Nghiên cứu → Lịch sử

Mối quan hệ Việt Nam - Lào tiếp tục phát triển bền vững, vì lợi ích của nhân dân hai nước


 

 

 

Kỷ niệm 56 năm  Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (05/9/1962 - 05/9/2018)
 
 
 
 
Mối quan hệ Việt Nam - Lào tiếp tục phát triển bền vững,
vì lợi ích của nhân dân hai nước
 
                                        Nguyễn Văn Thanh
 
Khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng của Người về con đường cách mạng giải phóng dân tộc theo quỷ đạo của cách mạng vô sản, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam-tiền thân của Đảng Cộng sản Đông Dương, là thời điểm đặc biệt xuất hiện quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào –Việt Nam. Cũng từ đây cuộc đấu tranh của 2 dân tộc chống chế độ thuộc địa, từng bước tiến triển trong quan hệ đoàn kết đặc biệt giành nhiều thắng lợi quan trọng. Ngày nay, mối quan hệ hữu nghị truyền thống, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai nước đang phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng và chiều sâu.
Từ những năm đầu thế kỷ XX, nhân dân hai nước Lào-Việt Nam đã đoàn kết, cùng nhau đấu tranh chống Pháp: “Đó là các cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Nam Lào dưới sự lãnh đạo của Ông Kẹo (1901), ông Kômmađăm (1907-1937); cuộc khởi nghĩa ở miền Bắc, từ Mường Thanh, Sơn La, Lai Châu của Việt Nam đến Hủa Phăn, Xiêng Khoảng do Chạuphạ Pắtchay lãnh đạo (1918-1922)” (1).
Trong tác phẩm “Bản án chế độ thực dân Pháp” (Le Procès de la Colonisation Française), Nguyễn Ái Quốc viết bằng tiếng Pháp trong khoảng những năm 1921-1925, đăng tải lần đầu tiên tại Paris (Thủ đô nước Pháp) trên Báo Imprékor của Quốc tế Cộng sản. Ở chương IV, trong bài báo “Các quan cai trị” chúng ta thấy lần đầu tiên Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập trực tiếp đến Lào: “Một viên công sứ ở Lào buộc 25 người An Nam vào tội hội họp làm biểu tình...” (2). Điều đáng chú ý là trong đoạn văn đặc biệt trên đây, Việt Nam và Lào đã thống nhất thành một khối, “hai trong một” mục tiêu, vì sự nghiệp giải phóng của nhân dân Lào. Lời tiên tri đó khẳng định tình đoàn kết của hai dân tộc Việt -Lào dường như đã là một “định mệnh”, một giá trị nhất quán trong suy nghĩ của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
 Một điều hết sức đáng chú ý là sau khi thành lập Quốc dân đảng Đông Dương (3.1.1925)-có nghĩa là trước Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên 5 tháng (6.1925), Nguyễn Ái Quốc đã viết thư thông báo cho Quốc tế Cộng sản là đã cử một đồng chí về Bắc Kỳ và một đồng chí khác “được phái đi Trung Kỳ và Lào” (10.1.1925) (3).
Người còn lại trong tổ chức đó tất nhiên là Nguyễn Ái Quốc. Rõ ràng, Lào có một vị trí cực kỳ quan trọng trong tầm nhìn chiến lược của Nguyễn Ái Quốc – hay nói một cách khác, tình đoàn kết chiến đấu giữa hai dân tộc Việt – Lào đã được Người khẳng định rất rõ ngay từ năm 1925.
Tất nhiên về mặt thực tế, việc ở Lào có rất nhiều người Lào gốc Việt và Việt kiều là điều kiện hết sức thuận lợi để vận động và tuyên truyền cách mạng. Trong một cách nhìn tương đối nào đó, rất có thể từ thời điểm này, trong tư duy của Nguyễn Ái Quốc, Lào là một trong những cái nôi đầu tiên của Cách mạng Việt Nam. Đoạn văn trong thư gửi Đoàn Chủ tịch Quốc tế Cộng Sản đề ngày 10.1.1925 thật là cảm động: “Phải chi phí cho phái viên thứ nhất (đi Lào và Trung Kỳ) 290 đô la... Số tiền đó là trong tiền đi đường còn lại của tôi gộp với số tiền lương mà Rôxta đã ứng trước cho tôi”(4). Chỉ có thể có một cách hiểu duy nhất qua sự kiện này: Hồ Chí Minh đã dành tất cả những gì Người có thể, cho hai dân tộc Việt – Lào.
