Nghiên cứu → Giáo dục - Đào tạo

Một số vấn đề về thực hiện Chỉ thị 17 của Bộ Chính trị tại Liên hiệp các hội KH&KT Sơn La


 Một số vấn đề về thực hiện Chỉ thị 17 của Bộ Chính trị tại Liên hiệp các hội KH&KT Sơn La

 

                                                                                                            Phan Đức Ngữ

 

 Tham luận tại hội thảo “Nâng cao chất lượng hoạt động của Liên hiệp hội và các hội thành viên” phục vụ sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị số 17-CT/TW ngày 28.8.2012 của Bộ Chính trị về “Tiếp tục đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với các hội quần chúng”.

I. Những kết quả được ghi nhận

Liên hiệp các hội KH&KT Tỉnh Sơn La (Liên hiệp hội) là tổ chức chính trị xã hội của đội ngũ trí thức khoa học công nghệ ở địa phương được Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo thành lập năm 2010, trở thành liên hiệp hội thứ năm 55, vào loại muộn trong cả nước. Qua 7 năm thực hiện Chỉ thị 42( 2010) và 5 năm thực hiện Chỉ thị 17 (2012) của Bộ Chính trị, được tỉnh quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện thuận lợi, Liên hiệp hội đã  đạt đượcnhiều kết quả trên các mặt.

 Mô hình tổ chức tương đối hoàn thiện, cơ quan có 10 cán bộ chuyên trách, được tổ chức thành văn phòng và 02 ban chuyên môn (Ban KHCN và Tư vấn phản biện; Ban thông tin phổ biến kiến thức). Có đảng đoàn, chi bộ, công đoàn. Có trụ sở và phương tiện, điều kiện làm việc thuận lợi.

Các hội thành viên phát triển từ 10 hội (2010) lên 16 hội và 03 hội viên tập thể. Chuẩn bị kết nạp 03 hội thành viên mới. Các hội thành viên đã phát triển gần 6 vạn hội viên, đưa tổng số hội viên lên hơn 28 vạn, trong đó có gần 2 vạn là trí thức, chiếm hơn 57% trí thức toàn tỉnh. Phần lớn các hội hoạt động tốt, nhiều hội thuộc tốp dẫn đầu của Hội ngành toàn quốc, cá biệt có hội được tặng bằng khen của Thủ tướng và Huân chương Lao động Hạng ba.

Các hoạt động chuyên môn (Tư vấn, phản biện, nghiên cứu khoa học, phổ biến khiến thức, hội thi, cuộc thi; tôn vinh trí thức…)của Liên hiệp hội được triển khai sớm, có hiệu quả, đến nay đã được định hình, phần lớn đã thuộc tốp khá và tốp đầu của các liên hiệp hội tỉnh, thành phố.

Các hoạt động và kết quả đó đã góp phần tích cực thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương và góp phần xây dựng hệ thống Liên hiệp hội Việt Nam, được cấp ủy và chính quyền địa phương và Hội đồng Trung ương Liên hiệp hội ghi nhận, đánh giá tốt. Liên hiệp hội Sơn La đã được tặng 03 bằng khen tập thể và 10 lượt bằng khen cá nhân của Liên hiệp hội Việt Nam; 03 bằng khen  tập thể của UBND tỉnh. Năm 2016, Liên hiệp hội vinh dự được UBND tỉnh tặng cờ thi đua dẫn đầu khối hội quần chúng ở địa phương; Liên hiệp hội Việt Nam tặng cờ thi đua 1 trong 6 đơn vị dẫn đầu khối Liên hiệp hội tỉnh, thành phố(Liên hiệp hội Sơn La dẫnđầu cờ thi đua khối Trung du và miền núi phía Bắc). Năm 2017,01 cán bộ đượctặng Bằng khen của Thủ tướng chính phủ, được Liên hiệp hội Việt Nam tôn vinh toàn quốc.

