Nghiên cứu → Kinh tế - Du lịch

Sơn La: Phát triển kinh tế hộ gia đình trong lĩnh vực nông nghiệp – hướng đi đem lại hiệu quả


 



Sơn La: Phát triển kinh tế hộ gia đình trong lĩnh vực nông nghiệp – hướng đi đem lại hiệu quả
 
 

                                                                                                               Chẩu Đình Dương

                                                                                                     Trường Chính trị tỉnh Sơn La

 
Sau hơn 30 năm đổi mới, những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội là nền tảng cơ bản để Sơn La hướng tới tương lai với những hoạch định chiến lược quan trọng. Để đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, Sơn La đã triển khai những giải pháp hữu hiệu trong phát triển nông - lâm nghiệp, công nghiệp và thương mại - dịch vụ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và sức cạnh tranh của kinh tế Sơn La; nhất là trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, trong năm 2018, giá trị sản xuất ngành ước đạt 7.299 tỷ đồng, tăng 12,63% so với năm 2017, đạt 107,8% kế hoạch, giá trị hàng nông sản xuất khẩu ước đạt 112,6 triệu USD đạt 143% kế hoạch, sản lượng quả 218.190 tấn, đạt 173% kế hoạch, sản lượng sắn 412.980 tấn, đạt 109% kế hoạch; sản lượng thịt hơi xuất chuồng các loại 70.890 tấn, đạt 117 kế hoạch…; Đạt được những thành quả đó, là sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, cùng sự nỗ lực, vào cuộc, quyết tâm của các cấp, các ngành, của nhân dân các dân tộc trong tỉnh nói chung và nông dân nói riêng, xác định được hướng trọng tâm vào phát triển kinh tế hộ gia đình và các loại hình hợp tác xã trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh đó, với sự giúp đỡ có hiệu quả của các Bộ, ngành Trung ương, việc tái cơ cấu ngành nông nghiệp được đẩy mạnh, sản xuất nông nghiệp và phong trào xây dựng nông thôn mới tiếp tục phát triển với tốc độ khá theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao chất lượng và hiệu quả; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân từng bước được cải thiện và nâng cao, kết cấu cấu hạ tầng nông nghiệp, nông thôn được tăng cường đầu tư xây dựng góp phần tích cực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh – quốc phòng của tỉnh.
Bàn về kinh tế hộ gia đình, đó là một hình thức kinh tế cơ bản và tự chủ trong nông nghiệp. Nó được hình thành và phát triển một cách khách quan và lâu dài dựa trên tư hữu các yếu tố sản xuất, là loại hình kinh tế có hiệu quả phù hợp với sản xuất nông nghiệp nó thích ứng, tồn tại và phát triển trong mọi chế độ kinh tế - xã hội; kinh tế hộ đóng vai trò quan trọng trong việc đổi mới kỹ thuật sản xuất, là nơi tích lũy kinh nghiệm sản xuất truyền thống cũng là nơi áp dụng khoa học mới vào sản xuất. Khi chuyển sang sản xuất hàng hóa, xuất hiện cạnh tranh thị trường, hộ gia đình buộc phải đổi mới kỹ thuật nhằm tạo ra sản phẩm có chất lượng tốt hơn với giá rẻ hơn. Chính vì những ưu thế trên mà kinh tế hộ gia đình luôn là đối tượng nghiên cứu của các công trình khoa học nông nghiệp và phát triển nông thôn nhằm mục đích tìm ra những giải pháp hữu hiệu để đưa kinh tế của từng địa phương đi lên.

