Nghiên cứu → Đa chiều

Để kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế





Góp phần đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống.


 
ĐỂ KINH TẾ TƯ NHÂN TRỞ THÀNH  ĐỘNG LỰC QUAN TRỌNG
CỦA NỀN KINH TẾ
 
Nguyễn Văn Thanh
 
 
Trong mọi thời kỳ, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn nhất quán quan điểm phát triển kinh tế tư nhân trong chính sách phát triển nền kinh tế nhiều thành phần. Quan điểm đó được thể hiện trong các văn kiện Đảng thời kỳ đổi mới. Hiện nay, khu vực kinh tế tư nhân đã tạo việc làm cho trên 85% lao động đang làm việc của nền kinh tế. Tỷ trọng đóng góp GDP của kinh tế tư nhân thời gian qua luôn lớn nhất so với các thành phần kinh tế khác và duy trì ổn định ở mức 39-40%, đội ngũ doanh nhân ngày càng lớn mạnh, số lượng doanh nghiệp của tư nhân tăng nhanh với nhiều loại hình đa dạng; phong trào khởi nghiệp được đẩy mạnh.

 

Nguồn: ITN

 

Kinh tế tư nhân (KTTN) được dùng chỉ để chỉ ra các thành phần kinh tế dựa trên chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, bao gồm kinh tế cá thể, tiểu chủ và doanh nghiệp tư nhân. Quan điểm về phát triển KTTN ở nước ta  đã được chủ tịch Hồ Chí Minh nêu trong tác phẩm “Thưởng thức chính trị” (9-1953). Người đã đề cập đến sự tồn tại của các loại hình kinh tế khác nhau, trong đó có KTTN, “những  nhà tư bản dân tộc và kinh tế cá nhân của nông dân và thủ công nghệ, đó cũng là lực lượng cần thiết cho cuộc xây dựng kinh tế nước nước nhà” (1).

