Nghiên cứu → Kinh tế - Du lịch

Nuôi cấy trai ngọc ở Nhơn Châu


 

 

 



NUÔI CẤY TRAI NGỌC Ở NHƠN CHÂU
 
Nguyễn Tấn Tuấn            
 
          Vùng biển một số tỉnh duyên hải miền Trung từ lâu tồn tại giống trai ngọc có tên khoa học là Pteria martensi và Pteria margaritifera, trai ngọc được phân bố tự nhiên với số lượng tương đối lớn. Nguồn trai tự nhiên ở đây có thể cung cấp cho các nhà đầu tư đến 90% nguyên liệu. Sản phẩm ngọc trai ở Quy Nhơn, Bình Định có thể xuất khẩu sang thị trường các nước như Trung Quốc, Nhật Bản, EU... Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Định trước đây từng quy hoạch nuôi trai ngọc tại vùng biển thuộc thôn Hải Giang, xã Nhơn Hải, TP. Quy Nhơn. Diện tích khu vực thực hiện Dự án rộng khoảng 70 héc ta mặt nước biển. Vùng biển nầy là nơi kín gió nhờ sự che chắn của dãy núi Phương Mai, Nước có độ sâu vừa phải, đáy biển tương đối bằng phẳng, thuận lợi cho các phương tiện đi lại trong quá trình nuôi cấy ngọc trai, lại có sẵn nguồn nước ngọt cung cấp cho việc thực hiện các dự án nuối trai lấy ngọc.

 

Một cơ sở nuôi trai lấy ngọc

 

Nhìn chung các yếu tố môi trường nước tại vùng biển Hải Giang ít có sự biến động lớn. Độ mặn đo được của nước biển dao động từ 34 đến 35; độ sâu tứ mặt biển xuống tới đáy từ 5-7m; độ trong suốt của nước nhìn sâu bằng mắt thường là 6 mét; dưới đáy có các rạn đá ngầm và san hô; Bình Định từ lâu  đã mời các đối tác đầu tư cơ sở nuôi trai nguyên liệu và nuôi trai cấy ngọc với qui mô 3-5 triệu con trai nguyên liệu mỗi năm. Sản lượng ngọc trai thu được bình quân ban đầu khoảng 600.000 viên mỗi năm. Ngọc trai nuôi sau khi khai thác và chế biến có độ sáng, bóng, chất lượng khá tốt, đủ tiêu chuẩn xuất khẩu ra thị trường thế giới.
Nuôi trai ngọc từ lâu là một nghề khá phổ biến ở các nước Châu Á nói chung và các nước Asean nói riêng. Các chuyên gia ngành thủy sản cho biết, tại Trung Quốc hằng năm ngư dân sản xuất bình quân khoảng 75 tấn ngọc trai, tạo công ăn việc làm cho hàng vạn người lao động. Theo các chuyên gia đồ trang sức thì ngọc trai ở khu vực Châu Á được xem là "nữ hoàng" của tất cả các loại ngọc trai trên thế giới. Kích thước viên ngọc có thể lên đến 22mm. Thông thường ngọc trai chất lượng tốt được sản xuất từ giống trai Pinctada. Đây là loại trai ngọc khổng lồ phải mất gần 3 năm mới tạo được ngọc hoàn chỉnh. Điều lý thú là tất cả các viên ngọc trai loại nầy có hình dáng khác nhau, tạo ra những nét độc đáo riêng biệt để kích thích người mua. Năm 2010 người ta đã bán đấu giá một chuỗi hạt ngọc trai với giá 2,25 triệu USD. Tại Hồng Kông có một chuỗi hạt ngọc trai gồm 39 viên, đường kính từ 12 milimet đến 16,5 milimet được bán với giá 64.000 USD. Riêng loại ngọc trai đen có thể bán với giá 100.000 USD một chuỗi.

Ngọc hình thành bên trong con trai

 

Ở nước ta, thiên nhiên ưu đãi một chiều dài bờ biển hàng ngàn kilômét với nhiều vùng sinh thái phù hợp cho nghề nuôi trai lấy ngọc phát triển. Theo kết quả nghiên cứu của một số đề tài khoa học những năm gần đây, các nhà khoa học đã xác định nhiều giống trai ngọc quý đang sinh trưởng khá phổ biến ở một số vùng bờ biển từ tỉnh Quảng Ninh đến tận vùng sông nước Kiên Giang – Phú Quốc miền Tây Nam bộ.
Giống trai ngọc có tên khoa học là Pieria (Pinetada) Martensii Dunker xuất hiện khá nhiều ở các vùng biển thuộc Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Bình Định, Bình Thuận, Vũng Tàu - Côn Đảo. Nghề nuôi trai ngọc ở các tỉnh duyên hải miền Trung bắt đầu manh nha phát triển vào những năm cuối thế kỷ 20. Tuy vậy đến nay cũng chỉ có vài chục cơ sở nuôi trai lấy ngọc quy mô nhỏ và vừa như: Cơ sở của Công ty dịch vụ nuôi trồng thủy sản Nha Trang - Khánh Hòa. Cơ sở nuôi ngọc trai tại Vũng Rô (Phú Yên), một số cơ sở 100% vốn đầu tư của nước ngoài đang nuôi trai cấy ngọc nằm rải rác ở vùng biển duyên hải miền Trung. Trong đó một số công ty nuôi trai lấy ngọc khá quy mô đang hoạt động ở nước ta như: Vina Pearl; Halong Pearl; hoặc PhuQuoc Pearl.
Ngư dân Quy Nhơn, Bình Định từ lâu đã phát hiện ở các xã đảo, bán đảo ven biển Quy Nhơn, đặc biệt là ở các vùng biển thuộc bán đảo Phương mai, Nhơn Châu, Nhơn Lý, Nhơn Hải đang có nhiều giống trai ngọc sinh sống và phát triển tự nhiên. Sự tồn tại này hầu như chưa được sự chú ý đặc biệt nào của người dân cũng như các nhà khoa học. Loại trai có khả năng làm ngọc ở đây nhiều năm phải sống "ẩn tích" cùng với các sinh vật ít giá trị khác dưới vùng nước san hô ven bờ.
Đề tài thử nghiệm nuôi giống trai ngọc tại vùng biển Quy Nhơn đã được Trung tâm khuyến ngư thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Định tiến hành thực hiện tại biển Hải Giang thuộc bán đảo Nhơn Hải, thành phố Quy Nhơn trong nhiều năm. Sau khi tiến hành điều tra các điều kiện môi trường nước biển tại khu vực biển nói trên, xác định các loại trai biển đã tồn tại, sinh trưởng. Nhóm nghiên cứu đã thuê ngư dân khai thác được 16.000 con trai ngọc, chủ yếu là giống trai ngọc tự nhiên để làm nguồn nguyên liệu nghiên cứu, nuôi trồng thử nghiệm. Sau khi triển khai thành công nuôi trai cấy ngọc trong thời gian từ 4 đến 5 tháng, nhóm nghiên cứu đã thu hoạch được hàng trăm viên ngọc trai thành phẩm. Kết quả khả quan này đã mở ra hướng phát triển nghề nuôi trai lấy ngọc cho nhiều ngư dân trong tỉnh về sau nầy.