 Tết năm 1946, lần đầu tiên Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Thư chúc Tết Việt kiều ở Lào, Xiêm. Người đã nhấn mạnh rằng: “Lào và Việt là hai nước anh em. Mối quan hệ giữa hai dân tộc rất là mật thiết. Đối với kiều bào ta làm ăn sinh sống ở đất nước Lào thì Lào lại như là Tổ quốc thứ hai”(5). Cần lưu ý là bốn chữ “Tổ quốc thứ hai” không hề được Hồ Chí Minh nhắc tới trong phần thư viết cho Việt kiều ở Xiêm.
 Tầm quan trọng của tình hữu nghị Lào - Việt còn được Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao hơn nữa trong bức điện mừng Ngày thành lập Chính phủ Lào độc lập (18.10.1951): “Tôi xin thay mặt nhân dân Việt Nam tỏ tình đoàn kết với nhân dân Lào; tình đoàn kết thân ái đó sẽ mỗi ngày một tăng cường trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung và là điều kiện căn bảncho cuộc thắng lợi chắc chắn của chúng ta” (6). Nói như thế có nghĩa, quan hệ Lào - Việt được Chủ tịch Hồ Chí Minh coi là một trong những nhân tố quyết định đối với cách mạng mỗi nước. Nhân dịp giành được thắng lợi trong cuộc đấu tranh thực hiện hoà hợp dân tộc, thống nhất quốc gia, thành lập Chính phủ Liên hiệp, ngày 10 tháng 1 năm 1958, Ban Chỉ đạo Đảng Nhân dân Lào gửi thư cho Chủ tịch Hồ Chí Minh và Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam khẳng định: “Sở dĩ cách mạng Lào đạt được những thắng lợi to lớn đó là do tinh thần đoàn kết đấu tranh anh dũng kiên cường của nhân dân, cán bộ, chiến sĩ Lào dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Lào, đồng thời cũng do sự đóng góp quan trọng của đồng chí và Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã hết lòng theo dõi, giúp đỡ chúng tôi trong mỗi giai đoạn của cách mạng”(7).
Trong 24 năm giữ cương vị cao nhất của đất nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đón và tiếp hàng ngàn đoàn khách nước ngoài - cả chính thức lẫn không chính thức. Thế nhưng, chưa có một lần nào mà Người lại viết nhiều, phát biểu nhiều như trong lần đón tiếp Nhà Vua Lào Xri Xavang Vátthana, tháng 3.1963. Chỉ trong vòng 5 ngày, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc đến 4 bài diễn văn, trong đó có bài dài đến gần 3.000 chữ. Thậm chí, trong 2 bài diễn văn đón và tiễn Nhà Vua Lào, Người đã 3 lần đọc thơ – phương tiện hiệu quả nhất để nói về cái “tình” trong quan hệ của hai nước: “Việt – Lào hai nước chúng ta; Tình sâu hơn nước Hồng Hà, Cửu Long...”(8). Đặc biệt trong dịp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã 4 lần phát biểu bằng tiếng Lào, sao cho nhân dân hai nước hiểu thật rõ, thật đủ về thông điệp mà Người muốn chuyển tải: “Paxaxôn Việt – Lào Xamặckhi mặnnhưn” – Nhân dân Việt – Lào đoàn kết muôn năm).
 Năm 1969, có lẽ do sức khỏe đã yếu, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết không nhiều. Tổng cộng chỉ có 36 bài viết, điện văn; trong đó có bức Điện mừng Mặt trận yêu nước Lào đề ngày 5.1.1969. Trong bức điện này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hai lần dùng cụm từ “nhân dân Lào anh em” để bày tỏ tình cảm sâu sắc của Người đối với nhân dân các bộ tộc Lào. Người cũng bày tỏ lần cuối mong muốn thiết tha rằng “tình đoàn kết giữa nhân dân hai nước chúng ta ngày càng củng cố và phát triển”(9) .