II. Nhân tố thành công 

nhiều nhân tố tạo nên sự thành công của Liên hiệp hội. Đó là, sự quan tâm của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, sự giúp đỡ của Liên hiệp hội Việt Nam, sự nỗ lực của bản thân Liên hiệp hội địa phương, sự phối hợp của các hội thành viên. Trong đó, quyết định nhất là sự lãnh đạo, chỉ đạo của Cấp ủy và Chính quyền tỉnh và sự chủ động, tâm huyết của cán bộ Liên hiệp hội.

1.  Sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy và chính quyền tỉnh

 

Chỉ thị 42 và Chỉ thị 17 của Bộ chính trị cởi mở, khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho Liên hiệp hội và các hội quần chúng. Nhưng thực tế lại phụ thuộc vào vận dụng rộng, hẹp khác nhau của các tỉnh. Sơn La thuộc diện nghèo, còn nhiều khó khăn, nhưng tỉnh đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tạo điều kiện hết sức thuận lợi.

Trước hết là tạo khuôn khổ pháp lý. Thực hiện Chỉ thị 42 của Bộ Chính trị, Nghị định 45 của Chính phủ, UBND tỉnh đã ban hành Chương trình hành động xây dựng và phát triển Liên hiệp hội. Quyết định danh sách các hội có tính chất đặc thù, vận dụng phạm vi rộng hơn quy định chung của nhà nước. Phê duyệt các đề án hoạt động chuyên môn giao cho Liên hiệp hội chủ trì tổ chức thực hiện.  

Thực hiện Chỉ thị 17, UBND tỉnh tiếp tục tăng cường tạo điều cho Liên hiệp hội và các hội đặc thù về trụ sở, phương tiện, biên chế, kinh phí ở mức thuận lợi cho bộ máy và hoạt động chuyên môn; Một số hội khác cũng được tạo điều kiện về trụ sở và một phần kinh phí để hoạt động. Quyết định chế độ thù lao cho cán bộ nghỉ hưu chuyên trách công tác hội được vận dụng ở mức cao nhất trong khung quy định của nhà nước.

Ban Thường vụ tỉnh ủy quan tâm chỉ đạo thành lập Đảng đoàn liên hiệp hội, lựa chọn, bố trí cán bộ chủ chốt, chỉ đạo xây dựng và phê duyệt quy hoạch cán bộ Liên hiệp hội. Lãnh đạo tỉnh tăng cường làm việc với Liên hiệp hội, dự các sự kiện lớn do Liên hiệp hội tổ chức.(Bí thư tỉnh ủy 3 lần, Chủ tỉnh 01 lần, các phó chủ tịch  12 lần).

Tỉnhủy, UBND tỉnh quan tâm động viên cả về mặt tinh thần. Khi Liên hiệp hội xuất bản Bản tin số đầu tiên(2011) cũng được Bí thư tỉnh ủy gửi thư chúc mừng. Dịp 30 năm thành lập Liên hiệp hội Việt Nam và 03 năm thành lập Liên hiệp hội Sơn La(2013), Tỉnh ủy, HĐND, UBND và UBMTTQ tỉnh gửi thư chúc mừng. Điều này đã làm cho cán bộ, công chức, viên chức Liên hiệp hội, các hội thành viên cùng các hội viên và đội ngũ trí thức trong tỉnh phấn khởi, cảm kích.

Không có sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo nói trên của Cấp ủy và Chính quyền thì Liên hiệp hội không thể phát triển và đạt được kết quả như ngày hôm nay.

2. Sự chủ động, tâm huyết của cán bộ Liên hiệp hội

 

Sự quan tâm của tỉnh nói trên là hết sức quan trọng, nhưng mới là điều kiện cần. Vấn đề tận dụng được cơ hội đó như thế nào lại phụ thuộc vào đội ngũ cán bộ. Có thêm đội ngũ cán bộ hiểu việc, chủ động, tâm huyết là điều kiện đủ.

