Nghiên cứu → Lịch sử

Người Mường La đầu tiên được gặp Bác Hồ năm 1946


 



NGƯỜI MƯỜNG LA ĐẦU TIÊN ĐƯỢC GẶP BÁC HỒ NĂM 1946


Sau Cách mạng tháng Tám, năm 1945, nhân dân ta phải bước ngay vào cuộc chiến chống thù trong giặc ngoài, vừa xây dựng, củng cố chính quyền, vừa tích cực chuẩn bị kháng chiến chống thực dân Pháp. Giữa lúc vận mệnh dân tộc đang “ngàn cân treo sợi tóc”, dù bận trăm công ngàn việc, Hồ Chủ tịch và Trung ương vẫn dành tình cảm sâu sắc cho đoàn đại biểu tỉnh ta khi về Thủ đô.

 

 
Chỉ một tuần sau Cách mạng tháng Tám, ngày 31/8/1945, quân Tưởng từ Lai Châu tràn vào Sơn La. Chúng ngang nhiên bắt bớ cán bộ, giải tán chính quyền vừa mới thành lập. Tháng 11/1945, quân Pháp từ Vân Nam kéo vào Lai Châu, Điện Biên, Tuần Giáo uy hiếp Sơn La. Đến tháng 4/1946, thực dân Pháp đánh chiếm Thuận Châu. Quân dân Sơn La đã dốc sức cùng các đơn vị bộ đội miền xuôi chiến đấu quyết liệt, chặn bước tiến của kẻ thù, kéo dài thời gian để chuẩn bị kháng chiến lâu lài. Thực dân Pháp cùng bè lũ tay sai phản động đã tăng cường tuyên truyền xuyên tạc, lôi kéo, dụ dỗ đồng bào đi theo chúng. Do được hưởng thành quả của chế độ mới chưa được bao lâu, nhận thức nhiều mặt còn hạn chế, nên đồng bào một số nơi đã hoang mang, dao động, quay lưng lại với kháng chiến.
Nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của đồng bào với vận mệnh dân tộc, khẳng định quyết tâm cùng cả nước kháng chiến thắng lợi, đồng thời thể hiện tình cảm của đồng bào với Bác Hồ và Trung ương Đảng. Tỉnh ta đã tổ chức một đoàn đại biểu các dân tộc 6 châu của tỉnh Sơn La về Thủ đô thăm quan, để được mắt thấy tai nghe tình cảm của Bác Hồ và nhân dân cả nước đối với đồng bào miền núi không như những gì thực dân Pháp tuyên truyền.
Trong hồi ký Mường La - Chiến Thắng của ông Vũ Ngọc Thành (1), người trực tiếp đưa đoàn đại biểu Sơn La về Hà Nội khi đó đã ghi lại:“…Lòng tin chiến thắng trong tôi càng được củng cố thêm khi Sơn La được Trung ương cử đồng chí Trần Quyết lên làm bí thư và đã có chi bộ Đảng đầu tiên thành lập tại một nhà sàn vắng chủ ở Hát Lót tháng 10 – 1946. Cũng vào thời gian đótôi được giao nhiệm vụ đưa đoàn đại biểu nhân dân các dân tộc Sơn La về thăm Bác Hồ và thăm quan miền xuôi do tỉnh tổ chức. Mục đích nhằm tạo điều kiện để đồng bào được gặp Bác Hồ, được Bác động viên, được thăm quan thủ đô Hà Nội và thấy rõ tổ quốc Việt Nam rất rộng lớn, có biển rộng, sông dài, có nguồn muối vô tận để khỏi mắc lừa bọn phản động nói là Việt Minh không có đủ đất để ở, muốn lên chiếm đất của đồng bào miền núi và không phải chúng đã chiếm hết mỏ muối của ta. Đoàn gồm đủ đại biểu của 6 châu và đại diện các dân tộc chủ yếu trong tỉnh, trong đó có các đồng chí: Lương Sơn, Quy Nhơn, Hà Thu, Việt Dũng, Bàn Văn Miêu, Cầm Thị Thu, Cầm Thị San...
Đoàn đã được gặp mặt Bác Hồ với tình thương yêu vô vàn, được Bác ân cần chỉ bảo nên đoàn đại biểu rất xúc động. Được thăm thủ đô và tận mắt nhìn thấy vùng biển mênh mông với những ruộng muối rộng thênh thang, mọi người rất phấn khi, tin tưởng và thấy rõ dã tâm lừa dối và âm mưu thâm độc của Pháp và bọn phản động nên càng hăng hái quyết tâm làm theo lời Bác Hồ đã chỉ bảo cùng nhau đoàn kết chuẩn bị kháng chiến chống Pháp cho đến ngày toàn thắng....
Lần theo những trang hồi ký của ông Vũ Ngọc Thành, chúng tôi tìm đến nhà ông Hà Thu, một trong số những đại biểu ưu tú của tỉnh Sơn La được về Thủ đô gặp Bác Hồ năm xưa, hiện đang sinh sống ở phường Quyết Thắng, Thành phố Sơn La.
