Nghiên cứu → Lịch sử

Tư tưởng chỉ đạo chiến lược cách mạng Việt Nam trong thơ chúc Tết của Bác Hồ


 



TƯ TƯỞNG CHỈ ĐẠO CHIẾN LƯỢC CÁCH MẠNG VIỆT NAM
TRONG THƠ CHÚC TẾT CỦA BÁC HỒ

    Năm 1942, Bác Hồ về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam cho đến khi qua đời (1969), Người có 26 bài thơ chúc Tết gửi đến cán bộ, chiến sĩ, đồng bào trong nước và kiều bào ở nước ngoài.
Người thường mở đầu những bài thơ chúc Tết bằng những tin vui của cách mạng, những mốc son lịch sử phản ánh tiến trình phát triển của đất nước và những lời chúc tốt đẹp đầu năm theo truyền thống của dân tộc. Nhưng quan trọng hơn hết, nhiều bài thơ chúc Tết đã chứa đựng trong đó những tư tưởng lớn của Người về con đường cách mạng Việt Nam.
          Bài thơ chúc Tết Giáp Ngọ 1954, Người viết:
          “Năm mới, quân dân ta có hai nhiệm vụ rành rành:
           - Đẩy mạnh kháng chiến để giành độc lập tự do,
           - Cải cách ruộng đất là công việc rất to”. (1)
Người đã khẳng định rất rõ hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng nước ta trong giai đoạn này là giành độc lập dân tộc và tiến hành cải cách ruộng đất để người cày có ruộng; vừa đánh đổ thực dân đế quốc, vừa lật đổ giai cấp địa chủ phong kiến.
          Thơ chúc Tết Canh Tý 1960, Người viết:
          “Chúc đồng bào ta đoàn kết thi đua,
          Xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa.
          Chúc đồng bào ta bền bĩ đấu tranh,
          Thành đồng miền Nam vững bền mạnh mẽ” (2)
Lúc này, cách mạng nước ta có hai nhiệm vụ chiến lược: Miền Bắc tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội, miền Nam tiếp tục cuộc đấu tranh chống Mỹ, thống nhất đất nước, nhưng đều có chung một mục tiêu là thống nhất Nam – Bắc, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Trong hầu hết các bài thơ chúc Tết của Người từ năm 1956 đến 1969 đều nói tới đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam. Điều đó cho thấy sự nhất quán trong đường lối của Đảng và tư tưởng của Người là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Đây là một trong những luận điểm sáng tạo của Người vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác – Lê-nin và phong trào cách mạng vô sản thế giới.
          Vì thế, trong Thơ chúc Tết Tân Sửu 1961, Người viết”
          “Chúc miền Bắc hăng hái thi đua;
          Chúc miền Nam đoàn kết tiến tới !
          Chúc hòa bình thống nhất thành công !
          Chúc chủ nghĩa xã hội thắng lợi !”(3)
          Và Thơ chúc Tết Ất Tỵ 1965, Người lại viết:
          “Miền Bắc xây dựng đời sống mới vui tươi,
          Miền Nam kháng chiến ngày càng tiến tới
          Đồng bào hai miền thi đua sôi nổi,
          Đấu tranh anh dũng, cả nước một lòng.
          Chủ nghĩa xã hội nhất định thắng lợi !
          Hòa bình thống nhất ắt hẳn thành công” (4)
          Trong hầu hết Thơ chúc Tết, Người đều kêu gọi đoàn kết dân tộc. Bài thơ chúc Tết đầu tiên của Người khi về nước năm 1942 như sau:
          “Chúc đồng bào ta đoàn kết mau !
          Chúc Việt Minh ta càng tấn tới !”(5)
Chúc Mừng Xuân Mậu Tý 1948, Người kêu gọi:
          “Toàn dân đại đoàn kết,
          Cả nước dốc một lòng;
          Thống nhất chắc chắn được
