Nghiên cứu → Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”mãi tươi nguyên giá trị thời sự


 
Tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”mãi tươi nguyên giá trị thời sự

Nguyễn Văn Thanh

 

 
Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh tư liệu
 
 

Cách đây 70 năm, vào mùa Thu tháng 10-1947, khi nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa non trẻ mới ra đời được hơn 2 năm, dưới bút danh X.Y.Z, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”. Tuy Sửa đổi lối làm việc” ra đời đã khá lâu, những đến nay vẫn còn nguyên giá trị, nếu xét theo quan điểm tư tưởng tinh thần bảo vệ và phát triển thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cách mạng thì nó vẫn tươi nguyên tính thời sự, vẫn đang là yêu cầu cấp thiết trong công tác xây dựng, chỉnh đốn đảng hiện nay.

Tác phẩm gồm 6 vấn đề lớn về xây dựng Đảng, mang tính lý luận, tính chỉ đạo thực tiễn sâu sắc: I. Phê bình và sửa chữa; II. Mấy điều kinh nghiệm; III. Tư cách và đạo đức Cách mạng; IV. Vấn đề cán bộ; V. Cách lãnh đạo; VI. Chống thói ba hoa.
Về 5 điều rèn luyện đạo đức cách mạng (Nhân, Nghĩa, Trí, Dũng, Liêm): người cán bộ, đảng viên muốn trở thành người cách mạng chân chính phải không ngừng tự rèn luyện và tu dưỡng, phấn đấu suốt đời cho lý tưởng của Đảng, cho độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân.
Nói tóm lại,tất cả những vấn đề, khía cạnh nêu trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” đều nhất quán theo một chủ đề sâu sắc là “xây dựng, chỉnh đốn đảng”. Cụm “chỉnh đốn đảng” được Hồ Chí Minh dùng nhiều lần trong tác phẩmSửa đổi lối làm việc”.
Mở đầu tác phẩm Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng ta hy sinh tranh đấu, đoàn kết, lãnh đạo nhân dân, tranh lại thống nhất và độc lập. Công việc đã có kết quả vẻ vang” (1), song, “một khuyết điểm rất to” của cán bộ, đảng viên là sao nhãng việc học tập và đã bắt đầu nhiễm ba thứ bệnh chủ quan, hẹp hòi và ba hoa. Người coi những thói hư, tật xấu đạo đức đó là “bệnh” đạo đức.
Trong tác phẩm, Người còn nhấn mạnh tới “bệnh” chủ nghĩa cá nhân. Vì chủ nghĩa cá nhân rất độc hại, nó sinh ra các thứ bệnh rất nguy hiểm: tham lam, lười biếng, kiêu ngạo, hiếu danh, vô kỷ luật, hẹp hòi, cục bộ địa phương, óc lãnh tụ... Chủ tịch Hồ Chí Minh  đã vạch ra và phân tích cụ thể môt số căn bệnh chính:

 Thứ nhấtbệnh tham lam: “Những người mắc phải bệnh này thì đặt lợi ích của mình lên trên lợi ích của Đảng, của dân tộc, do đó mà chỉ “tự tư tự lợi”. Dùng của công làm việc tư. Dựa vào thế lực của Đảng để theo đuổi mục đích riêng của mình. Sinh hoạt xa hoa, tiêu xài bừa bãi. Tiền bạc đó ở đâu ra? Không xoay của Đảng thì xoay của đồng bào. Thậm chí làm chợ đen buôn lậu. Không sợ mất thanh danh của Đảng, không sợ mất danh giá của mình” (2).

Thứ hai, bệnh lười biếng: “Tự cho mình là cái gì cũng giỏi, việc gì cũng biết. Làm biếng học hỏi, làm biếng suy nghĩ. Việc dễ thì tranh lấy cho mình. Việc khó thì đùn cho người khác. Gặp nguy hiểm thì tìm cách trốn tránh” (3).
 Thứ ba, bệnh kiêu ngạo: “Tự cao, tự đại, ham địa vị hay lên mặt. Ưa người ta tâng bốc mình, khen ngợi mình. Ưa sai khiến người khác. Hễ làm được việc gì hơi thành công thì khoe khoang vênh váo cho ai cũng không bằng mình. Không thèm học hỏi quần chúng, không muốn cho người ta phê bình. Việc gì cũng muốn làm thầy người khác” (3).