Dù đã ngoài 90, phải ngồi xe lăn vì chứng thoái hóa đốt sống lưng nhưng ông Hà Thu vẫn rất minh mẫn. Ông sinh năm 1927, sau Cách mạng tháng Tám, 1945 ông tham gia bộ đội. Năm 1946, đồng chí Hoàng Cầm La khi đó là cán bộ Trung ương lên phụ trách châu Mường La đã đến đơn vị ông phổ biến chủ trương của cấp trên về việc tuyển chọn và đưa 20 thanh niên ưu tú xuống Hà Nội gặp Bác Hồ. Họ phải là những thanh niên hăng hái, có phẩm chất tốt, đại diện cho các châu, các dân tộc trong tỉnh Sơn La. Châu Mường La tổ chức bình chọn rất khắt khe và chỉ có một mình ông Hà Thu được chọn. Sau khi được lựa chọn kỹ càng, 20 đại biểu của tỉnh Sơn La về tập trung ở Hát Lót để bắt đầu hành trình. Đoàn đi bộ từ Hát Lót sang Phù Yên rồi di chuyển bằng thuyền theo sông Đà về Hà Nội. Trên đường đi, đồng chí Hoàng Cầm La tổ chức cho anh em nấu ăn rồi thay nhau cảnh giới để nghỉ ngơi, đảm bảo sức khỏe và an toàn tuyệt đối trên đường đi. Đến Hà Nội, đoàn nghỉ lại đây vài ngày để đi tham quan một số nơi. Vào ngày cuối cùng, cả đoàn được đưa đến một hội trường lớn. Tại đây, mọi người đều rất xúc động, đứng dậy vỗ tay hoan hô khi thấy Bác Hồ đến. Bác đã dành 2 giờ đồng hồ để nói chuyện với đoàn đại biểu Sơn La. Người ân cần hỏi thăm sức khỏe và tình hình đời sống của đồng bào; dặn dò đoàn thanh niên các dân tộc Sơn La cố gắng giữ gìn đoàn kết, không nghe theo lời kẻ xấu tuyên truyền, phấn đấu học tập, lao động, hăng hái góp sức mình để bảo vệ đất nước. Nhiệm vụ trước mắt của đồng bào các dân tộc Sơn La là ra sức giúp đỡ kháng chiến, ra sức trồng trọt, tăng gia sản xuất; đoàn kết chặt chẽ không phân biệt giống nòi, không tin theo những lời giả dối của thực dân Pháp, cùng nhau đoàn kết ủng hộ Chính phủ để kháng chiến thắng lợi.
Đoàn thanh niên các dân tộc Sơn La được gặp Bác Hồ, được đi tham quan các nơi đều hết sức phấn chấn, càng vững tin vào Trung ương và Hồ Chủ tịch kính yêu, vào thắng lợi của cuộc kháng chiến. Ngay sau khi kết thúc buổi nói chuyện, đoàn gấp rút trở về Sơn La tiếp tục cuộc kháng chiến chống Pháp đang ngày một cam go. Ông Hà Thu trở về nhận nhiệm vụ cùng với ông Lò Văn Mười đưa đoàn tản cư từ Sơn La sang Nghĩa Lộ, Tuyên Quang, sau đó tiếp tục tham gia quân đội. Đến năm 1948 , ông Hà Thu được bổ sung vào đội xung phong Trung Dũng, hoạt động ở vùng Mộc Châu, Yên Châu; sau đó được tăng cường sang chiến trường Lào. Sau giải phóng Tây Bắc, ông trải qua nhiều vị trí công tác như: Trưởng đoàn Văn công Quân Khu với hàm trung tá, rồi chuyển ngành sang làm Tổng Biên tập Báo Lai Châu; Hiệu trưởng Trường đào tạo cán bộ các dân tộc khu; Giám đốc Bảo tàng khu tự trị Tây Bắc. Năm 1975, ông về nghỉ hưu và cư trú ở bản Giảng, xã Chiềng Cơi, thị xã Sơn La cho đến ngày nay. Đặc biệt, năm 1959, khi Bác Hồ lên thăm đồng bào Tây Bắc tại Thuận Châu, ông Hà Thu khi đó đang làm Trưởng Đoàn văn công Khu tự trị Thái Mèo, đã tổ chức biểu diễn phục vụ đồng bào và vinh dự được Bác Hồ gặp mặt, khen ngợi.
Đoàn đại biểu các dân tộc Sơn La trở về quê hương trước khi tiếng súng toàn quốc kháng chiến bùng nổ. Lời dạy của Bác Hồ ở Thủ đô Hà Nội như một lời hiệu triệu, mệnh lệnh chiến đấu, giúp cho cho nhân dân Sơn La quyết tâm bước vào kháng chiến với niềm tin son sắt vào Đảng, Chính phủ và Bác Hồ kính yêu. Nhiều đồng chí trong đoàn như Việt Dũng, Lương Sơn, Lường Quy Nhân… khi trở về đều tích cực tham gia và trở thành những hạt nhân trong phong trào kháng chiến ở Sơn La. Sau này ông Lương Sơn làm Chủ tịch UBKC đầu tiên của huyện Thuận Châu, ông Việt Dũng cũng làm Chủ tịch UBND huyện Mai Sơn, ông Lường Quy Nhân là nhà thơ cách mạng nổi tiếng ở Sơn La… Kỷ niệm 60 năm ngày Bác Hồ lên Sơn La thăm đồng bào các dân tộc Tây Bắc, đồng thời cũng là Kỷ niệm 73 năm Đoàn Đại biểu các dân tộc tỉnh Sơn La lần đầu tiên được gặp Bác. Những người con ưu tú năm ấy chính là chứng nhân lịch sử cho tình yêu bao la mà Bác Hồ dành cho quê hương Sơn La. 
 
Chú thích:
[1] Tức Hoàng Cầm La, được Trung ương tăng cường lên Sơn La ngay sau Cách mạng tháng Tám, sau này làm Bí thư Huyện ủy Mường La.

         Hà Ngọc Hòa

     Hội Sử học tỉnh Sơn La 

 

Số lần đọc : 656   Cập nhật lần cuối: 24/04/2019

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 6476051

Số người Onlne: 42