          Độc lập quyết thành công” (6)
          Năm 1954, ta mở Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, Người có bài thơ dài chúc Tết Giáp Ngọ quân và dân ta, trong đó người nhấn mạnh:
          “Quân và dân ta nhất trí kết đoàn,
          Kháng chiến, kiến quốc nhất định hoàn toàn thành công” (7)
          Tết Bính Thân 1956, Người lại chúc:
          “Toàn dân đoàn kết một lòng,
          Miền Bắc thi đua xây dựng
          Miền Nam giữ vững thành đồng” (8)
          Tết Kỷ Hợi 1959, miền Bắc hòa bình, khôi phục và phát triển kinh tế sau chiến tranh. Người vẫn kêu gọi đoàn kết:
          “Chúc mừng đồng bào năm mới,
           Đoàn kết thi đua tiến tới,
           Hoàn thành kế hoạch ba năm
           Thống nhất nước nhà thắng lợi !” (9)
         Tư tưởng đoàn kết, nhân tố hàng đầu bảo đảm cho cách mạng thắng lợi, là hạt nhân xuyên suốt trong toàn bộ 26 bài thơ chúc Tết của Người, trong đó có những bài thơ, tuy không có một từ đoàn kết nào, nhưng đã toát lên tinh thần đoàn kết, do Người đã nhấn mạnh những thắng lợi của cách mạng mà chỉ có đại đoàn kết mới có được.
          Trong tình hình đất nước còn nghèo, cách mạng còn vô vàn khó khăn phải vượt qua, tiết kiệm càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Bản thân Người là một tấm gương sáng ngời về tiết kiệm và thực hành tiết kiệm.
          Báo Nhân Dân, số 2132, ngày 18-1-1960, có đăng bài “Mừng Tết Nguyên
đán như thế nào ?”, Bác nêu những việc đáng chê, việc đáng khen và nhắc nhở cán bộ ta: “cần phải hướng dẫn đồng bào làm cho Tết Canh Tý thành một cái Tết vui vẻ và tưng bừng, đồng thời là một Tết tiết kiệm và thắng lợi”.
Cuối bài báo, Người có mấy câu thơ:
          “Trăm năm trong cõi người ta
          Cần kiệm xây dựng nước nhà mới ngoan
          Mừng Xuân, Xuân cả thế gian
          Phải đâu lãng phí cỗ bàn mới Xuân” (10)
Trong Thư gửi phụ nữ Việt Nam nhân dịp Xuân Bính Tuất 1946, Người ân cần căn dặn:        
          “Lại phải kiệm ước
          Bỏ thói xa hoa
          Tiền của dư ra
          Đem làm việc nghĩa” (11)
Hiện nay, bên cạnh nạn tham nhũng, thì lãng phí cũng rất trầm trọng. Tiết kiệm thực sự có ý nghĩa cà về kinh tế lẫn văn hóa, đạo đức. Thực hành triệt để tiết kiệm theo lời dạy của Bác trong Thơ chúc Tết của Người là một yêu cầu hết sức bức thiết trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Những bài Thơ chúc Tết của Bác nhân dịp năm mới theo truyền thống của dân tộc không chỉ là:“Mấy lời thân ái nôm na / Vừa là kêu gọi, vừa là mừng xuân” mà ta thấy trong đó những tư tưởng lớn, tâm hồn và khí phách của một con người đã trọn đời hiến dâng cho hạnh phúc thực sự của dân, của nước.
                                                                                          Nguyễn Xuyến
Chú thích: 
(1) Hồ Chí Minh Toàn tập – NXB CTQG – H – 1996 – T 7 – tr 255.
(2)(3)(10) Sđd – T 10 – tr 1 –246 – 38 và 39.
(4) Sđd – T 11 – tr 355.
(5) Sđd – T 3 – tr 210.
(6) Sđd – T 5 – tr 337.
(7) Sđd - T 7 – tr 255.
(8) Sđd - T 8 – tr 107.
(9) Sđd - T 9 – tr 297.
(11) Sđd – T 4 – tr 172.
 
 

Số lần đọc : 4884   Cập nhật lần cuối: 19/02/2019

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 6327446

Số người Onlne: 43