không có thông tin về các khoản vỡ nợ thì bước đầu tiên hữu ích là các nhà hoạch định chính sách khuyến khích chia sẻ thông tin về lịch sử trả nợ tích cực giữa các tổ chức hiện có. Các nhà hoạch định chính sách có thể yêu cầu văn phòng tín dụng tư nhân và cơ quan đăng ký tín dụng công mở rộng hồ sơ trả nợ của các tổ chức tài chính vi mô cũng cho phép các doanh nhân vi mô xây dựng lịch sử tín dụng. Như đã thảo luận trong phần trước, điều này có thể được tạo điều kiện thuận lợi bằng việc áp dụng các công nghệ ngân hàng mới. Vì khách hàng của tổ chức MFI chủ yếu là phụ nữ nên có một khía cạnh về giới quan trọng đối với biện pháp này.
Những hành động có thể được thực hiện để tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận các loại hình dịch vụ tài chính khác nhau bao gồm: cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính liên quan theo những điều khoản thích hợp; thúc đẩy tài trợ cho lĩnh vực đổi mới sáng tạo; xây dựng năng lực của khu vực tài chính để phục vụ doanh nghiệp khởi nghiệp; và cung cấp kiến thức về tài chính cho doanh nhân, khuyến khích vay cho vay có trách nhiệm (Bảng 1).
e)   Cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ tài chính liên quan theo những điều khoản thích hợp
Nhiều doanh nhân ở các nước đang phát triển không có khả năng tiếp cận những dịch vụ tài chính cần thiết, hoặc nếu có thì ở mức lãi suất quá cao và các yêu cầu quá mức về tài sản thế chấp, mặc dù kế hoạch và ý tưởng kinh doanh của họ có thể khả thi. Điều này nói chung do những thất bại thị trường như chi phí cao mà người cho vay phải chịu để xác minh thông tin tài chính, cơ sở hạ tầng yếu kém ở các vùng nông thôn, những vấn đề về khả năng thực thi hợp đồng hoặc doanh nhân không có tài sản thế chấp khi đối mặt với quyền sở hữu yếu kém hoặc không tồn tại quyền sở hữu đất đai. Những vấn đề này thường ảnh hưởng không giống nhau đến các nhóm doanh nhân, cụ thể như phụ nữ, người thiểu số hoặc doanh nghiệp do thanh niên làm chủ. Về dài hạn, biện pháp chính sách thích hợp nhất để giải quyết những vấn đề này là loại bỏ những yếu tố dẫn đến thất bại thị trường. Ngoài ra, có một số công cụ chính sách mà các nhà hoạch định có thể sử dụng để cải thiện khả năng tiếp cận của doanh nhân đối với các dịch vụ tài chính.
Phương pháp phổ biến nhất được sử dụng để tạo điều kiện tiếp cận tài chính cho doanh nhân không đủ điều kiện là thông qua bảo lãnh tín dụng công. Tính năng chính của các chương trình này - chẳng hạn như tiêu chí đủ điều kiện, tỷ lệ bảo hiểm, phí và quy định thanh toán - về cơ bản khác nhau giữa các chương trình. Chương trình bảo lãnh có thể nhắm mục tiêu đến các nhóm doanh nhân cụ thể (chẳng hạn như công ty khởi nghiệp công nghệ cao, phụ nữ, thanh niên hoặc doanh nghiệp xã hội và doanh nghiệp siêu nhỏ) thông qua những yêu cầu đặc biệt. Hơn nữa, bằng cách chia sẻ rủi ro, bảo lãnh tín dụng hạn chế sự không chắc chắn mà các doanh nhân và công ty khởi nghiệp phải đối mặt, do đó làm giảm việc nắm giữ số dư tiền mặt lớn để đề phòng và chuyển số tiền này vào hệ thống tài chính chính thức, nơi chúng có thể sẵn sàng để làm trung gian tiếp theo.
