Nghiên cứu → Khoa học - Công nghệ

Tăng trưởng kinh tế của Sơn La - dưới góc nhìn khoa học


 TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ CỦA SƠN LA - DƯỚI GÓC NHÌN KHOA HỌC

                                                                       Phan Đức Ngữ.
                                                                        Chuyên viên cao cấp.
 
          Trong các năm 2005-2010, Sơn la có tốc độ tăng trưởng kinh tế vào loại cao (13-15%/ năm) và quy mô GDP lớn nhất trong các Tây Bắc.  GDP bình quân đầu người của Sơn La  hiện đã đạt trên dưới 600 USD, bằng một nửa so với cả nước. Đây là tính theo tỷ giá hối đoái, còn tính theo sức mua tương đương thì đã đạt gần 1500 USD. Năm 2011, thu ngân sách tại chỗ của Sơn La đã đạt trên 1000 tỷ động.( Sơn La đã bắt đầu bước vào ngưỡng của những tỉnh thu ngân sách tại địa phương từ 1000 tỷ đồng trở lên).
          Nhưng cũng có một vài khía cạnh về tăng trưởng kinh tế của Sơn La cần được chú ý.
          Một là, trên 35% GDP của Sơn La là do Trung ương tài trợ (chủ yếu là để chi thường xuyên - chi bộ máy hàng chính, sự nghiệp của tỉnh ).Về lý thuyết, hoạt động hành chính sự nghiệp là dịch vụ công, cũng tạo ra thu nhập. Nhưng tỉnh ta làm chưa đủ ăn, nên thu nhập này là do Trung ương cân đối và được tính vào GDP của Tỉnh, chứ không phải do Sơn La làm ra.
          Hai là, cơ cấu GDP của Sơn La đã giảm nhanh tỷ trọng khu vực nông lâm nghiệp, tăng khu vực công nghệp và dịch vụ, nhưng khu vực nông lâm nghiệp vẫn đang chiếm tỷ trọng khá lớn, trên 40%( 2010). Sản xuất nông lâm nghiệp trên nương rẫy đang phổ biến, phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Một phần không nhỏ GDP nông lâm nghiệp là tự cung tự cấp. Cùng một đồng GDP, nhưng nếu là GDP hàng hoá thì vai trò trong kinh tế thì trường lớn hơn là GDP tự cung tự cấp.
    Ba là, tỷ trọng khu vực công nghiệp - xây dựng của Sơn La đã  thấp( mới chiếm  20%, trong khi cả nước gần 40%), lại chủ yếu là do GDP xây dựng cơ bản chiếm 65%, còn GDP của công nghiệp chỉ chiếm 35%. Cả nước thì ngược lại, GDP  công nghiệp chiếm 65%, còn GDP xây dựng cơ bản chỉ chiếm 35%. Chứng tỏ nền tảng để duy trì và tăng trưởng  kinh tế của Sơn la kém bền vững hơn. 
          Bốn là, tỷ trọng khu vực dịch vụ của Sơn La vào loại cao ( 36% ), gần bằng mức bình quân cả nước ( 38%). Nhưng tính chất thì khác nhiều. Theo thống kê, khu vực dịch vụ bao gồm dịch vụ sản xuất kinh doanh và dịch vụ công ( hoạt động Đảng, Nhà nước, Đoàn thể chính trị, xã hội, giáo dục đào tạo, y tế, khoa học công nghệ, quốc phòng, anh ninh…). Cả nước, dịch vụ sản xuất kinh doanh chiếm tới 60%,  còn dịch vụ công chỉ chiếm 40%. Sơn la thì ngược lại, dịch vụ sản xuất kinh doanh đáng ra phải phát triển hơn thì chỉ chiếm 40%, còn dịch vụ công chiếm 60%. Hơn nữa, GDP của dịch vụ công của Sơn La là do ngân sách trung ương tài trợ là chính. Như vậy nền tảng để tăng trưởng GDP trong khu vực dịch vụ của Sơn La kém hơn nhiều so với mặt bằng chung.
          Năm là, giá trị tài sản của nền kinh tế Sơn La  và tài sản của các doanh nghiệphầu hết là tài sản vật chất, còn giá trị tài sản trí tuệ không đáng mấy. (ở các nước phát triển, tài sản chủ yếu là tài sản trí tuệ). Ngoài một số mặt hàng như  sữa, chè (Mộc Châu),Sơn La rất ít sản phẩm có thương hiệu. Phần lớn các sản phẩm của Sơn La không có thứ hạng về tiêu chuẩn, thậm chí nhiều sản phẩm chưa có đăng ký tiêu chuẩn. Tỷ trọng
