Nghiên cứu → Giáo dục - Đào tạo

Sắp xếp lại tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế


 

 
 
Sắp xếp lại tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế
                   
Trung Hiếu
 
 
          Ngày 30 tháng 10 năm 2017, Quốc hội làm việc tại hội trường thảo luận 02 nội dung: Báo cáo giám sát của Ủy ban luật pháp đánh giá công tác sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập giai đoạn 2011-2016; Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về nhiệm vụ sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế từ 2017 đến 2021. Phiên thảo luận được VTV1 truyền hình trực tiếp. Nhiều Đại biểu Quốc hội cũng đã trả lời phỏng vấn hành lang. Khách được VTV1 mời trao đổi, bình luận là Tiến sĩ Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
          Có 3 vấn đề rất đáng chú ý:
          1. Lâu nay, có rất nhiều văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh tổ chức bộ máy. Đó là Hiến pháp, Luật tổ chức quốc hội, Luật tổ chức chính phủ, Luật tổ chức chính quyền địa phương, các luật chuyên ngành (Luật khoa học công nghệ, Luật dục đào tạo....), Luật Mặt trận tổ quốc, Luật công đoàn,.... Dưới đó, Chính phủ có nghị định về chức năng nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của từng bộ ngành và tương đương, nghị định về tổ chức bộ máy hành chính của địa phương cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã. Các nghị định này bình quân 3-4 năm thay đổi một lần. Ngoài ra, các bộ ngành có thông tư hướng dẫn tổ chức bộ máy của các cơ quan chuyên môn tương ứng ở địa phương. Việc tách ra, nhập vào ở các cơ quan trung ương và ở địa phương xảy ra thường xuyên, lúc thêm, lúc bớt, thêm là chủ yếu, dẫn đến tăng biên chế. Từ lâu dân gian đã có vè:
          Lớn đến như thể nước Nga
          Người ta cũng chả tách ra, nhập vào.
          Nhỏ đến như thể nước Lào
          Người ta cũng chả nhập vào, tách ra.
          Chẳng đâu như thể nước ta,
          Thường thôi mà cứ tách ra, nhập vào.
          Theo tiến sĩ Nguyễn sĩ Dũng, theo chủ trương Nghị quyết 18-NQ/TW năm 2017 của Hội nghị Trung ương 6, trước mắt, những gì đã rõ, bất hợp lý thì cần phải giải quyết, nhưng dù sao vẫn mang tính chất tình thế. Dẫn đến rất dễ lại lặp lại chu kỳ tách ra, nhập vào, thêm bớt tổ chức. Sát nhập các tổ chức trong cùng  một hệ thống (Đảng, Đoàn thể chính trị xã hội hay Nhà nước) thì không phức tạp bằng việc sát nhập các tổ chức khác hệ thống. Ví dụ, cơ quan đảng sát nhập với cơ quan nhà nước thì trực thuộc hệ thống nào? Trực thuộc đảng thì hoạt động theo điều lệ và quy chế của tổ chức đảng, còn trực thuộc nhà nước thì hoạt động theo pháp luật. 
          Theo một số đại biểu quốc hội cũng như ông Nguyễn Sĩ Dũng phải có thể chế (Luật) về tổ chức bộ máy nhà nước một cách khoa học, hợp lý, thống nhất và ổn định thì mới sắp xếp tổ chức bộ máy căn cơ được. Việc này có thể tham khảo kinh nghiệm các nước.
          2. Quốc hội mới bàn sâu về chuyên đề sắp xếp tổ chức bộ máy hành chính và tinh giản biên chế cơ quan hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập. Nhưng sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế các cơ quan đảng, mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội, kể cả cơ quan các lực lượng vũ trang. Cơ quan các lực lượng vũ trang Quốc hội xẽ có chuyên đề giám sát riêng. Còn đảng, Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội do Đảng trực tiếp chỉ đạo, tinh thần như nghị quyết 18-NQ/TW đều phải thực hiện.
          3. Tinh giản biên chế