Bảo lãnh tín dụng công có thể được bổ sung bởi các hiệp hội bảo lãnh lẫn nhau tư nhân (MGA). Các hiệp hội bảo lãnh lẫn nhau có cách tiếp cận theo định hướng thị trường hơn so với các chương trình bảo lãnh công, thay thế các tài sản thế chấp bị thiếu bằng cách đóng vai trò trung gian giữa ngân hàng và các thành viên của họ. Các khoản bảo lãnh của MGA thường được các cơ quan công quyền bảo lãnh đối ứng, vì vậy tạo ra mối quan hệ đối tác công- tư. Việc chính phủ tham gia vào các quan hệ đối tác như vậy có thể mở rộng hoạt động bảo lãnh quốc gia với chi phí khiêm tốn.
Ngoài ra, thúc đẩy FDI vào các dịch vụ tài chính có thể cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng cho các doanh nhân địa phương. Tuy nhiên, thúc đẩy FDI cần đi kèm với việc cải thiện các quy định và giám sát.
Một phương pháp khác để tăng khả năng tiếp cận tài chính cho các doanh nhân đang hoạt động với tư cách là nhà cung cấp cho các công ty lớn hơn trong chuỗi giá trị là việc sử dụng nhiều hình thức “bao thanh toán” và “thuê tài sản”. Ví dụ, một nhà cung cấp có thể nhận được một khoản vay bằng cách cung cấp một đơn đặt hàng đã ký với khách hàng lớn của họ làm tài sản thế chấp. Sau đó, khách hàng lớn thanh toán hóa đơn hàng hóa trực tiếp cho tổ chức cho vay, tổ chức này sẽ chuyển khoản thanh toán ròng cho nhà cung cấp số tiền gốc và lãi của khoản vay. Loại tài chính chuỗi cung ứng này là một công cụ mà các nhà hoạch định chính sách có thể thúc đẩy để cải thiện khả năng tiếp cận tài chính cho doanh nhân ở các nước đang phát triển nơi thông tin tài chính yếu kém, cho phép các nhà cho vay dựa trên xếp hạng tín dụng của người vay.
Cho thuê tài sản là sự thoả thuận giữa bên cho thuê và bên thuê về việc bên cho thuê chuyển quyền sử dụng tài sản, chẳng hạn như thiết bị, máy móc, phương tiện, cho bên thuê trong một khoảng thời gian nhất định để được nhận tiền cho thuê một lần hoặc nhiều lần. Việc phát triển lĩnh vực cho thuê tài sản làm tăng phạm vi sản phẩm tài chính trên thị trường và có thể giúp phát triển sản xuất trong nước bằng cách khuyến khích các hình thức khác nhau của các chương trình người mua - nhà cung cấp.
Nhiều doanh nhân ở các nền kinh tế đang phát triển khởi nghiệp bằng cách huy động vốn từ người thân và bạn bè, bao gồm cả thông qua chuyển tiền từ các thành viên gia đình ở nước ngoài. Điều quan trọng là phải nhận ra những thực tế này và cung cấp sự hỗ trợ phù hợp, ví dụ, bằng cách làm việc với các nhà cung cấp khu vực tư nhân để giảm chi phí gửi và chuyển tiền.
Các công cụ đổi mới gần đây hơn để tạo điều kiện tiếp cận tài chính cho doanh nhân ở các nước đang phát triển bao gồm các biện pháp cố gắng giải quyết hoàn toàn các yêu cầu tài sản thế chấp thông thường.