 Thứ tư, bệnh hiếu danh: “Tự cho mình là anh hùng, là vĩ đại. Có khi vì cái tham vọng đó mà việc không đáng làm cũng làm. Đến khi bị công kích, bị phê bình thì tinh thần lung lay. Những người đó chỉ biết lên mà không biết xuống. Chỉ chịu được sướng mà không chịu được khổ. Chỉ ham làm chủ tịch này, ủy viên nọ, chớ không ham công tác thiết thực” (4).

 Thứ năm, bệnh thiếu kỷ luật: Đã mắc bệnh cá nhân thì tư tưởng và hành động cũng đặt cá nhân lên trên. Vì thế mà việc gì cũng không lấy Đảng làm nền tảng. Mình muốn thế nào thì làm thế ấy. Quên cả kỷ luật của Đảng. Phê bình thì cốt công kích những đồng chí mình không ưa. Cất nhắc thì cốt làm ơn với những người mình quen thuộc” (5).

Thứ sáu, óc hẹp hòi: “Ở trong Đảng thì không biết cất nhắc những người tốt, sợ người ta hơn mình, ở ngoài Đảng thì khinh người, cho ai cũng không cách mạng, không khôn khéo bằng mình. Vì thế mà không biết liên lạc hợp tác với những người có đạo đức, tài năng ở ngoài Đảng. Vì thế mà người ta uất ức và mình thành ra cô độc” (6).

 Thứ bảy, óc địa phương: “Bệnh này tuy không xấu bằng các bệnh kia nhưng kết quả cũng rất tai hại. Miễn là cơ quan mình, bộ phận mình, địa phương mình được việc. Còn các cơ quan, bộ phận, địa phương khác ra sao cũng mặc kệ. Đó là vì cận thị, không xem xét toàn thể. Không hiểu rằng lợi ích nhỏ phải phục tùng lợi ích to, ích lợi bộ phận phải phục tùng ích lợi toàn thể” (7).

Thứ tám, óc lãnh tụ: “Từ xưa đến nay, quần chúng không bao giờ tin cậy và yêu mến những kẻ tự cao tự đại, những kẻ có óc lãnh tụ, tự xưng ta đây là anh hùng, lãnh tụ. Đem so sánh với những công việc của cả loài người trong thế giới, thì những người đại anh hùng xưa nay cũng chẳng qua làm tròn một bộ phận mà thôi. Mỗi người chúng ta cố làm đầy đủ những công việc Đảng giao phó cho, thế là ta làm tròn nhiệm vụ và lòng tự hào đó giúp cho ta tiến bộ mãi”(8).