Cán bộ Liên hiệp hội có động cơ, ý thức chính trị đúng đắn.Bảo đảm sự lãnh đạo của cấp ủy và sự chỉ đạo, quản lý của chính quyền đối với Liên hiệp hội, góp phần thúc đẩy xã hội dân sự theo chiều hướng tích cực, phục vụ nhiệm vụ chính trị ở địa phương, tạo được niềm tin cho cấp ủy và chính quyền.

Ngay cả khi chế độ thù lao rất thấp (gần 02 năm đầu chỉ được 280.000 đồng/tháng), nhưng tất cả vẫn tâm huyết hoạt động. Một số cán bộ đã nghỉ hưu, nhưng vẫn tự nguyện sinh hoạt chi bộ và công đoàn tại cơ quan để gây dựng tổ chức đảng và tổ chức công đoàn.

Các hoạt động của Liên hiệp hội không có sẵn mà phải đi học tập, phải nghĩ ra; các mối quan hệ cũng không có sẵn mà phải chủ động thiết lập. Nghĩ ra việc đã khó, trình được cấp có thẩm quyền, qua sự thẩm định của các cơ quan chức năng của Tỉnh ủy và UBND tỉnh càng khó. Có đề án trình được sớm, có đề án kéo dài, có đề án kéo dài 02 năm, thay đổi nhiều lần mới được, cá biệt cũng có đề án không được chấp nhận. Tổ chức thực hiện, nhân lực ít, Liên hiệp hội chỉ đủ sức làm nòng cốt, nhờ mối quan hệ thân thiện, tạo được niềm tin để thu hút sự phối hợp, giúp đỡ của các hội thành viên, nhiều cơ quan, đơn vị hữu quan mới thành công.

Đảng đoàn, cơ quan, chi bộ, đoàn thể đoàn kết, trong sạch, vững mạnh, thân thiện, dân chủ, công khai minh bạch; lãnh đạo tiên phong, gương mẫu tạo được lòng tin, cảm hứng làm việc trong cơ quan; anh chị em phấn đấu trưởng thành nhanh về chuyên môn và chính trị; được đào tạo, bồi dưỡng, phát triển, yên tâm gắn bó, cùng chung tay xây dựng Liên hiệp hội.

II. Một số vấn đề chủ yếu đặt ra  

1.Mục tiêu và thách thức 

Với thâm niên 6 năm (bằng 1/3 thâm niên bình quân chung trong cả nước), Liên hiệp hội Sơn La đạt được kết quả như trên là rất đáng khích lệ. Nhưng so với mặt bằng chung và so với các tỉnh, thành phố tốp dẫn đầu thì Liên hiệp hội Sơn La còn nhiều chỉ số phải tiếp tục phấn đấu nhiều. Xin nêu một vài thông số để so sánh.

Số hội thành viên bình quân/1 liên hiệp hội trong nước là 20 hội, nhiều liên hiệp hội có tới 30-40 hội thành viên. Bình quân mỗi liên hiệp hội có 1,7 trung tâm tư vấn, KHCN, tỉnh nhiều có 5-10 trung tâm. Nhiều tỉnh đạt giải cao quốc gia, quốc tế về Hội thi sáng tạo kỹ thuật, Cuộc thi sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng. Một số tỉnh đã tổ chức được giải thưởng khoa học công nghệ cấp tỉnh do Liên hiệp hội thường trực. Một số liên hiệp hội đã xuất bản được tạp chí, báo điện tử, diễn đàn đa phương tiện(báo, phát thanh, truyền hình). Nhiều liên hiệp hội và hội thành viên đề xuất, đăng ký, đấu thầu nghiên cứu nhiều đề tài khoa học. Nhiều liên hiệp hội xã hội hóa khá tốt một số hoạt động, đảm nhiệm dịch vụ công, thu hút các dự án trong nước và nước ngoài hàng trăm ngàn đô la, có một số thu hút hàng triệu đô la. Có gần 10 liên hiệp hội đã được tặng Bằng khen của Thủ tướng chính phủ, hơn 10 liên hiệp hội được tặng Huân chương lao động Hạng Ba, Hạng Nhì, Hạng Nhất. Đó là những tấm gương cần học tập.