f)     Thúc đẩy tài trợ cho đổi mới
Doanh nhân điều hành công ty đổi mới và/hoặc có tốc độ tăng trưởng cao thường có nhu cầu tài chính khá khác biệt so với nhóm DNNVV và doanh nghiệp khởi nghiệp nói chung, chẳng hạn như nhu cầu về vốn rủi ro và mạo hiểm trong giai đoạn khởi nghiệp và mở rộng của họ. Tuy nhiên, ngay cả ở các nền kinh tế tiên tiến, chỉ một phần nhỏ các công ty có thể thu hút được loại tài trợ này. So với các sáng kiến tài chính khác, quỹ đầu tư mạo hiểm có phạm vi hạn chế cả về số lượng quỹ đạt được và tổng số vốn cam kết, vì họ tập trung vào phân khúc quỹ tương đối rủi ro có tiềm năng phát triển và đổi mới cao nhất. Các khoản đầu tư thành công kiểu này có thể đóng vai trò như chất xúc tác giúp chuyển đổi các ngành công nghiệp và khu vực. Ví dụ bao gồm các ứng dụng di động và công nghệ xanh như năng lượng tái tạo - những lĩnh vực mà các nước đang phát triển có tiềm năng “đi tắt đón đầu” sự phát triển công nghệ ở các nền kinh tế tiên tiến hơn.
Việc thiết kế các chương trình nhằm giảm thiểu rủi ro liên quan đến các doanh nghiệp giai đoạn đầu có thể bao gồm khuyến khích các cá nhân giàu có (thiên thần kinh doanh) sẵn sàng cung cấp hỗ trợ tài chính và kiến thức cho doanh nhân khởi nghiệp. Những quỹ này đại diện cho một giải pháp thay thế cho các quỹ cổ phần chính thức và thường xem xét các khoản đầu tư quy mô nhỏ hơn. Một số quỹ định hướng phát triển được hỗ trợ tài chính bởi các nhà tài trợ hoặc các tổ chức tài chính quốc tế có thể cung cấp vốn cho các công ty nhỏ, bao gồm tài trợ hạt giống và khởi nghiệp.
Các doanh nhân đang tìm kiếm sự đổi mới phải đối mặt với một trở ngại kép vì khoản đầu tư như vậy liên quan đến sự không chắc chắn đáng kể, sự bất cân xứng về thông tin và tài sản vô hình ở mức độ lớn hơn nhiều so với đầu tư vào các dự án kinh doanh truyền thống. Để tránh rủi ro, các ngân hàng sẽ tránh các khoản vay cho các dự án mạo hiểm có thời gian “thai nghén” dài và kết quả không chắc chắn về sản phẩm, quy trình hoặc thị trường mới. Ví dụ, một số quốc gia đang phát triển đã hỗ trợ sự phát triển ban đầu của ngành đầu tư mạo hiểm bằng cách cung cấp cho các nhà đầu tư các ưu đãi như giảm thuế và/hoặc bằng cách bảo đảm một phần vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư. Các nước đang phát triển nhỏ hơn có thể muốn tập hợp các nguồn lực và làm việc vượt ra ngoài ranh giới quốc gia, vì các công ty đầu tư mạo hiểm có xu hướng thích các quỹ liên khu vực hơn các quỹ quốc gia, cho phép tiếp cận nhiều hơn với những cơ hội đầu tư hứa hẹn nhất.
Các chiến lược về tăng trưởng xanh mang đến cho doanh nhân nhiều cơ hội để khởi sự các doanh nghiệp mới thông qua nhiều hoạt động như cung cấp nước, thu hồi và tái chế chất thải, bảo vệ môi trường sống, du lịch sinh thái và năng lượng tái tạo. Mặc dù các doanh nhân có thể đóng một vai trò quan trọng nhưng họ cần được tiếp cận các hình thức tài trợ phù hợp cho những dự án mạo hiểm mới này và một sân chơi bình đẳng để hưởng lợi từ hoạt động mua sắm xanh. Ràng buộc tài chính đặc biệt cao đối với những người mới tham gia vào đổi mới sinh thái vì họ không có lịch sử thành công và, trong trường hợp đổi mới sinh thái, sự không chắc chắn về công nghệ và thị trường đặc biệt cao, làm tăng phí bảo hiểm. Việc xanh hóa các sản phẩm, quy trình và dịch vụ cần phải nghiên cứu và các ngân hàng có thể không sẵn sàng thực hiện đổi mới sinh thái vốn không thể thu được ngay lập tức. Do đó, các doanh nghiệp định hướng tăng trưởng xanh có thể dựa vào các khoản tài trợ, các khoản vay đặc biệt và các quỹ “xanh”.
