Nhân vật → Danh nhân Lịch sử - Văn hóa

Chuyện thiên tài Picasso và các họa sĩ nước ta vẽ chân dung Bác Hồ


 



CHUYỆN THIÊN TÀI PICASSO VÀ CÁC HỌA SĨ NƯỚC TA VẼ CHÂN DUNG BÁC HỒ
 
Tất cả chúng ta đều đã biết, lãnh tụ Hồ Chí Minh không những là một bậc thiên tài về quân sự, chính trị mà Người còn là một nghệ sĩ lớn của dân tộc Việt Nam. Ngoài viết báo, làm thơ, Bác Hồ chúng ta còn am hiểu cả những lĩnh vực “cầm - kỳ - thi - họa” và quen biết khá nhiều thiên tài trên thế giới. Gần như tất cả họ cũng đều ít nhiều biết đến Bác và dân tộc Việt Nam ...
          Năm 21 tuổi, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đặt chân lần đầu tiên lên đất Pháp. Tại đây Người đã gặp danh họa nổi tiếng Picasso. Ở thời điểm này, Picasso đã tròn 30 tuổi và là nhân vật khá nổi danh trong làng hội họa ở thủ đô Paris của nước Pháp. Hai bậc tài nhân đông - tây hội ngộ, quen biết nhau rồi lại chia tay để theo đuổi những mục đích, lý tưởng riêng.
          Bác trở về nước để tiếp tục lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Đến năm 1946, sau khoảng 35 năm xa cách, Hồ chủ tịch lại có dịp sang Pháp để dự hội nghị Fontainebleau. Tại đây Người gặp lại nhà danh họa Picasso.
          Câu chuyện được ghi lại theo lời kể của người thư ký của Bác tại thời điểm nầy như sau :
          - Một hôm Bác gọi tôi đến và bảo: Chú thay bộ quân phục, mặc thường phục, rồi đi với Bác ngay bây giờ. Khi đã yên vị và xe chạy được một quãng thì Bác mới nói với người thư ký rằng: Hôm nay, chúng ta đến thăm nhà danh họa Picasso. Người thư ký của Bác rất ngạc nhiên : Bác cũng quen biết họa sĩ Picasso ạ ? Bác cười và trả lời một cách điềm tĩnh : Giả sử không quen biết từ trước thì đến thủ đô Paris này, chúng ta vẫn phải đến chào một con người sáng tạo hội họa khó hiểu, mà nghệ thuật những bức tranh của ông ta lại làm nhiều người nể phục.
          Hồ chủ tịch đến thăm Picasso nhưng không muốn báo trước. Lúc người giúp việc nhà của danh họa Picasso dẫn Bác đến trước cửa ra vào, Picasso vừa trông thấy là nhận ra người quen cũ. Nhà danh họa chạy đến và reo to :
          - Chào anh Nguyễn, rồi hai người bạn tri kỷ ôm chầm lấy nhau. Vui mừng được một lúc, Picasso chợt lùi lại một bước và ngắm nghía Bác rất kỹ, rồi ông nhận xét :
          - Anh chóng già quá, nhưng đôi mắt vẫn trẻ và như sáng hơn thời chúng ta gặp nhau ở trụ sở nhóm Clarté (Nhóm Ánh Sáng). Hàn huyên một lúc lâu, sau đó danh họa Picasso đưa Bác đi xem phòng tranh của mình. Bác Hồ đi qua chậm rãi và ngắm từng bức tranh, im lặng tuyệt đối. Nét xúc động hiện rõ trên gương mặt của Người.
          Lúc quay trở lại phòng khách, danh họa Picasso chợt hỏi Bác : Anh hãy cho tôi một lời khuyên. Bác suy nghĩ nhanh rồi trả lời rất khiêm tốn và khá hóm hỉnh: Chúng tôi đến chiêm ngưỡng nghệ thuật của anh. Mọi lời bình về tranh Picasso chỉ như là nét viền quanh cái khung của bức tranh. Anh miễn cho tôi, một người không am hiểu nghệ thuật hội họa cho lắm. Nghe Hồ chủ tịch nói xong, Picasso cười thoải mái và giọng nói bỗng sôi nổi hẳn lên :
          - Tôi còn nhớ những bức tranh anh vẽ trên tờ Le Paria (Người cùng khổ), anh ký tên Nguyễn Ái Quốc, lúc ấy tôi nói với Henri Basbusse : Chỉ nhìn nét vẽ này ta đã thấy một tư tưởng, một tâm hồn đẹp tiềm ẩn bên trong. Nếu như anh tiếp tục con đường hội họa thì biết đâu đấy, cũng có thể sẽ có một Nguyễn Ái Quốc họa sĩ. Nhưng hôm nay, anh Nguyễn là Hồ chủ tịch, người đi hàng đầu trong cuộc đấu tranh cho độc lập, tự do, hạnh phúc của dân tộc mình và của cả những dân tộc bị áp bức khác trên thế giới.
          Picasso chợt hứng khởi và muốn vẽ phác thảo vài nét chân dung của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông mời Bác cứ ngồi uống trà và chỉ trong ít phút đã hoàn thành xong tác phẩm chân dung của người bạn cố tri. Đến khi tiễn Hồ chủ tịch ra về, Picasso đã trao tận tay Bác bức chân dung vừa vẽ ...