Yêu cầu phát triển đòi hỏi không những duy trì và nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động đã có, mà còn phải từng bước tổ chức thêm nhiều hoạt động mới: Giải thưởng khoa học công nghệ cấp tỉnh, Giải thưởng báo chí về khoa học công nghệ, Hội thi thắp sáng thương Hiệu, Hội thi ý tưởng sáng tạo, xuất bản diễn đàn điện tử đa phương tiện; tổ chức diễn đàn đối thoại chính sách KHCN, đội ngũ trí thức; Đề xuất đặt hàng, đấu thầu chủ trì nghiên cứu khoa học; tiếp cận nguồn vốn phi chính phủ, xã hội hóa hoạt động...Phát triển thêm các hội thành viên, thành lập trung tâm trực thuộc...Vươn tới vinh dự cao hơn(Bằng khen Thủ tướng chính phủ, Huân Chương Lao động…). Tất cả đang ở về phía trước. Đây quả là một thách thức không nhỏ.  

2. Tạo động lực mới 

2.1. Liên hiệp hội:

Để hiện được và thực hiện tốt các công việc và vươn tới các danh hiệu vinh dự nói trên, phụ thuộc chủ yếu vào Liên hiệp hội thực hiện ở mức độ nào các việc:

- Cán bộ chủ chốt có thể thay đổi do yêu cầu nhân sự từng thời gian. Nhưng các thế hệ cán bộ liên hiệp hội kế thừa và phát huy  tinh thần chủ động, tâm huyết, đổi mới, sáng tạo, không làm đứt quãng một khâu công việc nào. Tận dụng, phát huy tốt hơn cơ hội mà tỉnh quan tâm, sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực tỉnh tạo điều kiện. Tiếp tục chăm lo xây dựng tổ chức vững mạnh, đoàn kết,thân thiện. Tiếp tục đổi mới phương thức làm việc, chuyển hẳn từ cán bộ hành chính sang cán bộ hội, lăn lộn bám sát thực tiễn cuộc sống, tiếp cận cái mới, kịp thời phát hiện các vấn đề xã hội quan tâm. Tìm hiểu, học tập cái hay của các tỉnh bạn. Sẵn sàng thích ứng với sự thay đổi của cơ chế chính sách...

- Tăng cường quan hệ phối hợp thiết thực với các hội thành viên, cũng cố, xây dựng khối đoàn kết bền vững, thân thiện, tôn trọng, học tập  lẫn nhau; hai bên vừa có trách nhiệm xây dựng hội chuyên ngành, vừa  xây dựng Liên hiệp hội vững mạnh.

2.2. Về phía tỉnh:

Cấp ủy và chính quyền đã tạo điều kiện rất thuận lợi về mọi mặt cho Liên hiệp hội và các hội thành viên. Nhưng có mấy việc vẫn nên kiến nghị với tỉnh:

Một là,thống nhất khái niệm đưa vào văn bản chính thống của Cấp ủy và Chính quyền. Trong nhiều văn bản chính thống của Cấp ủy và Chính quyền thường có mục Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội (hay tổ chức chính trị - xã hội). Còn vế tiếp theo lúc thì gọi đoàn thể nhân dân, lúc gọi là tổ chức xã hội nghề nghiệp... Nên thống nhất là: Mặt trận Tổ quốc, các Đoàn thể chính trị xã hội và Hội quần chúng.

Hai là, quan tâm tạo điều kiện về nguồn lực thuận lợi cho Liên hiệp hội và các hội các hội là rất cơ bản, nhưng cũng cần quan tâm làm chuyển biến sâu rộng hơn nhận thức của các cấp, các ngành và xã hội về các hội quần chúng trong xã hội dân sự. Nhân dịp triển khai hay sơ kết thực hiện chủ trương quan trọng của Trung ương về hội quần chúng, nên tổ chức hội nghị hay hội thảo, có chương trình hành động  thay vì triển khai bằng văn bản trong hệ thống của đảng hay hệ thống nhà nước. Chỉ đạo, giao nhiệm vụ hoặc có cơ chế tài chính để Liên hiệp hội, các hội phối hợp với các phương tiện thông tin, nhất là truyền hình, giới thiệu các hoạt động, các sự kiện lớn của tổ chức hội.