g)   Xây dựng năng lực của khu vực tài chính để phục vụ doanh nghiệp khởi nghiệp
Ở các nước đang phát trin, các tchc tài chính liên quan đến các doanh nhân khởi nghiệp định hướng tăng trưởng và khởi nghiệp có xu hướng thuộc một trong bốn loại cơ bản:
Các ngân hàng thương mi gii thiu các sn phẩm hướng đến khu vực DNNVV;
Các tchc tài chính vi (MFI), bao gm cả những tổ chức hỗ trợ DNVVN;
Ngân hàng cng đồng/hp tác xã tín dng/ ngân hàng bưu điện/đại lý ngân hàng;
• Qucphn tư nhân và đầu tư mo him.
Các nhà hoạch định chính sách nên làm việc với từng nhóm này để xây dựng năng lực nhằm phục vụ tốt hơn các phân khúc doanh nghiệp cụ thể (chẳng hạn như doanh nghiệp khởi nghiệp, nhóm tăng trưởng cao, phụ nữ, thanh niên, doanh nhân nông thôn hoặc thiểu số). Trong việc thiết kế các biện pháp hỗ trợ, họ cần nhận thức và tận dụng các điểm mạnh và năng lực cốt lõi tương ứng của mỗi tổ chức đối tác. Để tối đa hóa sự đóng góp của mỗi nhóm tham gia, các nhà hoạch định chính sách có thể phát triển một chương trình chi tiết chung cho vai trò của ngành tài chính phù hợp với chiến lược phát triển của quốc gia. Một số quốc gia đã cụ thể hóa điều này dưới dạng “hiến chương tài chính” quốc gia. Các nhà hoạch định chính sách cũng có thể đi đầu trong việc bắt đầu các mối quan hệ đối tác công-tư để nhắm mục tiêu đến các phân khúc doanh nhân cụ thể.
nhiu nước đang phát trin, nơi cung cp dch vụ tài chính chính thức còn kém, ngoài các thành phố chính và khu vực đô thị, phạm vi bao phủ có thể được mở rộng thông qua việc sử dụng các tổ chức hiện hành với mạng lưới chi nhánh phát triển tốt, chẳng hạn như bưu điện, hoặc thông qua “đại lý ngân hàng” theo đó các cửa hàng bán lẻ, chẳng hạn như các siêu thị địa phương, trở thành đại lý cho ngân hàng và cung cấp các dịch vụ cơ bản. Các cơ sở như vậy có lợi thế là đã có sẵn và có kiến thức đáng kể về địa phương. Tương tác chặt chẽ với khách hàng địa phương cung cấp cho những “người cho vay lân cận” này khả năng hiểu và đánh giá rủi ro của khách hàng hiệu quả hơn, dẫn đến khả năng hỗ trợ các nhóm doanh nhân thường xuyên được các ngân hàng thương mại thông qua, nhưng quá lớn đối với tài chính vi mô.
Các nhà hoạch định chính sách cũng có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy việc áp dụng các công nghệ ngân hàng mới (ví dụ, ngân hàng qua điện thoại di động) có thể khắc phục chi phí giao dịch cao trong việc tiếp cận các doanh nhân nông thôn và vùng sâu vùng xa, mở rộng khả năng tiếp cận và thúc đẩy hòa nhập tài chính. Thông thường, những công nghệ này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc giám sát khu vực tài chính, giám sát ngân hàng và thông tin tín dụng bằng cách số hóa và tự động hóa việc đăng ký vô số giao dịch nhỏ cho đến nay nằm ngoài phạm vi báo cáo tài chính khu vực chính thức. Sự hỗ trợ và tài trợ của cộng đồng cho việc triển khai các công nghệ ngân hàng mới có thể nâng cao tính ổn định và tính minh bạch tổng thể của hệ thống tài chính quốc gia, bằng cách xây dựng trường hợp tích hợp các công nghệ này với hệ thống thông tin tài chính của cơ quan giám sát.