          Bẵng đi gần 15 năm, sau khi về nước lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi. Đến tháng 8/1961, nhân dịp kỷ niệm nhà danh họa Picasso tròn 80 tuổi, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhớ và gởi tới người bạn họa sĩ bức thư chúc mừng với nội dung : “... Đồng chí Picasso thuộc vào những con người luôn luôn trẻ, bởi vì những người ấy sôi nổi trong tâm hồn một tình yêu say mê cái thiện, cái mỹ, với hòa bình và nhân đạo. Tình yêu ấy đã dẫn dắt Picasso đến với chủ nghĩa cộng sản, và vì thế họa sĩ mãi mãi giữ được tuổi xuân. Con chim bồ câu hòa bình do Picasso vẽ, rất quen thuộc với nhân dân Việt Nam và nhân dân khắp nơi trên thế giới, đã biểu hiện một cách rực rỡ lòng tin mãnh liệt của người nghệ sĩ lớn ấy vào sự vươn tới hòa bình không ai có thể ngăn cản nổi của nhân dân các dân tộc bị áp bức trên thế giới ...”.
          Quả thực với những bậc tài danh như Bác Hồ của chúng ta và nhà danh họa Picasso, thì sự đồng điệu về tâm hồn, trí tuệ, cũng như sự cảm nhận đúng đắn về cái chân - thiện - mỹ cũng là điều rất dễ hiểu.
HỌA SĨ NƯỚC TA VẼ BÁC
Từ ngày Bác Hồ ra mắt quốc dân đồng bào trong Lễ Tuyên ngôn Độc Lập 2/9/1945 tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội thì hình ảnh của Người trở nên gần gũi tha thiết với toàn dân tộc, và càng sâu sắc với giới mỹ thuật. Được sáng tác về Bác là một vinh dự, một niềm cảm hứng của các họa sĩ.
Ngày từ năm 1946, ba họa sĩ danh tiếng đã được trực tiếp vẽ và hình tượng Bác và đã hoàn thành 3 tác phẩm. Họa sĩ Tô Ngọc Vân có bức Bác Hồ làm việc tại Bắc bộ phủ; họa sĩ Đỗ Cung có bức ảnh chân dung Bác, còn nhà điêu khắc Nguyễn Thị Kim có tượng chân dung của Bác đúc bằng đồng. Cả 3 tác phẩm đều có giá trị cao về nghệ thuật.
Năm 1947, từ Nam bộ, họa sĩ Diệp Minh Châu đã tự chích máu mình vẽ bức tranh lên lụa với chủ đề “Bác Hồ với thiếu nhi miền Trung- Nam- Bắcrất nổi tiếng, sau đó bức tranh lụa được mang ra căn cứ địa Việt Bắc tặng Bác. Ở Việt Bắc, 2 họa sĩ Minh Châu và Dương Bích Liên được bố trí sống gần Bác để sáng tác về chủ đề Hồ Chủ Tịch. 30 năm sau, họa sĩ Dương Bích Liên mới thành công với tác phẩm sơn mài khổ lớn chủ đề: “Bác Hồ đi công tác”, bức tranh này được giải nhất triển lãm mỹ thuật toàn quốc năm 1980. Còn họa sĩ Diệp Minh Châu, từ Việt Bắc được cử sang học nặn tượng ở Tiệp Khắc. Về nước, ông đã dành cả đời mình sáng tác về Bác. Bức tượng nổi tiếng chủ đề: “Bác Hồ với thiếu nhi” hiện đặt ở quảng trường trước UBND TP.Hồ Chí Minh.
Năm 1960, họa sĩ Trần Văn Cẩn cùng nhà điêu khắc Liên Xô, chuyên gia Mỹ Thuật tại nước ta, Ghi-Vi, được đến Phủ Chủ Tịch vẽ và nặn tượng Bác, Bác nói ai làm việc nấy, các chú cứ làm việc của mình - một lần, Bác dừng tay đến bên nhà điêu khắc Ghi-Vi, Bác chỉ vào bức tượng đã nặn gần xong nói vui, chú Ghi-Vi nặn tượng anh Bác giống quá, và nhìn sang tranh của họa sĩ Trần Văn Cẩn, Bác nheo mắt đùa, chú Cẩn vẽ em Bác cũng giống, hai chú đều giỏi. Cả mấy Bác cháu đùa vui, thoải mái.
Họa sĩ Văn Giáo cho đến cuối đời, gần 80 tuổi vẫn còn say mê vẽ các chủ đề về Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông đã để lại hơn 100 tác phẩm. Nhiều bức nổi tiếng như : Bác viết Tuyên Ngôn Độc Lập; Bác Hồ với Nông dân; Bác tham gia chống hạn; Bác về lại Làng Sen...
Họa sĩ Phạm Lung tốt nghiệp thủ khoa đại học Mỹ Thuật Hà Nội (1970) với tác phẩm sơn dầu “Bác Hồ thăm nhà máy xe lửa Gia Lâm” - bức tranh dựng lại tình cảm ấm áp và mối quan hệ gắn bó giữa lãnh tụ và giai cấp công nhân. Từ đó, Phạm Lung đã sáng tác hàng trăm tranh cổ động có hình Bác. Từ khi về hưu, Phạm Lung đã giành phần lớn thời gian cho dự định sáng tác 35 tác phẩm về Bác với Đảng, với dân tộc, với lịch sử và mọi tầng lớp nhân dân. Bức vẽ Bác dưới gốc đa Tân Trào cùng những nhân vật lịch sử: Nguyễn Văn Tố, Huỳnh Thúc Kháng, Phan Kế Toại... vẽ Bác là một niềm cảm hứng lớn đối với ông, không chỉ vì Bác là vị lãnh tụ kiệt xuất của dân tộc mà Bác là một nhân vật hội tụ đầy đủ những nét đẹp của con người Việt Nam.
 
                                                                                             Nguyễn Tấn Tuấn
 
                                                                                 (Theo tài liệu “Bác Hồ với các văn nghệ sĩ”)
 
 
 

Số lần đọc : 683   Cập nhật lần cuối: 19/01/2021

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 11489937

Số người Onlne: 42