Ba , tiếp tục tạo khuôn khổ pháp lý đầy đủ hơn cho hoạt động của Liên hiệp hội. Phê duyệt quy chế tổ chức và hoạt động của Liên hiệp hội địa phương theo hướng dẫn của Liên hiệp hội Việt Nam. Có hình thức quy định phù hợp việc thực hiện Quyết định 14/QĐ-TTg của Thủ tướng về hoạt động tư vấn, phản bin của liên hiệp hội ở địa phương. Quan tâm xem xét phê duyệt một số đề án chuyên môn khác do Liên hiệp hội trình. Thể hiện sự cởi mở, thông thoáng, tích cực đối thoại chính sách để các hội yên tâm, chủ động đóng góp ý kiến đa chiều.

Bốn là, tiếp tục đổi mới phương lãnh đạo, chỉ đạo, cải cách thủ tục hành chính của cấp ủy và chính quyền với Liên hiệp hội và các hội. Cải tiến quy trình, thủ tục triển khai các chị thị của Đảng, quyết định của Nhà nước về hội quần chúng. Có một số văn bản công khai có nội dung liên quan đến trách nhiệm thực hiện của các hội, nhưng mới triển khai trong hệ thống đảng, cơ quan nhà nước, đưa lên phương tiện thông tin  đại chúng; Loại văn bản này nên chính thức gửi cho các hội để các hội tổ chức học tập, nghiên cứu, vận dụng trong hệ thống.

Nhìn chung, thủ tục hành chính giải quyết các vấn đề của các hội còn phức tạp, thời gian kéo dài làm cho các hội bị động. Khi cải thiện, công việc của các hội sẽ được thúc đẩy tốt hơn. Vấn đề vướng mắc thường xuyên hơn là, hàng năm, các hội đã xây dựng và bảo vệ kế hoạch hoạt động và dự toán ngân sách, được ngành tài chính thẩm định và trình HĐND tỉnh, UBND tỉnh phê duyệt. Nhưng khi thực hiện, còn một số nhiệm vụ phải trình tỉnh phê duyệt từng việc một. Nên cải thiện theo hướng để các hội chủ động triển khai công việc, ngành chức năng chuyển sang hậu kiểm. Như vậy vừa giảm được sự rối bận cho UBND tỉnh, vừa phát huy được tính chủ động, triển khai công việc kịp thời của các hội. Có cải thiện được thủ tục hành chính thì mới phát huy tốt các nguồn lực tỉnh tạo điều kiện cho Liên hiệp hội và các hội. Nếu không, cũng giống như trường hợp có tin mà khó rải ngân, hoặc mất quá nhiều công sức mới rải ngân được, dẫn đến các hội ngại triển khai nhiều công việc.

Việc thành lập hội mới cũng đang có một số vướng mắc. Hội không đặc thù được thành lập hội cấp huyện (có tư cách pháp nhân), còn hội đặc thù thì chỉ được thành lập chi hội cấp huyện (không có tư cách pháp nhân). Tỉnh cần hướng dẫn, chỉ đạo thống nhất, tạo điều kiện cho hội cấp tỉnh, cấp huyện ở những nơi có nhu cầu thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật, không phân biệt hội đặc thù hay không đặc thù. Còn chế độ chính sách đối với hội là thuộc thẩm quyền quyết định của tỉnh, không quan ngại các hội đòi hỏi ./.

 

Số lần đọc : 4782   Cập nhật lần cuối: 29/08/2017

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 3615139

Số người Onlne: 82

Thông tin doanh nghiệp