h)  Cung cấp các khóa đào tạo về tài chính cho doanh nhân, khuyến khích vay và cho vay có trách nhiệm
Một rào cản lớn đối với các doanh nhân ở các nước đang phát triển là mức độ hiểu biết về hoạt động tài chính nói chung không đầy đủ. Lập kế hoạch kém, đánh giá thấp sự biến động của thị trường và thực hành kế toán không đầy đủ đều có thể trực tiếp dẫn đến tổn thất tài chính cho các doanh nghiệp ở các nước đang phát triển. Những tính toán này cũng hạn chế khả năng của các doanh nhân trong việc tiếp cận tài sản từ những người cho vay, những người yêu cầu thông tin tài chính chắc chắn mà các doanh nghiệp này thiếu kiến thức về tài chính để cung cấp. Nhiều doanh nhân có thể hưởng lợi rất nhiều từ việc đào tạo kiến thức về tài chính và kế toán để đảm bảo việc vay nợ có trách nhiệm và bảo vệ khách hàng. Để đạt được số đông quan trọng, các chương trình như vậy yêu cầu tài trợ công hoặc quan hệ đối tác công-tư giữa các bên khác nhau trong hệ sinh thái tài chính. Các sản phẩm tài chính - đặc biệt khi được cung cấp cho các khách hàng nghèo và dễ bị tổn thương như doanh nhân xã hội và doanh nghiệp vi mô - cần có sự giám sát và quy định phù hợp để ngăn chặn hoạt động cho vay không bền vững. Các mục tiêu chính sách liên quan bao gồm đảm bảo giá cả minh bạch, tránh tình trạng khách hàng mắc nợ quá nhiều và thiết lập hệ thống giải quyết khiếu nại theo luật định.
Nền tảng của hầu hết các hệ thống tài chính cung cấp hiệu quả quyền truy cập tài chính cho các doanh nhân tham vọng là sự sẵn có dễ dàng của thông tin tín dụng. Nhiều doanh nhân ở các nước đang phát triển cảm thấy khó có được tín dụng đơn giản vì trước đây họ chưa bao giờ được tiếp cận với các dịch vụ tài chính và không có cơ hội xây dựng “tài sản thế chấp uy tín” bằng lịch sử trả nợ đã được chứng minh. Trong bối cảnh hiện không có thông tin về các khoản vỡ nợ thì bước đầu tiên hữu ích là các nhà hoạch định chính sách khuyến khích chia sẻ thông tin về lịch sử trả nợ tích cực giữa các tổ chức hiện có. Các nhà hoạch định chính sách có thể yêu cầu văn phòng tín dụng tư nhân và cơ quan đăng ký tín dụng công mở rộng hồ sơ trả nợ của các tổ chức tài chính vi mô cũng cho phép các doanh nhân vi mô xây dựng lịch sử tín dụng. Như đã thảo luận trong phần trước, điều này có thể được tạo điều kiện thuận lợi bằng việc áp dụng các công nghệ ngân hàng mới. Vì khách hàng của tổ chức MFI chủ yếu là phụ nữ nên có một khía cạnh về giới quan trọng đối với biện pháp này.
 
Theo  Bản tin Khởi nghiệpđổi mới sáng tạo số 35.2021
 
 
 

 

Số lần đọc : 178   Cập nhật lần cuối: 30/10/2021

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 11669148

Số người Onlne: 25