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vĩnh viễn đi xa. Nhưng mong ước và tâm nguyện của Người về tình hữu nghị giữa hai dân tộc Lào - Việt, vẫn đang tiếp tục được vun đắp ngày một xanh tươi. Năm 2017 có ý nghĩa đặc biệt với quan hệ Việt Nam - Lào khi người dân hai nước tưng bừng tổ chức hàng loạt hoạt động kỷ niệm 56 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1962-2018) và 41 năm ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Lào-Việt Nam (1977-2018).
 Cùng tựa lưng vào dãy Trường Sơn hùng vĩ, cùng uống chung dòng nước Mekong, ngay từ rất sớm, hai dân tộc Việt Nam - Lào đã gắn bó bền chặt bên nhau chống giặc ngoại xâm, bảo vệ chủ quyền dân tộc. Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Kaysone Phomvihane; Chủ tịch Souphanouvong cùng các thế hệ lãnh đạo, nhân dân hai nước dày công vun đắp đã trải qua hơn 85 năm lịch sử cách mạng kiên cường, vẻ vang với bao thử thách, gian khổ, hi sinh vì độc lập tự do, hạnh phúc của nhân dân hai nước. Vì vậy, quan hệ Việt Nam – Lào đã trở thành quy luật sống còn, là sức mạnh diệu kỳ góp phần làm nên những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam và cách mạng Lào trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cùng phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa... Văn hóa dân tộc hai nước có nhiều nét tương đồng, có truyền thống bang giao, hòa hiếu. Thực tiễn đã minh chứng, trải qua rất nhiều gian nan thử thách, song quan hệ Lào-Việt vẫn rạng rỡ tỏa hương như hoa Chăm-pa tươi đẹp, như bông sen tươi thắm, sáng trong đất trời!
Mãi mãi thắm thiết tình nghĩa Việt – Lào. Trong tình hình hội nhập với nhiều biến động, nhiều khó khăn và thách thức do tác động của tình hình thế giới và khu vực, nhưng với truyền thống tốt đẹp, mối quan hệ đặc biệt và dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân cách mạng Lào và Đảng Cộng sản Việt Nam, vẫn chung lòng chung sức, kề vai sát cánh trong công cuộc đấu tranh giải phóng và thống nhất đất nước cũng như trong sự nghiệp xây dựng và phát triển của mỗi nước.
Trong những thập kỷ tớivà trong tương lai không xa, hai nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào chắc chắn sẽ có những bước phát triển mới, năng động, hiệu quả, thiết thực, đáp ứng nguyện vọng của nhân dân hai nước là xây dựng thành công nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và xây dựng thành công nước Lào hòa bình, độc lập, dân chủ, thống nhất và phồn vinh, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
 
Chú thích:
(1)-http://www.dangcongsan.vn: Chủ tịch Hồ Chí Minh và quan hệ đặc biệt Lào-Việt Nam, Samanane Vignaketh (Ủy viên Bộ Chính trị,Trưởng Ban chỉ đạo Công tác tư tưởng, lý luận và văn hoá TW Đảng NDCM Lào).
(2)-Nguyễn Ái Quốc: Bản án chế độ thực dân Pháp, NXB, CTQG, 2008.
(3,4,5,6,8, 9,10)-Bảo tàng Hồ Chí Minh, Biên niên sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh với tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt Việt Nam- Lào, NXB, .CTQG, H.2007.
(7)-Nguyễn Văn Vịnh, Những sự kiện lịch sử ở Lào (1353-1975), NXB, LĐ, HN, 2008, tr. 326
 
 
 

Số lần đọc : 140   Cập nhật lần cuối: 10/09/2018

 Xem phản hồi(0)    Gửi phản hồi

Nghe & Xem

Liên kết website

Thăm dò dư luận

Quảng Cáo

Thống kê truy cập

Số người truy cập: 4344660

Số người Onlne: 25