          Sáu là, khả năng huy động vào ngân sách từ GDP của Sơn La cũng thấp hơn rất nhiều. Cả nước, huy động vào ngân sách chiếm trên 25% GDP. Còn Sơn la mới huy động được  dưới 10 %. GDP của Sơn La khá lớn trong các tỉnh miền núi, nhưng  thu ngân sách của Sơn La vào loại thấp, vì nguồn thu phân tán. Dẫn đến, chi ngân sách của Sơn La ( chi thường xuyên và chi xây dựng cơ bản tập trung)  từ  nhiều năm nay vần trên dưới 80% là dựa vào Trung ương. Tình hình này chưa có dấu hiệu được cải thiện.
          Bảy là, hậu thuỷ điện Sơn La, nhịp độ tăng đầu tư  vào sẽ giảm. Mấy năm gần đây, nguồn vốn đổ vào Sơn La đã tăng đột biến, nhiều hơn cả GDP của tỉnh. Cả nước, tổng các nguồn vốn đầu tư hàng năm tuy có tăng, nhưng trong mấy năm 2005-2010, cũng mới chiếm trên dưới 40%  so với GDP. Nhưng tỷ lệ này ở Sơn la đã lên 110-120%. Năm 2009, GDP của tỉnh đạt trên 11 ngàn tỷ đồng( giá hiện hành), thì tổng các nguồn vốn xã hội trên địa bàn  đạt trên 13 ngàn tỷ đồng. Năm 2010, 2 con số này là 13,8 ngàn tỷ đồng và 12,5 ngàn tỷ đồng. Nguồn vốn đầu tư thời gian vừa qua chủ yếu không phải là nguồn vốn thu hút, mà là nguồn vốn đầu tư thuộc chương trình, danh mục của nhà nước. Tổng mức đầu tư tăng là yếu tố chính làm thúc đẩy tăng  trưởng kinh tế của Sơn La. Nhưng sự đầu tư có hậu hay không, có bảo đảm duy trì tăng trưởng hay không lại phụ thuộc vào  chất lượng và hiệu quả đầu tư. Có không ít trường hợp đầu tư mang lại thu nhập  ngay trong quá trình đầu tư, nhưng không tạo được nền tảng để góp phần huy trì tăng trưởng.
Hậu thuỷ điện, các nguồn vốn vào Sơn la sẽ giảm mạnh. Khi đi vào sản xuất, GDP công trình thuỷ điện quốc gia  này lại không được tính vào GDP của tỉnh.  Sản phẩm hàng hoá đóng góp nhiều nhất vào GDP của Sơn La là ngô, chiếm trên 15%.  Sắp tới khi thuế nhập khẩu giảm xuống thì ngô của Sơn la có khả năng bị cạnh tranh từ phía ngô nhập từ Mỹ. Vì vậy, tăng trưởng kinh tế của Sơn la phụ thuộc vào một loạt công trình thuỷ điện khác như  Suối Sập, Nậm Chiến, Huổi Quảng, Nậm Chim, Nậm Công II, Nậm Công III, Nậm Chia, nhà máy xi măng lò quay Nà Pát( Mai Sơn), Chương trình phát triển hàng vạn  vạn ha cao su…Và Sơn La cũng còn một số cơ hội khác. Đó là tăng từ nguồn khách du lịch hậu thuỷ điện.  Tăng từ nguồn đầu tư vào khu du lịch quốc gia Mộc Châu.
          Tám là, thời gian vừa qua, do có nhiều nguồn vốn đổ vào, tỉnh Sơn La phải chạy theo để thực hiện là chính, chứ nhu cầu thu hút chưa cấp bách. Do đó, sự bất cập trong thủ tục hành chính  chưa bộc lộ nhiều  hậu quả tiêu cực. Thời gian tới lại khác, nhu cầu thu hút vốn đầu tư sẽ tăng lên. Trong lúc đó, thủ tục hành chính của Sơn La chưa được các nhà đầu tư  hàì lòng, yên tâm, phấn khởi. Muốn tận dụng tốt được cơ hội thì chỉ số năng lực cạnh tranh của Sơn la phải tiếp tục được cải thiện mạnh hơn, nhất là về  thủ tục hành chính. Chỉ số năng lực cạnh tranh của Sơn La trong việc tạo  môi trường thu hút đầu tư, thu hút khách du lịch  khi được cải thiện từ mức dưới trung bình hiện nay lên trung bình khá là đã có tác dụng rất lớn.

Số lần đọc : 6488   Cập nhật lần cuối: 09/08/2012

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 10809648

Số người Onlne: 65