Từ năm 1954 đến trước năm 1986, KTTN vẫn tồn tại nhưng không có một quá trình xuyên suốt. Bắt đầu từ Đại hội VI (1986) của Đảng, nền kinh tế nhiều thành phần được thừa nhận chính thức trong văn kiện Đảng: “Đảng thẳng thắn thừa nhận “những sai lầm nghiêm trọng và kéo dài về chủ trương, chính sách lớn, sai lầm về chỉ đạo chiến lược và tổ chức thực hiện... đặc biệt là những sai lầm về chính sách kinh tế, là bệnh chủ quan duy ý chí, lối suy nghĩ và hành động giản đơn, nóng vội, chạy theo nguyện vọng chủ quan” (2). Theo đó, trong đường lối kinh tế, Đảng đã đề ra chính sách kinh tế nhiều thành phần, “coi nền kinh tế có cơ cấu nhiều thành phần là một đặc trưng của thời kỳ quá độ (3).
Trong Nghị quyết 16 của Bộ Chính trị khóa VI (15/7/1988) và Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 khóa VI, Đảng ta đã khẳng định: KTTN được phát triển không hạn chế địa bàn, quy mô, ngành nghề mà pháp luật không cấm.
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa IX (tháng 3/2002) tiếp tục xác định: KTTN là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân, phát triển KTTN là vấn đề chiến lược lâu dài trong phát triển kinh tế nhiều thành phần định hướng XHCN, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trọng tâm là phát triển kinh tế, công nghiệp hoá, hiện đại hóa, nâng cao nội lực của đất nước trong hội nhập kinh tế quốc tế.
Tại Đại hội X (4/2006) của Đảng, KTTN chính thức được xác nhận là một thành phần kinh tế trên cơ sở hợp nhất hai thành phần kinh tế: cá thể, tiểu chủ và tư bản tư nhân và được xác định rõ: “KTTN có vai trò quan trọng, là một trong những động lực của nền kinh tế”  (4).  Trong Nghị quyết Đại hội XI năm 2011 của Đảng đã chỉ rõ: “Hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát triển mạnh KTTN trở thành một trong những động lực của nền kinh tế” (5).
Vị thế của KTTN không chỉ được khẳng định trong các văn bản của Đảng mà còn được tiếp tục khẳng định trong Hiến pháp năm 2013:
“1. Nền kinh tế Việt Nam là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế; kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo.
2. Các thành phần kinh tế đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Các chủ thể thuộc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh theo pháp luật.
3. Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện để doanh nhân, doanh nghiệp và cá nhân, tổ chức khác đầu tư, sản xuất, kinh doanh; phát triển bền vững các ngành kinh tế, góp phần xây dựng đất nước. Tài sản hợp pháp của cá nhân, tổ chức đầu tư, sản xuất, kinh doanh được pháp luật bảo hộ và không bị quốc hữu hóa (6).
Quan niệm coi KTTN là “ một trong những động lực của nền kinh tế” trong hai kỳ Đại hội X và XI, đều đó phản ánh bước tiến mới trong tư duy của Đảng và Nhà nước về vị trí, vai trò của KTTN trong nền kinh tế nước ta.  Đặc biệt, qua tổng kết 30 năm đổi mới  và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Đảng ta luôn quan tâm phát triển và coi trọng các thành phần kinh tế, trong đó có kinh tế tư nhân, bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Văn kiện Đại hội XII (2016) của Đảng nhấn mạnh: “Hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích, tạo thuận lợi  phát triển mạnh KTTN ở hầu hết các ngành và lĩnh vực kinh tế, trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp. Khuyến khích hình thành các tập đoàn kinh tế tư nhân đa sở hữu và tư nhân góp vốn vào các tập đoàn kinh tế nhà nước” (7). Cụ thể hóa quan điểm của Đại hội XII của Đảng, Hội nghị Trung ương IV kháo XII (2016) tiếp tục xá định rõ việc phát triển mạnh  khu vực KTTN trở thành một động lực quan trọng trong phát triển kinh tế. Ngày 3-6-2017, Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển KTTN trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN đã đề ra 5 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu phát triển KTTN. Nghị quyết số 10-NQ/TW  đặt ra mục tiêu:Chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả kinh doanh trong khu vực kinh tế tư nhân. Phấn đấu đến năm 2020 có ít nhất 1 triệu doanh nghiệp; đến năm 2025 có hơn 1,5 triệu doanh nghiệp và đến năm 2030, có ít nhất 2 triệu doanh nghiệp.” “Tốc độ tăng trưởng của kinh tế tư nhân cao hơn tốc độ tăng trưởng chung của nền kinh tế. Phấn đấu tăng tỉ trọng đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân vào GDP để đến năm 2020 đạt khoảng 50%, năm 2025 khoảng 55%, đến năm 2030 khoảng 60 - 65%(8). Điều đó càng cho thấy KTTN ngày càng được thừa nhận vai trò cần có trong nền kinh tế nước ta.Sự định vị đúng đắn hơn vai trò của KTTN trong nền kinh tế cho thấy bước phát triển vượt bậc trong tư duy của Đảng ta về phát triển kinh tế, đặc biệt khi chúng ta so sánh với giai đoạn trước Đổi mới, khi KTTN đã có lúc bị xem như là “vấn đề” của quá trình phát triển chứ không phải là “giải pháp” cho quá trình phát triển.
Thêm vào đó, Nghị quyết số 11-NQ/TW về “Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN vớichủ trương: Tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN tạo tiền đề vững chắc cho việc xây dựng thành công và vận hành đồng bộ, thông suốt nền kinh tế thị trường định hướng XHCN; góp phần huy động và phân bổ, sử dụng có hiệu quả nhất mọi nguồn lực để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển nhanh và bền vững vì mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" (9). Nghị quyết cũng đề ra mục tiêu cụ thể đến năm 2020 và mục tiêu đến năm 2030 là: “Hoàn thiện đồng bộ và vận hành có hiệu quả thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta”(10). VớiNghị quyết số 11-NQ/TW, lần đầu tiên Đảng ta đưa ra khái niệm mới, cụ thể, đầy đủ về nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà nước ta xây dựng là:...“Nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, đồng thời bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước; là nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế; có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhằm mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” (11).
Có thể nói rằng, nội dung trọng tâm của các Nghị quyết về KTTN là những định hướng lớn, mang tính đột phá về thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN, góp phần cổ vũ động viên toàn Đảng, toàn dân và toàn quân phát huy sức mạnh toàn dân tộc, phấn đấu sớm đưa nước ta thành nước công nghiệp hiện đại. “Để thực hiện hiệu quả các Nghị quyết của Trung ương thì nhận thức phải chín, tư tưởng phải thông, quyết tâm phải lớn, phương pháp phải đúng, hành động phải quyết liệt, khen thưởng kỷ luật phải nghiêm minh. Đặc biệt là khâu tổ chức thực hiện của cấp ủy, chính quyền phải nghiêm túc”, (Thủ tướng  Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc, quán triệt NQ Hội nghị TƯ 5 kháo XII, ngày 29-6-2017).
 

Chú thích:
(1)- Hồ Chí Minh toàn tập, NXB CTQG, HN, 2000,  tập 7.
(2,3)- ĐCSVN: Văn kiện Đảng toàn tập, tập 47, NXB CTQG, trang 360.
(4) ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, trang 83.
(5) ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011.
(6)- Quốc Hội, Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam, chương III, Điều 51.
(7)- ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương, Nxb CTQG, H, 2016, tr. 107-108.
(8)- Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam: Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 3/6/2017 Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Cập nhật lúc 10h57  -  Ngày 09/06/2017. 
(9,10,11)-Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam:Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 3/6/2017, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Cập nhật lúc 10h56  -  Ngày 09/06/2017.



 

 

Số lần đọc : 4702   Cập nhật lần cuối: 03/11/2017

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 3615116

Số người Onlne: 65

Thông tin doanh nghiệp