Hàng chục hộ gia đình phát triển cây mận hình thành "thung lũng mận Chiềng Đen", TP Sơn La - Ảnh: Tuấn Đạt

 
Đối với tỉnh Sơn La, thực hiện chủ trương, chính sách của tỉnh về phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khai thác tiềm năng lòng hồ thủy điện  theo hướng bền vững, hình thành các mặt hàng nông sản thjeo hướng sản xuất hàng hóa trong lĩnh vực trồng trọt và chăn nuôi, việc phát triển kinh tế hộ gia đình gắn liền với hợp tác xã, doanh nghiệp luôn được cấp ủy, chính quyền các cấp trong tỉnh đặc biệt quan tâm, triển khai sâu rộng từ tỉnh đến cơ sở. 
Bằng chính nguồn tư liệu sản xuất sẵn có như: đất đai rộng, địa hình địa thế về thủy năng, điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý, khí hậu cùng nguồn vốn hỗ trợ của Nhà nước, sau khi được tập huấn, học tập nhiều mô hình kinh tế tại địa phương cùng với việc thực hiện tốt công tác tuyên truyền về chủ trương trông cây ăn quả trên đất dốc trên địa bàn tỉnh Sơn La đến năm 2020, nhiều hộ gia đình trong tỉnh đã mạnh dạn đầu tư, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng đem lại giá trị kinh tế cao, tập trung chủ yếu về các loại hàng nông sản như: cà phê, chè, mía đường cùng nhiều loại cây ăn quả: Nhãn ghép chín muộn, xoài Đài Loan, bưởi diễn, bưởi da xanh, cam Cao Phòng, na, chuối, chanh leo....và lĩnh vực chăn nuôi như: bò sữa, trâu, lợn thịt, nuôi cá lồng, nuôi cá tầm,…Với việc mở rộng diện tích, thực hiện, triển khai áp dụng theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật trong chăm sóc, nuôi trồng và canh tác, tính đến cuối năm 2018, toàn tỉnh đã có  trên 217.990 hộ sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp, phân bố rải khắp các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh, trong đó nổi bật là các huyện: Thuận Châu, Yên Châu, Mường La, Mai Sơn, Mộc Châu và Thành phố Sơn La; đây là một con số đáng khích lệ, nguồn động viên lớn để người nông dân có động lực trong phát triển kinh tế, vươn lên thoát “cái đói, cái nghèo”, làm giàu, khơi dậy tiềm năng từ chính mảnh đất, quê hương của mình sinh sống, đem lại thu nhập từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng/năm.
Để động viên kịp thời về sự nỗ lực cố gắng các hộ gia đình, doanh nghiệp, hợp tác xã sản xuất và kinh doanh tiêu biểu trong lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn tỉnh, với tiêu chí đặt ra đối với các hộ gia đình trong từng lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản: có thu nhập từ 300 triệu đồng/ha/năm; chăn nuôi đạt thu nhập 300 triệu đồng/năm đến 3 tỷ đồng/năm; nuôi trồng thủy sản có thu nhập từ 2 tỷ đồng/ha/năm đến 3 tỷ đồng/ha/năm tùy theo loại mặt hàng nông sản. Qua quá trình rà soát, đã kịp thời biểu dương 854 hộ gia đình sản xuất và kinh doanh tiêu biểu trong lĩnh vực nông nghiệp, trong đó: cấp tỉnh biểu dương 269 hộ, cấp huyện biểu dương 585 hộ.
Theo đó, phân theo lĩnh vực sản xuất để xét đạt tiêu chí biểu dương, cụ thể như sau: Về lĩnh vực trồng trọt: Toàn tỉnh có 537 hộ, chiếm 62,88% (cây ăn quả 397 hộ, dược liệu 4 hộ, chanh leo 39 hộ, hoa 25 hộ, rau củ 89 hộ, cà phê 01 hộ, dâu tây 03 hộ) – cấp tỉnh biểu dương 123 hộ, cấp huyện biểu dương 414 hộ; Về lĩnh vực chăn nuôi: Toàn tỉnh có 304 hộ, chiếm 35,72% (trong đó hộ chăn nuôi bò sữa 190 hộ, hộ chăn nuôi các loại khác là 94 hộ) – cấp tỉnh biểu dương 143 hộ, cấp huyện biểu dương 162 hộ; Về lĩnh vực nuôi trồng thủy sản: có 12 hộ chiếm 1,4% (cấp tỉnh biểu dương 03 hộ, cấp huyện biểu dương 09 hộ). Có thể thấy, phần lớn các hộ gia đình nói chung và các hộ gia đình tiêu biểu nói riêng đã có nhiều cố gắng trong việc ứng dụng công nghệ cao và sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩn nông sản, thực sự là mô hình sản xuất hiệu quả để các hộ gia đình khác được tham quan, học tập kinh nghiệm và nhân rộng; đa số các hộ sản xuất kinh doanh tiêu biểu đã tích cực tham gia thực hiện quy trình sản xuất nông nghiệp tốt (VietGap), đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm nông sản và tham gia chuỗi sản xuất, tiêu thụ nông sản an toàn, tạo ra nhiều sản phẩm nông sản có chất lượng tốt, phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh; các hộ gia đình đã góp phần quan trọng vào viêc xây dựng và hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung với quy mô lớn của tỉnh, giải quyết nhu cầu việc làm trong bối cảnh hiện nay và từng bước tăng thu nhập cho lao động nông thôn.
Tuy nhiên bên cạnh những thành quả đã đạt được, việc phát triển kinh tế hộ trên địa bàn tỉnh hiện nay vẫn còn nhiều khó khăn nhất định. Tuy có nguồn lực dồi dào song chất lượng lao động chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của nền sản xuất lớn. Đất đai trên địa bàn khá rộng song phần lớn là đất đồi núi, địa hình dốc thoải nên gặp khó khăn trong việc trồng trọt, canh tác. Quá trình tiêu thụ nông sản được mở rộng nhưng nhìn chung vẫn còn gặp nhiều khó khăn do chất lượng nông sản thấp, đầu tư chi phí cao, giá cả không ổn định. Cơ sở hạ tầng còn thấp kém gây khó khăn trong việc lưu thông hàng hóa. Nhiều hộ gia đình trên địa bàn đều thiếu kiến thức cũng như kinh nghiệm trong việc mở rộng quy mô sản xuất theo hướng nông trại. Trình độ quản lý của các nông hộ còn thấp kém, nhiều hộ sản xuất theo kiểu tự cung tự cấp nên hiệu quả sản xuất chưa cao. Thủ tục vay vốn của nông dân còn phức tạp, nhiều khi nhu cầu vay vốn để mở rộng sản xuất cong chưa đáp ứng được nhu cầu, lãi suất cao. Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều hộ sản xuất chưa ứng công nghệ cao vào sản xuất, chưa thực hiện tốt quy trình sản xuất nông nghiệp sách, chưa sản xuất đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm nông sản và chưa tham gia chuỗi sản xuất và tiêu thụ nông sản bền vững.
Thực hiện chủ trương đẩy mạnh tái cơ cấu nông nghiệp và thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới; trong thời gian tới tỉnh tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, thống nhất nhận thức, tạo môi trường, tâm lý thuận lợi cho các hợp tác xã, doanh nghiệp, hộ gia đình nói chung; tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả các chính sách của trung ương, của tỉnh về phát triển nông nghiệp, nông thôn. Nghiên cứu, đề xuất sửa đổi bổ sung kịp thời các cơ chế, chính sách đặc thù của tỉnh phù hợp với chính sách hiện hành nhằm khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư cho phát triển sản xuất, mở rộng ngành nghề, chế biến nông sản, bảo quản sau thu hoạch. Tiếp tục chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật, khoa học công nghệ vào sản xuất nông lâm nghiệp thủy sản, nhất là các quy trình sản xuất nông nghiệp tốt. Xây dựng các vùng nguyên liệu tập trung phục vụ các nhà máy chế biến gắn với phát triển các sản phẩm lợi thế, chủ lực của từng huyện, thành phố; xây dựng các mô hình sản xuất nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao gắn liền với tiêu thụ sản phẩn; nhân rộng các mô hình hiệu quả; duy trì và tiếp tục xây dựng thương hiệu nông sản; khuyến khích, tạo điều kiện các hộ gia đình tham gia vào các mô hình hợp tác xã, đem lại hiệu quả không chỉ về kinh tế mà hướng tới tính lâu dài, bền vững./.
 

 

 .

Số lần đọc : 103   Cập nhật lần cuối: 31/05/2019

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 6476137

Số người Onlne: 39