***

Để chữa 8 căn “bệnh” trên, Chủ tịch Hồ Chí Minh yêu cầu: “Từ nay, chúng ta cần phải thiết thực học tập, sửa chữa các khuyết điểm. Vì có tẩy sạch các khuyết điểm, công việc mới có thể tiến bộ(9).
Sửa chữa khuyết điểm, theo Bác, phương pháp tốt nhất, hiệu quả nhất là “phê bình. Từ đó Người đề ra Cách phê bình cho cán bộ, đảng viên, nhằm nâng cao phẩm chất chính trị và năng lực hoạt động của cán bộ: Mục đích phê bình cốt để giúp nhau sửa chữa, giúp nhau tiến bộ. Cốt để sửa đổi cách làm việc cho tốt hơn, đúng hơn. Cốt đoàn kết và thống nhất nội bộ. Vì vậy, phê bình mình cũng như phê bình người phải ráo riết, triệt để, thật thà, không nể nang, không thêm bớt. Phải vạch rõ cả ưu điểm, cả khuyết điểm. Đồng thời chớ dùng những lời mỉa mai, chua cay, đâm thọc. Phê bình việc làm chứ không phê bình người” (10). Người yêu cầu Phải sửa lối làm việc của Đảng”. “Sửa đổi lối làm việc”là để “mỗi cán bộ, mỗi đảng viên làm việc đúng hơn” và làm “đúng”, làm “khéo” thì “thành tích của Đảng còn to tát hơn nữa”.
Đảng ta luôn luôn coi trọng cả đức, cả tài. Nhưng trong mối quan hệ đức - tài thì đức luôn luôn phải được coi là gốc. Người viết: “Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức... Tự mình không có đạo đức, không có căn bản, tự mình đã hủ hóa, xấu xa thì còn làm nổi việc gì?(11), Người còn bảo Đảng phải nuôi dạy cán bộ, như người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu (12).
      Vậy, để “những cây cối quý báu” luôn xanh tươi, nảy nở, gần 100 năm qua, Đảng ta luôn kiên định nghiên cứu, vận dụng đúng đắn, sáng tạo vào công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng về đạo đức. Bằng những chủ trương đúng đắn, cùng với sự vào cuộc quyết liệt của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, những yếu kém, khuyết điểm về đạo đức trong bộ máy của Đảng, Nhà nước, xã hội được phát hiện, chấn chỉnh kịp thời, xử lý nghiêm minh theo đúng pháp luật. Đáng chú ý, Đảng ta luôn coi trọng và thực hiện tốt quy luật tồn tại, phát triển văn hóa Đảng là “lấy dân làm gốc, vì lợi ích của nhân dân, dựa vào nhân dân, phát huy vai trò làm chủ, tinh thần trách nhiệm, sức sáng tạo và mọi nguồn lực của nhân dân” (13).
Bước vào thời kỳ đổi mới, giữa môi sinh của nền kinh tế thị trường, “một bộ phận không nhỏ” cán bộ, đảng viên bị cám dỗ và đua đòi chạy theo lối sống tầm thường, thấp hèn của chủ nghĩa cá nhân, không ít người đã hư hỏng thoái hóa, gây thiệt hại nặng nề cho Đảng, Nhà nước trên nhiều mặt. Trước thực tiễn đó, Đảng ta tiếp tục có nhiều Nghị quyết về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ, nhằm xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh, “là đạo đức, văn minh”.
Kết quả, công tác xây dựng Đảng qua gần 30 năm đổi mới (1986 - 2016) đã đạt được những thành tựu nhất định, cả về nhận thức lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên, qua quá trình xây dựng và chỉnh đốn Đảng, văn hóa cầm quyền của Đảng vẫn còn tồn tại những hạn chế, bất cập. Như Văn kiện Đại hội XII đã chỉ rõ: “Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của không ít tổ chức đảng còn thấp, thậm chí có nơi mất sức chiến đấu… chất lượng và hiệu quả công tác tư tưởng, lý luận chưa cao (14)… Tình trạng suy thoái về tư tưởng, chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, bệnh cơ hội, giáo điều, bảo thủ, chủ nghĩa cá nhân và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên còn diễn ra nghiêm trọng, hiện tượng xa dân, những nhu cầu, bức xúc của nhân dân chậm được giải quyết và giải quyết chưa thật triệt để... “Những hạn chế, khuyết điểm trên đây làm cho Đảng ta chưa thật sự trong sạch, vững mạnh, làm giảm lòng tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ” (15). Trong cuộc vận động lớn "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", chúng ta càng làm sống lại và vận dụng tốt những quan điểm, những phương pháp chỉ dẫn trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” để thực hiện có hiệu quả Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị cần gắn với thực hiện các Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI và XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Trong đó, phải mạnh mẽ, kiên quyết trong quản lý, rèn luyện và đổi mới tác phong, lề lối làm việc; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng mẫu mực về phẩm chất đạo đức và lối sống; luôn đoàn kết, thống nhất và gắn bó mật thiết với nhân dân, được nhân dân tin yêu và kính trọng; có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ mới./.
 
 _________________
Chú thích:
(Từ 1 đến 12)- Tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”: Hồ Chí Minh toàn tập, NXBCTQG, H.2002, tập 5, trang 231 đến 236.
- (Từ 13 đến 15)Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, trang 69, 45.
 
Xem thêm: - Thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” - Bốn năm nhìn lại và tiếp tục thực hiện trong thời gian tới, Tạp chí Cộng sản số 113 (5-2016).
 
 
 
 

 

Số lần đọc : 11864   Cập nhật lần cuối: 21/09/2017

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 3615158

Số người Onlne: 94

Thông tin doanh nghiệp