          Đây là vấn đề khó nhất, vì đụng chạm đến con người, đến công ăn việc làm, thu nhập và đời sống. Đối khu vực hành chính( của cơ quan đảng, nhà nước, đoàn thể chính trị xã hội, quân đội, công an...) thì từ nay đến 2021 tinh giản 10% không khó. Vì hàng năm số người nghỉ hưu hoặc nghỉ trước tuổi 1-2 năm cũng trên dưới 2-3%. Nghỉ 02 người thì tuyển thay thế một người. Nhiều tỉnh chuyển sang thi tuyển được ít hơn là chỉ tiêu cho phép.  Hơn nữa, nếu tính chi li, giảm 01 biên chế khối nhà nước( có hệ số phụ cấp công vụ 25%) thì bằng giảm 1,25 biên chế của khối hội quần chúng có biên chế và của khối đơn vị sự nghiệp( đối với các đơn vị không có thu nhập gì ngoài lương). Giảm 01 biên chế khối  đảng  đoàn thể chính trị xã hội( có hệ số phụ cấp 55%), thì bằng giảm 1,24 biên chế của khối nhà nước. Giảm 1 biên chế của các ngành có hệ số lương cao và nhiều khoản khuyến khích đặc thù thì bằng giảm 2 hoặc hơn 2 biên chế của các cơ quan hành chính.
          Giảm biên chế hành chính thì có thể thực hiện cưỡng bức đồng loạt, cơ bản như nhau ở các ngành, các địa phương, đơn vị. Nhưng giảm biên chế các đơn vị sự nghiệp công lập thì lại khác. Khi phát huy tốt vai trò của thị trường và xã hội dân sự thì khối lượng công việc của các cơ quan nhà nước và kể cả cơ quan đảng có thể giảm bớt. Nhưng nhu cầu dịch vụ của nhân dân, của xã hội không ngừng tăng lên do dân số tăng và các sản phẩm dịch vụ cũng tăng. Trong từng giai đoạn, Doanh nghiệp và các tổ chức xã hội đảm nhiệm đến đâu thì các tổ chức sự nghiệp công lập của nhà nước thu hẹp đến đấy, có nghĩa biên chế mới có thể giảm theo. Quá trình này diễn ra không đều giữa các vùng miền, các địa phương. Ví dụ, ở các thành phố, các tỉnh đồng bằng thì quá trình phát triển doanh nghiệp và xã hội hóa trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, y tế diễn ra nhanh hơn, còn ở các tỉnh miền núi diễn ra chậm hơn. Ở các thành phố các gia định cạnh tranh cho con em vào các trường tốt, dù học phí rất cao. Nhưng ở miền  núi, miễn giảm học phí mà vẫn phải vận động các cháu mới đi học. Riêng thu hút các cháu trong độ tuổi nhà trẻ ở miền núi mới được 13-15%, bằng một nửa mức trung bình cả nước, bằng 1/3 các thành phố. Nguyên nhân là khu cực công lập không đủ trường lớp, giáo viên, còn doanh nghiệp và xã hội ít đầu tư.
          Bởi vậy, tinh giản biên chế khu vực sự nghiệp công lập không thể thực hiện cưỡng bức đồng loạt, mà phải có kịch bản riêng, phù hợp với thực tế vùng miền, địa phương.
          4. Tinh giản biên chế và nâng cao chất lượng công việc của bộ máy và cán bộ công chức, viên chức
          Tinh giản biên chế trước mắt phải chấp nhận là “giảm” những người nghỉ hưu hoặc sắp đến tuổi nghỉ hưu hoặc những người có nhu cầu ra khỏi bộ máy nhà nước để hoạt động ở khu vực khác. Trách nhiệm của nhà nước là giải quyết chế độ, chính sách thỏa đáng. Số bổ sung ít đi, nhưng tiêu chí cao hơn trước, nên đây là nguồn có thể đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức có trình độ, năng lực tốt. Còn số 20%, 30% chơi nhiều hơn làm như dư luận thì rất khó sáng lọc để thay thế. Bởi vì công việc của khu vực hành chính, dù có xác định, mô tả công việc cũng  rất khó định lượng cụ thể ở mức có thể cân đong đo đếm. Hơn nữa, rất nhiều biên chế lâu nay được tuyển dụng trái ngành, trái nghề, có nhiều công việc phát sinh mới.  Dù sao, có khi không phải tất cả là do trình độ năng lực yếu kém. Cũng có thể một phần là do lãnh đạo cơ quan đơn vị  không phát triển, đổi mới công việc, không phân công, quản lý tốt. Không nên hoàn toàn đỗ lỗi cho chuyên viên, nhân viên, mà phải xem xét cả phía người lãnh đạo. Người lãnh đạo giỏi, tâm huyết phải phát triển được công việc, nêu rõ ý tưởng, phân công chuẩn bị và tổ chức triển khai thực hiện, bản thân nêu gương trong công việc, truyền được cảm hứng cho mọi người, đồng thời quan tâm công tác, đào tạo, bồi dưỡng để cán bộ dưới quyền nâng cao trình độ, năng lực. Làm được như vậy cũng quan trọng và cần thiết không kém việc loại ra khỏi bộ máy những người không phấn đấu, chuyển biến./.
 
 
 
 
 
 
                                                                                                 

Số lần đọc : 6462   Cập nhật lần cuối: 01/11/2017

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 3615125

Số người Onlne: 72

Thông tin doanh nghiệp