Ngọc trai được khai thác 

 

Các chuyên gia cho biết: Nuôi trai lấy ngọc phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất vẫn là môi trường nước như: độ mặn của nước biển phải phù hợp với chu kỳ sinh trưởng và tạo ngọc cho trai đang nuôi. Trai ngọc nuôi thử nghiệm sau một năm tăng trưởng 24 milimet về kích thước và nặng khoảng 16 gam. Theo tiêu chuẩn quốc tế, trai đến thời kỳ lấy ngọc phải đạt từ 5,5 centimet trở lên và nặng trên 20 gam. Trai nuôi trên 1 năm Ở vùng biển Quy Nhơn là có thể khai thác được ngọc. Số trai ngọc có tỷ lệ sống rất cao, khoảng 48 - 75%. Trong đó tỷ lệ tạo ngọc đạt từ 23,2 - 31%. Ngọc trai Quy Nhơn có màu ánh bạc và ánh vàng. Đây là 2 loại gam màu được thị trường thế giới ưa chuộng nhất. Ông Kichinosuke Hiraga chuyên gia người Nhật Bản - Giám đốc Công ty ngọc trai Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa đánh giá màu sắc của ngọc trai Bình Định đạt tiêu chuẩn xuất khẩu ra thị trường thế giới.
Ở tỉnh Khánh Hòa, trong khuôn khổ hợp tác giữa Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản III và Trường Đại học Sunshine Coast (Úc), Giáo sư Paul Southgate và Tiến sũ Pranesh Kishore trước đây đã chuyển giao công nghệ nuôi cấy loài trai ngọc nữ rất có giá trị. Giáo sư Paul Southgate cho biết, mô hình nuôi cấy ngọc trai đang triển khai rất thành công ở bên Úc và Fiji, mỗi năm chuỗi giá trị mô hình đem lại lợi nhuận hàng chục triệu USD. Mô hình này cũng khá tương đồng với việc nuôi hàu ở ven biển nước ta, được ngư dân vùng duyên hải miền Trung áp dụng khá phổ biến, vì vậy ngư dân nuôi trai lấy ngọc không phải gặp nhiều khó khăn khi áp dụng mô hình mới. Đây là tiền đề rất quan trọng để các nhà khoa học nghiên cứu tìm hiểu vùng biển ở địa phương mình để có thể phát triển thêm một ngành nghề làm giàu mới cho nhiều ngư dân. 
Hiện nay những hiểu biết về các quy trình sản xuất nhân giống trai ngọc ở Việt Nam vẫn còn ít được phổ biến rộng rãi. Các chính sách ưu đãi và hỗ trợ, khuyến khích cho các công trình dạng này cũng chưa được chính quyền các địa phương quan tâm nhiều. Để nghề nuôi trai phát triển ở các vùng ven biển nước ta, Chính phủ cần có chính sách ưu đãi về thuế cũng như ưu đãi về vay vốn cùng các chính sách khác cho ngư dân, tạo điều kiện để các địa phương ven biển phát huy tiềm năng sẵn có, tạo thêm công ăn việc làm, xóa nghèo và làm giàu ngay tại quê hương mình.  
Triển vọng ở vùng biển duyên hải nước ta hiện nay còn có thể phát triển thêm nhiều cơ sở nuôi trai cấy ngọc. Vùng được đánh giá có tiềm năng nuôi trai ngọc ở miền Trung là Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quy Nhơn – Bình Định, Nha Trang - Khánh Hòa, Bình Thuận, Ninh Thuận ... Ở Nam bộ thì có vùng biển đảo Phú Quốc (Kiên Giang). Nhìn chung bờ biển nước ta với chiều dài hàng ngàn kilomet, nghề nuôi cấy trai lấy ngọc ở nhiều địa phương hiện vẫn còn là "tiềm năng" đang chờ phát triển ...
 
 
 

 

Số lần đọc : 114   Cập nhật lần cuối: 13/05/2019

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 6345515

Số người Onlne: 45